Ο σερβικός κινηματογράφος παρουσιάζει …

04/09/2006

Παρά τα χρόνια της πολιτικής και της οικονομικής κρίσης, η λάμψη του Χόλιγουντ δεν έχει ακόμα κατακτήσει τη φαντασία του απλού ανθρώπου στη Σερβία. Σύμφωνα με τα στοιχεία των ταμείων των κινηματογράφων, οι σέρβοι εξακολουθούν να αγαπούν τον σερβικό κινηματογράφο, παρά τις σποραδικές αποτυχίες παραγωγών χαμηλού κόστους.

Του Γκεόργκι Μίτεφ-Σάντεκ για τους Southeast European Times -- 04/09/06

Ο κινηματογράφος σε άνοδο, σύμφωνα με τα στοιχεία των ταμείων των κινηματογράφων. [Getty Images]

Πέρυσι, το μεγαλύτερο τζίρο στα ταμεία των κινηματογράφων της Σερβίας τον είχε η σερβική ταινία "Δεν είμαστε άγγελοι 2". Η ελαφριά κωμωδία, που αναφέρεται σε έναν μέσο άνδρα της πόλης ο οποίος αντιλαμβάνεται ότι η κόρη του μεγάλωσε πια και όπου νάναι θα αρχίσει να βγαίνει ραντεβού, ξεπέρασε σε θέαση κάθε ξένη ταινία αφού την παρακολούθησαν 660.000 φίλοι του κινηματογράφου, παρόλο που ένα πειρατικό αντίγραφο της ταινίας άρχισε να πωλείται στους δρόμους αμέσως μετά την παρουσίασή του στους κινηατογράφους.

Ξεκινώντας με την ταινία "Δεν είμαστε άγγελοι", η σειρά των ταινιών αυτών προώθησαν τη σταδιοδρομία του σέρβου παραγωγού Σέρντιαν Ντραγκόγιεβιτς. Ήδη άρχισε η παραγωγή της τρίτης ταινίας της σειράς.

Όσον αφορά τις εγχώριες παραγωγές, ακολουθεί η ταινία "Το οικογενειακό γλέντι του Ίβκο" -- κωμωδία η οποία αναφέρεται στη σερβική νοοτροπία. Την ταινία την είδε επταπλάσιος αριθμός θεατών από ότι την τρίτη ταινία Χάρι Πότερ.

Η ταινία που διατυμπανίζεται φέτος είναι "Ο μαχητής του Σεϊτάν" -- με παραγωγό τον Στεφάν Φιλίποβιτς και σεναριογράφο τον ίδιο και τον Μίροσλαβ Μομσίλοβιτς. Ο αριθμός θέασης δεν αναμένεται να φτάσει τον αριθμό θέασης των "αγγέλων" καθότι το έργο είναι μια κωμωδία τρόμου για τον "εξορκισμό των κακών πνευμάτων". Οι εγχώριοι θεατές προτιμούν τις κλασικές κωμωδίες.

Το "Δεν είμαστε άγγελοι" και η σειρά των ταινιών που ακολούθησε έδωσαν ώθηση στην καριέρα του σέρβου παραγωγού Σέρντιαν Ντραγκόγιεβιτς. [Wikipedia]

Μια από τις μεγαλύτερες συμπαραγωγές ταινιών μεταξύ των δημοκρατιών της πρώην Γιουγκοσλαβίας για φέτος είναι το "Παρατηρητήριο". Η ταινία, μια παραγωγή του κροάτη Ράικο Γκίρλιτς, βασίζεται στο μυθιστοριογράφημα του επίσης κροάτη Άντι Τόμιτς. Η πλοκή στηρίζεται σε μια ομάδα νέων που κάνουν τη θητεία τους στο στρατό, το 1987, οι οποίοι βρέθηκαν απομονωμένοι σε ένα παρατηρητήριο στα γιουγκοσλαβικά σύνορα μεταξύ Σκοπίων και Αλβανίας. Το σενάριο της ταινίας, που κι αυτό γράφτηκε από τον Τόμιτς, απεικονίζει ένα παρελθόν χωρίς μίσος και μια δόση νοσταλγίας. Στην ταινία πρωταγωνιστούν ο κροάτης Τόνι Γκογιάνοβιτς, ο Σέργκει Τριφούνοβιτς από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (Β-Ε), ο Εμίρ Χατζιχαφισμπέγκοβιτς από τη Β-Ε, ο κροάτης Μπόγκνταν Ντίκλιτς και η Βέριτσα Νεντέσκα Τράϊκοβα από την πΓΔΜ.

