EK i dalje vrši monitoring Bugarske i Rumunije

23/07/2012

Bugarska i Rumunija ostvarile su u zadnjih pet godina napredak u oblasti pravosudne reforme i borbe protiv korupcije, međutim, moraju učiniti još toga, kažu iz Evropske komisije.

Svetla Dimitrova za Southeast European Times iz Sofije -- 23/07/12

Sudac čita presudu u jednom korupcijskom predmetu tokom sudskog ročišta u Bukureštu. Pravosudna reforma i borba protiv korupcije glavne su oblasti čiji će monitoring EK vršiti u zemlji. [Reuters]

Bugarska i Rumunija i dalje će biti pod detaljnim monitoringom, sve dok ne ispune ciljeve u okviru mehanizma za saradnju i verifikaciju, koji je za njih ustanovljen pri njihovom pridruživanju EU 2007. godine, saopćeno je iz Evropske komisije (EK).

Taj do sad nekorišteni mehanizam uspostavljen je za te dvije zemlje Balkana prije njihovog pristupanja, kako bi im se pomoglo u radu na rješavanju slabosti u oblasti pravosudne reforme, borbe protiv korupcije i -- u slučaju Bugarske -- suočavanja s organiziranim kriminalom.

"I u Bugarskoj i u Rumuniji ostvaren je napredak, ali taj proces još uvijek nije održiv i nepovratan," izjavio je glasnogovornik EK Mark Gray u srijedu (18. jula) u Briselu, dok je predstavljao izvještaje izvršnog tijela EU o napretku u te dvije zemlje. "Fokus je sad u velikoj mjeri na prelasku na realizaciju."

Komisija je bila posebno oštra prema Bukureštu, izrazivši ozbiljnu zabrinutost po pitanju niza spornih poteza od strane nove ljevičarske vladajuće koalicije u zemlji zadnjih sedmica, uključujući i suspenziju predsjednika Traiana Basescua i pokušaje da se suze nadležnosti Ustavnog suda.

"Dešavanja u Rumuniji poljuljala su naše povjerenje," izjavio je predsjednik EK Jose Manuel Barroso u specijalnom saopćenju pred prezentaciju tih izvještaja. "Osporavanjem sudskih odluka, podrivanjem ustavnog suda, poništavanjem uspostavljenih procedura i eliminacijom ključnih faktora provjere i ravnoteže dovedena je pod znak pitanja vladina opredijeljenost ka poštivanju vladavine prava. Stranačka politička nadmetanja ne mogu opravdati gaženje osnovnih demokratskih principa."

Samo par dana pred objavljivanje tih izvještaja o napretku, EK je poslala rumunskom premijeru Victoru Ponti listu od 11 zadataka, zahtijevajući da se obnove ovlasti Ustavnog suda i da se njegove presude provode. Ona je također insistirala na tome da privremeni predsjednik Crin Antonescu ne izdaje nikakva predsjednička pomilovanja.

Barroso je izjavio novinarima u Briselu da je Ponta "pismeno potvrdio svoj pristanak na provedbu" tih 11 zahtjeva EK.

"Mi ćemo i dalje pažljivo pratiti situaciju, a ja sam zatražio da se do kraja godine pripremi dodatni izvještaj za Rumuniju," izjavio je on. "U tom izvještaju, mi ćemo razmatrati da li su naše zabrinutosti po pitanju vladavine prava i nezavisnosti pravosuđa obrađene."

Ponta je okarakterizirao prošlosedmičnu ocjenu kao "uravnoteženu" i objektivnu. Neki od nalaza u izvještaju o Rumuniji glasili su da su Nacionalna direkcija za borbu protiv korupcije (DNA) i Nacionalna agencija za integritet (ANI) ostvarile uvjerljiv napredak u borbi protiv korupcije u visokim krugovima, te da se sad provodi solidna nacionalna strategija za borbu protiv korupcije.

U izvještaju o Bugarskoj naglašava se da ključne pravosudne institucije, poput Vrhovnog pravosudnog vijeća i njegovog inspektorata, rade od 2007. godine i da su uspostavljena specijalizirana tijela za kritična pitanja, poput organiziranog kriminala. Zemlja je također unaprijedila svoju zakon o odzimanju imovine i uspostavila komisiju za sukob interesa.

Međutim, u njemu se naglašava da postoje "slabosti u pravosudnim i istražnim postupcima, posebno u odnosu na predmete vezane za korupciju u visokim krugovima i za teške slučajeve organiziranog kriminala."

Iz EK je također saopćeno da se "aktivnost protiv organiziranog kriminala u 2010. godini intenzivirala", ali se dodaje da "uvjerljivih rezultata još uvijek nema", te da su mnogi predmeti u toj oblasti još uvijek neriješeni i u zakašnjenju.

"Europol smatra organizirani kriminal u Bugarskoj jedinstvenim u EU, do te mjere da on vrši značajan utjecaj na ekonomiju, kao platformu za vršenje utjecaja na politički proces i državne institucije," kažu iz EK.

Povezani članci

Najvažniji nalaz bio je "nepostojanje pravca u politici", izjavio je za SETimes Evgeniy Dainov, profesor političkih nauka na Novom bugarskom univerzitetu. On je također izjavio da su tehnički izrazi iz prethodnih izvještaja u novom ustupili mjesto "političkim izrazima".

EK će objaviti svoju narednu ocjenu napretka u Bugarskoj krajem 2013, kako bi se zemlji dalo više vremena da demonstrira uvjerljive rezultate.

"Oni prosto čekaju na narednu vladu, jer ih je postojeća prevarila, upravo kao što je prevarila i sviju nas ovdje," izjavio je Dainov, očito misleći na naredne parlamentarne izbore u Bugarskoj u ljeto 2013.

Prema riječima građanina Sofije Tsonija Danchevog, "niti prethodna tročlana vladajuća koalicija niti aktuelna vlada nisu poduzele djelotvorne mjere za izlaženje na kraj sa strukturama iz sjene. Mogu samo nagađati da li je to zbog nedostatka volje ili zbog produbljenja i uvećanja obima dosluha između dviju strana."

Ovaj sadržaj je naručen za SETimes.com.