Το “επιχειρείν“ στη ΝΑ Ευρώπη

09/10/2006

Δύο χώρες της Βαλκανικής συγκαταλέγονται στη λίστα των Δέκα Κορυφαίων Μεταρρυθμιστών στην τελευταία έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας για το Επιχειρείν. Από άποψη ευκολίας συναλλαγών, η Βουλγαρία και η Ρουμανία, που σύντομα πρόκειται να ενταχθούν στην ΕΕ, τα πήγαν πολύ καλά.

Του Γκεόργκι Μίτεφ-Σάντεκ για τους Southeast European Times -- 09/10/06

Μια γυναίκα περνά μπρος από τη βιτρίνα ενός πολυτελούς καταστήματος ενδυμάτων στη Σόφια. Η έκθεση 2007 της Παγκόσμιας Τράπεζας για το Επιχειρείν κατατάσσει τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία σε κορυφαίες θέσεις από άποψη ευκολίας των επιχειρηματικών διαδικασιών. [Getty Images]

Οι περισσότεροι άνθρωποι στα Βαλκάνια θα συμφωνούσαν ότι η προσέλκυση ξένων επενδύσεων είναι ζωτικής σημασίας για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και ευημερία και για την επίτευξη του στόχου αυτού απαιτείται η ύπαρξη ενός ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Μέτρο για την πρόοδο που σημείωσε η περιοχή είναι η τελευταία έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας για το Επιχειρείν.

Η έκθεση, την οποία συνέταξε η Τράπεζα και το τμήμα της για τον ιδιωτικό τομέα, ο Διεθνής Χρηματοπιστωτικός Οργανισμός, εξετάζει τις τάσεις που παρουσιάζονται ανά τον κόσμο ως προς το επιχειρηματικό κλίμα και κατατάσσει τις χώρες ανάλογα με τις μεταρρυθμίσεις που έγιναν και την ευκολία διεκπεραίωσης των επιχειρηματικών διαδικασιών. Όπως αναμένεται από μια περιοχή που βρίσκεται σε στάδιο μετάβασης, η ΝΑ Ευρώπη σημείωσε θαυμάσια αποτελέσματα σε ορισμένες κατηγορίες και άσχημα σε άλλες.

Δύο χώρες – η Κροατία και η Ρουμανία – συγκαταλέγονται στους δέκα κορυφαίους μεταρρυθμιστές, ενώ η Βουλγαρία και η Ρουμανία τα πήγαν καλά και από άποψη ευκολίας διεκπεραίωσης των επιχειρηματικών διαδικασιών.

Η Ρουμανία ήταν στη δεύτερη θέση της λίστας των μεταρρυθμιστών παγκοσμίως, έχοντας επιτύχει θεσμικές προόδους σε έξι από τις δέκα κατηγορίες. Η χώρα “απλοποίησε τις διαδικασίες που αφορούν στην απόκτηση οικοδομικών αδειών και σύστησε ένα και μοναδικό γραφείο για τη διεκπεραίωση των αιτήσεων“, σημειώνει η Τράπεζα. “Πριν, οι επιχειρηματίες έπρεπε να μεταβούν σε 5 διαφορετικές υπηρεσίες“.

Επιπλέον, η χώρα μείωσε το χρόνο που απαιτείται για την απόκτηση κατασκευαστικών αδειοδοτήσεων, θέσπισε νέους εργασιακούς κανονισμούς που έχουν ως σκοπό να ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να προβούν στην πρόσληψη νέων εργαζομένων και διευκόλυνε το διασυνοριακό εμπόριο“, σημειώνει η Τράπεζα.

Επίσης, σε καλή θέση (7η θέση) από άποψη μεταρρυθμίσεων κατατάσσεται και η Κροατία. Η κυβέρνησε περιόρισε το χρόνο που απαιτείται για την καταχώρηση ακινήτων από τις 956 στις 399 ημέρες προβαίνοντας στη μηχανογράφηση των στοιχείων και παραχωρώντας μεγαλύτερη εξουσία στους υπαλλήλους των γραμματειών. Σύστησε ένα και μοναδικό σημείο επαφής για την καταχώρηση νέων επιχειρήσεων. Οι αλλαγές αυτές κατατάσσουν τη χώρα δεύτερη στην περιοχή και έβδομη παγκοσμίως από απόψεως μεταρρυθμίσεων.