Η συμπαραγωγή ταινιών σε περιφερειακό επίπεδο δίνει σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες ένα αίσθημα κυριότητας -- οι φίλοι του κινηματογράφου βλέπουν την ταινία ως εγχώρια κι αυτό ανεβάζει τις εισπράξεις των ταμείων στις χώρες αυτές.

Το Κέντρο Σερβικού Κινηματογράφου εργάζεται σκληρά για να μπορέσει ο σερβικός κινηματογράφος να ξεφύγει από μια κατάσταση όπου η παραγωγή ταινιών περιορίζεται στον ενθουσιασμό μιας ομάδας παραγωγής και την ατομική πρωτοβουλία. Το κέντρο κάθε χρόνο καλεί τους παραγωγούς ταινιών να υποβάλλουν αίτηση συγχρηματοδότησης για τα έργα τους. Επιλέγονται πέντε έργα και αυτή τη χρονιά οι υποψήφιες ταινίες για συγχρημοτοδότηση ήταν 42. Λόγω περιορισμένων οικονομικών πόρων, ο προϋπολογισμός των ταινιών στη Σερβία κινείται σε χαμηλά επίπεδα. Ο συνολικός προϋπολογισμός του κέντρου ανέρχεται στα 1,25 εκατ. ευρώ.

Το "Επτά και μισή" προβλήθηκε στο φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σεράγεβο. [Η φωτογραφία είναι ευγενική προσφορά του Georgi Mitev-Shantek]

Το Κέντρο Σερβικού Κινηματογράφου εργάζεται και για την προώθηση του σερβικού κινηματογράφου στο εξωτερικό. Το φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σεράγεβο δέχθηκε με ενθουσιασμό το "Επτά και μισή", το οποίο έγραψε και διηύθυνε ο έτερος των σεναριογράφων των "αγγέλων" Μομσίλοβιτς. Η ταινία κέρδισε επίσης τέσσερα βραβεία Μιμητικής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Χέρσεγκ Νόβι του Μαυροβουνίου. Η σκοτεινή αυτή κωμωδία απεικονίζει επτά ιστορίες οι οποίες περιγράφουν την καθημερινότητα των πολιτών του Βελιγραδίου και το αλισφερίσι τους με επτά θανάσιμα αμαρτήματα.

Άλλες σερβικές παραγωγές προβλήθηκαν στο φεστιβάλ των Καννών και άλλα διεθνή φεστιβάλ. Σύμφωνα με αναφορές και σχόλια, στα φεστιβάλ αυτά έγιναν σημαντικές επαφές με παραγωγούς από τη Μεγάλη Βρετανία, τις ΗΠΑ και την Ολλανδία.

Οι ξένοι παραγωγοί ενδιαφέρονται για το γύρισμα ταινιών στη Σερβία λόγω της μεγάλης παράδοσης της χώρας στις κινηματογραφικές παραγωγές, του καλά εκπαιδευμένου προσωπικού και την πληθώρα όμορφων τοπίων, λέει ο διευθυντής του Κέντρου Σερβικού Κινηματογράφου Ντιόργκε Μιλίσεβιτς. Αυτό που λείπει είναι οι φορολογικές ελαφρύνσεις όπως αυτές στη γειτονική Ρουμανία -- όπου, πέρυσι, οι συμπαραγωγές ταινιών απέδωσαν στη χώρα έσοδα που ξεπερνούν τα 150 εκατ. ευρώ.

Η σερβική κινηματογραφία συγκαταλέγεται μεταξύ των αρχαιότερων της Ευρώπης. Η Βιβλιοθήκη του Γιουγκοσλαβικού Κινηματογράφου αναγνωρίζεται επισήμως ως το τρίτο σημαντικότερο ίδρυμα κινηματογράφου και πρόσφατα εόρτασε τα 110 χρόνια του κινηματογράφου στη Σερβία. Η πρώτη σερβική ταινία -- και επίσης των Βαλκανίων -- προβλήθηκε στο τώρα διάσημο καφέ Zlatni krst του Βελιγραδίου στις 6 Ιουνίου 1896 -- λιγότερο από 6 μήνες μετά την πρώτη επίσημη επίδειξη "κινούμενων εικόνων" στο Παρίσι.

Μια ταχέως αναπτυσσόμενη βιομηχανία, ταινίες, παραγωγοί και πρωταγωνιστές κλέβουν τις καρδιές και την προσοχή των φίλων του κινηματογράφου, όχι μόνο στη χώρα τους αλλά και πέραν αυτής.