Ο πυρετός των εκλογών ανεβαίνει στην Κροατία

10/09/2007

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν έναν αμφίρροπο αγώνα ανάμεσα στο κυβερνών κόμμα της Κροατικής Δημοκρατικής Ένωσης και το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Της Νατάσα Ράντιτς για τους Southeast European Times, Ζάγκρεμπ – 10/09/07

Οι εκλογές προγραμματίζονται για το φθινόπωρο 2007. [Getty Images]

Στην Κροατία θα διεξαχθούν κοινοβουλευτικές εκλογές αυτό το φθινόπωρο αν και η ακριβής ημερομηνία δεν έχει ακόμα οριστεί. Οι εκλογές θα είναι μάχη μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων της χώρας – του κυβερνώντος συντηρητικού κόμματος της Κροατικής Δημοκρατικής Ένωσης (ΚΔΕ) και της αξιωματικής αντιπολίτευσης των Σοσιαλδημοκρατών (ΣΔ) της κεντροαριστεράς..

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν έναν συναρπαστικό και απρόβλεπτο αγώνα. Επί του παρόντος προηγούνται οι σοσιαλδημοκράτες, αλλά με ένα περιθώριο λιγότερο του 3%. Και για τα δύο κόμματα, μια λανθασμένη κίνηση θα μπορούσε να αποβεί μοιραία. Και τα δύο κόμματα έχουν ως στόχο να προσελκύσουν περισσότερες ψήφους και να αποφύγουν τις γκάφες.

Ο πρωθυπουργός Ίβο Σάναντερ λέει ότι η Δημοκρατική Ένωση θα επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις και θα εντείνει τον αγώνα κατά της διαφθοράς κατά την επόμενη τετραετία. Ο μόνος στόχος του για τη σημερινή του εντολή – που άρχισε το 2003 – ήταν να φέρει την Κροατία πιο κοντά στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Η ενταξιακή διαδικασία υπήρξε για τον Σανάντερ ο πλέον ορατός τομέας επιτυχίας. Η Κροατία έλαβε το 2004 επίσημη αναγνώριση ως υποψήφια χώρα προς ένταξη στην ΕΕ και η ένταξή της αναμένεται να γίνει μέχρι το 2010. Η χώρα αναμένει επίσης να ενταχθεί και στο ΝΑΤΟ κατά τη σύνοδο κορυφής του Απριλίου 2008.

Για να προχωρήσει η υποψηφιότητα ένταξης της Κροατίας στην ΕΕ, η χώρα έπρεπε να αντεπεξέλθει στα εμπόδια που απομένουν σε σχέση με το διεθνές ποινικό δικαστήριο εκδίκασης εγκλημάτων πολέμου. Αυτό υπήρξε μια σημαντική πρώιμη δοκιμασία για τον Σάναντερ καθώς το κύριο ζήτημα που εκκρεμούσε ήταν ο φυγόδικος Άντε Γκοτόβινα, πρώην στρατηγός που εξακολουθούσε να απολαμβάνει σημαντική υποστήριξη. Ο Σάναντερ κατέστησε σαφές ότι η κυβέρνησή του ήταν έτοιμη να συνεργαστεί με ην εισαγγελία του διεθνούς δικαστηρίου. Η πρόθεση αυτή υλοποιήθηκε το 2005 με τη σύλληψη του Γκοτόβινα στις Κανάριες νήσους.

Οι δύο κύριοι υποψήφιοι για την πρωθυπουργία είναι ο σημερινός πρωθυπουργός Ίβο Σάναντερ και ο ηγέτης των σοσιαλδημοκρατών Λιούμπο Τζούρτσιτς. [SETimes Photo illustration]

Ο Σάναντερ, 54, βελτίωσε και την οικονομική κατάσταση της χώρας με ετήσιο ρυθμό αύξησης 4%. Επιπλέον, η κυβέρνησή του υλοποίησε μεταρρυθμίσεις στο χώρο της δικαιοσύνης και προήγαγε τα δικαιώματα των μειονοτήτων.

Παρά τα επιτεύγματα αυτά, ο πρωθυπουργός θα χρειαστεί να αγωνιστεί σκληρά εάν είναι να κρατήσει τη θέση του. Αντιμετωπίζει σκληρή πρόκληση από τον υποψήφιο των σοσιαλδημοκρατών Λιούμπο Τζούρσιτς, ειδικό στα οικονομικά που συνέταξε το οικονομικό πρόγραμμα της αντιπολίτευσης.

Ο Τζούρσιτς, 53, είναι καθηγητής οικονομικών στο πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ και διετέλεσε υπουργός Οικονομικών από το 2000-2003. Επιλεγείς από τον αποθανόντα ηγέτη του κόμματος Ίβιτσα Ρατσάν, ο Τζούρσιτς θεωρείται ότι είναι φιλόδοξος αλλά και προσγειωμένος και προτιμά τα χειροπιαστά προγράμματα για την ενίσχυση της οικονομίας.