Η Σερβία δεν κατάφερε εφέτος να βρίσκεται ανάμεσα στους Κορυφαίους Δέκα Μεταρρυθμιστές της λίστας αν και πέρυσι κατείχε την πρώτη θέση παγκοσμίως. Ωστόσο, η έρευνα για το Επιχειρείν την επέλεξε ως παράδειγμα για την επίτευξη μιας από τις “πλέον θαρραλέες μεταρρυθμίσεις“ του 2007 – ήτοι τη χαλάρωση των διαδικασιών εισαγωγών και εξαγωγών στη νέα της τελωνειακή νομοθεσία. Ο απαιτούμενος χρόνος για την εισαγωγή εμπορευμάτων έπεσε στις 12 από τις 44 ημέρες. Οι εξαγωγές εμπορευμάτων τώρα διεκπεραιώνονται σε 11 ημέρες αντί σε ένα μήνα. Από την άλλη πλευρά των συνόρων, στην πΓΔΜ, απαιτούνται 35 και 32 ημέρες για τις εξαγωγές και τις εισαγωγές αντίστοιχα.

Την έκθεση κατάρτισε η Τράπεζα και το τμήμα της για τον ιδιωτικό τομέα, ο Διεθνής Χρηματοπιστωτικός Οργανισμός. [Getty Images]

Η δεύτερη σειρά των κατατάξεων που περιλαμβάνονται στην έκθεση του 2007 για τις διαδικασίες του επιχειρείν αποτιμά την ευκολία με την οποία διενεργούνται οι σχετικές με τις επιχειρήσεις διαδικασίες σε 175 οικονομίες παγκοσμίως. Η Ρουμανία τα πήγε καλά εδώ καταλαμβάνοντας την 49η θέση. Το ίδιο και η Βουλγαρία (54η). Οι δύο χώρες που βρίσκονται στο κατώφλι ένταξης στην ΕΕ, ξεπέρασαν τα σημερινά μέλη της ΕΕ, Σλοβενία (61η), Ουγγαρία (66η), Πολωνία (75η), Ιταλία (82η) και Ελλάδα (109η). Η τελευταία από τις χώρες αυτές, η Ελλάδα, ήταν μόνο μερικές θέσεις πιο πάνω από την Αλβανία (120η) και πιο κάτω από τη Βοσνία & Ερζεγοβίνη (95η) και την πΓΔΜ (92η).

Παρά τις μεγάλες της αποδόσεις στο χώρο των μεταρρυθμίσεων, η Κροατία κατέχει στη λίστα την τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της ΝΑ Ευρώπης όσον αφορά την ευκολία διεκπεραίωσης των σχετικών με τις επιχειρήσεις διαδικασιών, πράγμα που δείχνει το μίγμα των καλών και άσχημων νέων που χαρακτηρίζουν την περιοχή γενικά.

Ως ειδικός δείκτης, η έκθεση 2007 για τις σχετικές με τις επιχειρήσεις διαδικασίες αποτιμά τους κανονισμούς που επηρεάζουν την επιχειρηματική δραστηριότητα σε 10 τομείς: έναρξη επιχείρησης, αδειοδοτήσεις, απασχόληση εργαζομένων, καταχώρηση ακινήτων, χορήγηση πιστώσεων, προστασία επενδυτών, φορολογία, διασυνοριακό εμπόριο, εφαρμογή συμβάσεων και κλείσιμο επιχείρησης. Όλοι μαζί, οι δείκτες χρησιμοποιούνται για την ανάλυση των οικονομικών αποτελεσμάτων και την συναγωγή συμπερασμάτων για την αποτελεσματικότητα των μεταρρυθμίσεων.

