Javier Solana
Generalni sekretar Vijeća EU i visoki predstavnik za zajedničku vanjsku i politiku sigurnosti
(EU; NATO; Zapadna Evropska unija; Eux.tv; Reuters, AFP, Independent - 12/02/04; AFP - 14/12/03; International Herald Tribune - 13/12/03;AP, BBC - 14/03/02) |
Javier Solana imenovan je u drugi petogodišnji mandat na mjestu generalnog sekretara Vijeća EU i visokog predstavnika EU za zajedničku vanjsku i politiku sigurnosti (CFSP) u julu 2004. On je od novembra 1999. i generalni sekretar Zapadne Evropske unije (WEU).
Solana je rođen 14. jula 1942. u Madridu, u Španiji. Sin poznate španske porodice, on je stekao doktorat iz fizike, a bio je i Fulbrightov stipendista na nekoliko američkih univerziteta. On je prije stupanja u politiku predavao fiziku čvrstih stanja na madridskom univerzitetu Complutense.
Solana, koji je postao član Socijalističke partije Španije 1964, bio je poznat kao radikal u mladosti, pod režimom generala Francisca Franca. On je član španskog parlamenta od 1977. godine.
Solana je bio na nizu pozicija u kabinetu četiri vlade koje je u periodu od 1982. do 1996. predvodio španski lider socijalista Felipe Gonzales. On je bio ministar kulture od decembra 1982. do jula 1988, radeći i kao glasnogovornik vlade u drugoj polovini tog perioda. Solana je zatim bio ministar za obrazovanje i nauku, od jula 1988. do jula 1992, kad je postao ministar vanjskih poslova čvrsto prema NATO-u orijentirane vlade u Madridu. On je tu funkciju napustio u decembru 1995, kad je postao generalni sekretar NATO-a.
Solanin mandat šefa Alijanse trajao je tokom perioda intenzivne aktivnosti NATO-a na Balkanu. Nekoliko dana nakon što je on stupio na svoj novi posao, multinacionalne Snage za provedbu (IFOR) pod vodstvom NATO-a raspoređene su u Bosnu i Hercegovinu (BiH) u cilju sprovedbe vojnih aspekata Dejtonskog mirovnog sporazuma. Tokom kosovske krize, u proljeće 1999, NATO je usmjerio zračne udare na Srbiju. U julu 1997, on je predsjedavao samitom NATO-a u Madridu, gdje su Češka Republika, Mađarska i Poljska postale prve bivše komunističke zemlje koje su pozvane na otpočinjanje pregovora o učlanjenju u tada šesnaestočlanu Alijansu.
"On je vandredno sposoban u izgradnji konsenzusa, radi iza paravana s liderima na obje strane Atlantika i osigurava jedinstvenost NATO-a kad je to važno," rekao je za Solanu u to vrijeme američki ambasador pri NATO-u Alexander Vershbow.
U oktobru 1999, Solana je napustio NATO i postao generalni sekretar Vijeća EU i njen prvi "visoki predstavnik" za CFSP, zadužen za iznošenje ideja i analizu političkih opcija u svrhu pomoći liderima EU da se slože po pitanju sigurnosne politike, čime je Uniji data veća politička moć u međunarodnim poslovima.
Tokom samita EU u Briselu u decembru 2003, šefovi država i vlada tad 15 država-članica jednoglasno su odobrili prvi dokument strategije sigurnosti bloka, izrađen u okviru Solanine nadležnosti. U Evropskoj strategiji sigurnosti, na 14 stranica iznose se i udaljene a i direktnije prijetnje, kao i izgradnja sigurnosti u evropskom susjedstvu, kao ključni ciljevi u naporima EU usmjerenim na odbranu njene sigurnosti i promoviranje njenih vrijednosti. U dokumentu se također naglašava da EU time ne želi raskidati savez sa Sjevernom Amerikom.
Solana je šef Evropske agencije za odbranu, koja je osnovana u julu 2004, u nastojanju jačanja odbrambenih kapaciteta u Evropi u polju upravljanja krizama, te u cilju podržavanja evropske politike sigurnosti i odbrane.
On također predstavlja EU u Bliskoistočnoj četvorki -- četvoročlanoj grupi koja radi na posredovanju u mirovnom procesu u izraelsko-palestinskom sukobu i čije članice su i UN, Sjedinjene Države i Rusija.
Solana je također član španskog ogranka Rimskog kluba.
On je oženjen i ima dvoje djece.