Εάν το ΣΔ κόμμα κερδίσει τις εκλογές, ο Τζούρσιτς θα γίνει πρωθυπουργός. Ο ηγέτης του ΣΔ κόμματος Ζόραν Μιλάνοβιτς αναμένεται να αναλάβει υψηλόβαθμη θέση – αντιπρόεδρος, υπουργός Εξωτερικών ή πρόεδρος της βουλής.

Όταν το ΣΔ κόμμα έχασε τις εκλογές, ο Ρατσάν άρχισε να συνεργάζεται στενά με τον Τζούρσιτς για τη χάραξη στρατηγικής που θα επανέφερε το κόμμα στην εξουσία. Τότε, ο Τζούρσιτς ήταν μέλος του κόμματος, αλλά ανεξάρτητος υποστηρικτής. Εντάχθηκε στο ΣΔ κόμμα μετά το θάνατο του Ρατσάν τον Απρίλιο καθώς το κόμμα έμπαινε σε μια νέα πολιτική εποχή. Για να στηρίξει την υποψηφιότητά του, ο Τζούρτσιτς κατάστρωσε σχέδιο για την ενίσχυση της εθνικής οικονομίας και την επίσπευση της υλοποίησης οικονομικών μεταρρυθμίσεων σε τομείς προτεραιότητας.

Ο αποβιώσας ηγέτης του ΣΔ κόμματος Ίβιτσα Ράτσαν συνεργάστηκε με τον Λιούμπο Τζούρτσιτς πάνω σε μια νέα στρατηγική του κόμματος. [Getty Images]

Στόχος του σχεδίου του ΣΔ κόμματος είναι η αύξηση της βιομηχανικής ανάπτυξης από τα σημερινά επίπεδα του 4% σε 8% κατά το πρώτο κιόλας έτος. Αυτό θα έδινε ώθησε και σε άλλους τομείς και θα αύξανε το ΑΕΠ στο 6% μετά από 12 μήνες. Με την αύξηση της εσωτερικής παραγωγής, λέει ο Τζούρτσιτς, θα προκύψουν και υψηλότεροι μισθοί, συντάξεις και μερίσματα.

Το κόμμα υπόσχεται ακόμα να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη των υποδομών σε άλλα σημεία της Κροατίας, δίνοντας κίνητρα στους ανθρώπους να έλθουν να εργαστούν σε μικρότερες πόλεις. Αλλαγές θα γίνουν και στο φορολογικό σύστημα, με την επιβολή νέων φόρων κεφαλαίου και κέρδη από τις πωλήσεις παγίων.

Εκτός από τους Σάναντερ και Τζούρσιτς, υπάρχουν δύο ακόμη υποψήφιοι για την πρωθυπουργία. Ο Ραντιμίρ Κάκιτς του Λαϊκού Κόμματος (ΛΚ) της κεντροαριστεράς έθεσε την υποψηφιότητά του νωρίτερα κατά το έτος, ακολουθώντας μια εκστρατεία από πόρτα σε πόρτα καθόλη τη χώρα. Ο Κάκιτς ήθελε να ενώσει τον πολιτικό χώρο της αριστεράς και του κέντρου αλλά η πρότασή του δεν έγινε δεκτή από τον «μεγάλο αδελφό» του κόμματος προς τα αριστερά του πολιτικού φάσματος, του ΣΔ κόμματος. Ήθελαν να είχαν δικό τους υποψήφιο και να μην είναι δεσμευμένοι σε συνασπισμούς πριν από τις εκλογές. Στα δεξιά, ο εθνικιστής ηγέτης του Κόμματος Δικαιωμάτων της Κροατίας (ΚΔ) Άντο Ντιάπιτς έριξε κι αυτός το καπέλο του στην αρένα.

Ο πρόεδρος της Κροατίας Στίπε Μέσιτς δεν θα στηρίξει κανέναν υποψήφιο, λέγοντας ότι η πολιτική του θέση θα πρέπει να είναι αμερόληπτη και ουδέτερη.

Ενώ το κοινό περιμένει ακόμη την οριστική απόφαση για την ημερομηνία των εκλογών, οι λεπτομέρειες του εκλογικού συστήματος είναι ήδη γνωστές. Υπάρχουν δέκα εκλογικές περιφέρειες στην Κροατία που διαχωρίζονται βάσει γεωγραφίας και πληθυσμού. Σε κάθε περιφέρεια εκλέγονται 14 υποψήφιοι βάσει της απλής αναλογικής. Η βάση εκλογής είναι το 5%. Το κοινοβούλιο θα έχει οκτώ υποψηφίους που θα εκπροσωπούν τις μειονότητες.

Ανεξάρτητα από την έκβασή τους, οι εκλογές θα παρακολουθούνται στενά από τη διεθνή κοινότητα. Η Κροατία, στα πρόθυρα ένταξης σε δύο μεγάλους ευρω-ατλαντικούς θεσμούς, αναμένεται να διεξάγει εκλογές που θα είναι ελεύθερες και δίκαιες.