Και πάλι, οι χώρες που βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο τείνουν να έχουν καλές επιδόσεις σε ορισμένους δείκτες και λιγότερο καλές σε άλλους. Η Κροατία, για παράδειγμα, κατέγραψε κακές επιδόσεις στην κατηγορία προστασίας των επενδυτών. Κατατασσόμενη στην 156η θέση, βρίσκεται μόνο 19 θέσεις πάνω από την Αλβανία. Οι πρώτες θέσεις στην περιοχή πήγαν στις προς ένταξη στην ΕΕ Ρουμανία και Βουλγαρία, αμφότερες στην 33η θέση.

Παρόλα αυτά, η Κροατία τα πηγαίνει μια χαρά όσον αφορά την εφαρμογή των συμβάσεων όπου απαιτούνται μόνο 22 ενέργειες και 561 ημέρες, στο κόστος του 10% του χρέους. Αυτό σε αντίθεση με τη Βοσνία & Ερζεγοβίνη όπου για την είσπραξη χρέους απαιτείται η δαπάνη του ενός πέμπτου του οφειλόμενου ποσού.

Η έκθεση εξετάζει επίσης τις διαδικασίες έναρξης επιχείρησης όπου διαπιστώνει ότι ήταν απλές και ξεκάθαρες στη Ρουμανία, όπου απαιτούνται πέντε ενέργειες και 11 ημέρες και δεν απαιτείται καταβολή παραβόλου για την απόκτηση αριθμού καταχώρησης επιχειρήσεως. Τα έξοδα έναρξης επιχειρήσεως στη Ρουμανία αποτελούν μόνο το 4,4% του κατά κεφαλή Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος (ΑΕΕ).

Αυτό σε αντιπαράθεση με την Αλβανία όπου για τη δημιουργία επιχείρησης απαιτούνται 344 ενέργειες και 22 ημέρες, σε κόστος που ανέρχεται στο 287% του κατά κεφαλή ΑΕΕ.

Η πΓΔΜ, εν τω μεταξύ, βρίσκεται πίσω όσον αφορά τις διαδικασίες εξαγωγών / εισαγωγών, σημείωσε όμως πρόοδο σε έναν άλλο τομέα: την εργασιακή της νομοθεσία. Χαλάρωσε τους κανονισμούς περί συμβάσεων καθορισμένου χρόνου, πληρωμής υπερωριών και απόλυσης. Ο χρόνος που απαιτείται για την έναρξη επιχείρησης μειώθηκε κατά το ήμισυ και περισσότερο, από τις 48 στις 18 ημέρες. Η Βουλγαρία απλοποίησε κι αυτή τις διαδικασίες έναρξης νέας επιχείρησης και μείωσε τα φορολογικά βάρη των επιχειρήσεων.

Οι φορολογικοί συντελεστές είναι χαμηλότεροι στη Σερβία και την Τουρκία από οπουδήποτε αλλού στην περιοχή π.χ. τη Ρουμανία. Στη Σερβία, ένας επιχειρηματίας θα πρέπει να κάνει 41 πληρωμές και να καταβάλλει το 38,9% από τα ακαθάριστα κέρδη σε φόρους. Αντίθετα, στη Ρουμανία, οι επιχειρήσεις καταβάλλουν το 49% των ακαθάριστων κερδών, σε 89 διαφορετικούς φόρους.

Γενικά, η έκθεση διαπιστώνει ότι, σε παγκόσμια κλίμακα, οι διαδικασίες στον χώρο των επιχειρήσεων έγιναν ευκολότερες κατά το 2005-2006, όπου σημειώθηκαν 213 ρυθμιστικές μεταρρυθμίσεις σε 112 οικονομίες, περιορίζοντας τον απαιτούμενο χρόνο, κόστος και γραφειοκρατικές διαδικασίες. “Οι μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να ελαφρύνουν τα βάρη όλων των επιχειρήσεων: μικρών και μεγάλων, εγχώριων και ξένων, αστικών και αγροτικών“, αναφέρει ο Συμεών Ντιάνκοφ, ένας από τους συντάκτες της έκθεσης.

“Με τον τρόπο αυτό δεν χρειάζεται να μαντέψει κάποιος από πού θα προέλθει η επόμενη ραγδαία ανάπτυξη των θέσεων εργασίας. Η κάθε επιχείρηση θα έχει την ευκαιρία να ανθίσει“.