Unutrašnja pitanja Makedonije odražavaju se na stabilnost u regionu
18/09/2012
Dvije decenije nakon proglašenja nezavisnosti, Makedonija je i dalje važan faktor mira i stabilnosti na Balkanu.
Miki Trajkovski za Southeast European Times iz Skoplja -- 18/09/12
 Makedonija je status kandidata za EU dobila 2005. godine. [Reuters] |
Makedonija je i dalje ključni igrač u demokratskom, ekonomskom i političkom razvoju regiona, ali se ipak suočava s nizom izazova.
Oružani sukob iz 2001. između albanskih paravojnih snaga i Makedonske vojske, sukob u bivšoj Jugoslaviji iz 1990-tih, gubitak jugoslavenskog ekonomskog tržišta, embargo iz 1990-tih s Grčkom i Srbijom, loš proces privatizacije velikih državnih preduzeća, velika nezaposlenost, pridruživanje NATO-u, tekući spor s Grčkom oko ustavnog naziva zemlje, te odlaganje pregovora o pristupanju EU još uvijek su prepreke u razvoju Makedonije kao države, kažu analitičari.
Zidas Daskalovski, profesor političkih nauka na Državnom univerzitetu u Bitolju, izjavio je za SETimes da su neriješeni problemi Makedonije direktno vezani za regionalnu stabilnost i mir.
"Mogući sukob u zemlji vodio bi do nesagledivih posljedica u regionalnim odnosima i stabilnosti na Kosovu i u Bosni i Hercegovini (BiH). Interesi velikih igrača na Balkanu se preklapaju ovdje u Makedoniji, tako da je važno da oni budu u ravnoteži i skladu. Zamisao je da se uspostavi makedonski Luksemburg," izjavio je Daskaloski.
On upozorava da spor zemlje s Grčkom mora uskoro biti riješen.
"Nerješavanjem tog problema, makedonska vlada produžava teško stanje, omogućavajući ekspanziju albanskog nacionalizma [u Makedoniji], kao i nacionalizma u Sofiji i Atini," pojasnio je Daskaloski.
Violeta Ačkoska, historičarka i profesorica na Filozofskom fakultetu u Skoplju, izjavila je za SETimes da bi Evropa, ukoliko odista želi mir na Balkanu, trebala iznijeti slučaj Makedonije pred one zemlje koje Makedoniji odriču njen multietnički karakter.
"Budućnost Balkana zavisi od toga kako će EU evropeizirati Balkan. Trenutno je EU duboko balkanizirana sa svojim dvostrukim standardima u odnosu na istu situaciju u različitim zemljama, poput prava na samoodređenje Makedonaca, koji postaju jači u svojoj odlučnosti da očuvaju svoj naziv i državu. Sve druge alternative bile bi samoporažavajuće," rekla je Ačkoska.
Ona smatra da Makedonija ide naprijed uprkos svim historijskim pitanjima, svojoj osjetljivoj geostrateškoj poziciji, internim etničkim i ekonomskim problemima.
"Stabilna i prosperitetna Makedonija je najbolje rješenje za Atinu i Sofiju, ali i za Beograd i Vašington," izjavio je za SETimes Risto Nikovski, bivši makedonski diplomata.
"Nestabilna Makedonija... može samo značiti nove sukobe i krvoproliće na Balkanu. Držanje Makedonije na niskim granama je problem za cjelokupni Balkan. On se može povezati s nepotpunim rješenjem post-jugoslovenske krize. Budućnost BiH još uvijek je nepredvidiva. Kosovo je nezavršena priča, i Balkan je još uvijek krhak," kaže Nikovski.
Vlatko Cvrtila, profesor međunarodnih odnosa i nacionalne sigurnosti na Fakultetu političkih nauka u Zagrebu, izjavio je da Makedonija kao nezavisna država daje doprinos stabilnosti na Balkanu, ali da njena blokada od strane Grčke može dovesti do destabilizacije regiona.
"Odlučnost za ulazak u NATO i EU jak je generator mira i stabilnosti u Makedoniji i njenom okruženju. Nažalost, ti procesi izgubili su svoj pozitivan utjecaj nakon što je Grčka blokirala ulazak Makedonije u NATO. To je dovelo do mnogih dodatnih posljedica koje mogu destabilizirati odnose u tom dijelu regiona," izjavio je Cvrtila za SETimes.
Ekonomija Makedonije se s godinama stabilno razvija, s niskim porezima, niskom inflacijom i predvidljivom monetarnom i fiskalnom politikom, te sa stabilnim kursom denara, koji je službena valuta u Makedoniji.
U zadnje dvije godine, Makedonija je zabilježila niz investicija u iznosu od 300 miliona eura, dok je BDP porastao za 2,5 posto. Nekoliko godina, globalna finansijska kriza spriječila je značajno smanjenje obima siromaštva i nezaposlenosti u zemlji.
Jasmina Trajčeva,32, iz mjesta Sveti Nikole kaže da se Makedonija sad okreće i pretvara u modernu, evropsku, demokratsku zemlju.
"Sve više i više, Makedonija dokazuje da može ići ukorak s novim dobom. Nakon dvije decenije nezavisnosti, zemlja je izgradila prave i vrijedne promotore makedonske kulture i tradicije, koji predstavljaju ono najbolje iz Makedonije širom svijeta. Makedonija je ponosna na svoje evropske šampione u rukometu, nosioce olimpijskih medalja, dobitnike muzičkih nagrada, najbolje inovatore širom svijeta," rekla je Trajčeva.
Pošaljite e-poštu prijatelju
Verzija za štampanje 
Reportaža
Tekući napori političkih stranaka i nevladinih organizacija doprinose u poticanju mirne transformacije.
Vaši komentari na članke SETimesa su dobrodošli.
Nadamo se da ćete ovaj forum koristiti za interakciju s drugim čitaocima širom jugoistočne Evrope. Da bismo ovo iskustvo održali zanimljivim, molimo Vas da slijedite pravila iznesena u politici za davanje komentara. Samim upisivanjem svojih komentara vi pristajete na ta pravila. SETimes.com podstiče diskusiju o svim temama, uključujući i one osjetljive, ali istaknuti komentari predstavljaju isključivo stavove onih koji su ih upisali. Ne mora značiti da se SETimes.com slaže ili da odobrava ideje, stavove i mišljenja izražene u tim komentarima. SETimes.com pozdravlja konstruktivnu diskusiju, ali ne podržava upotrebu materijala koji se preslikavaju iz drugih izvora, linkova bez pratećeg teksta i jednorednih slogana. Ovo je forum koji vode moderatori. Može se desiti da komentari za koje se bude smatralo da su zlonamjerni, uvredljivi ili oni s prostim sadržajem ne budu objavljeni.
Politika za davanje komentara na SETimesu