Profesionalci u regionu pod teškim udarom ekonomske krize
17/07/2012
Bilo da ostaju u zemlji ili se sele u zemlje EU, dobro obrazovani i ambiciozni profesionalci nailaze na mali broj otvorenih vrata.
Bojana Milovanović i Linda Karadaku za Southeast European Times iz Beograda i Prištine -- 17/07/12
 Nezaposleni Grci čekaju da prime pomoć u birou za nezaposlene u Atini. Nezaposlenost među mladima u Grčkoj prešla je stopu od 50%. [Reuters] |
Ekonomije na Balkanu pod značajnim su udarom ekonomskih fluktuacija u eurozoni, ali stručnjaci kažu da su profesionalci u regionu, kao i oni koji su emigrirali u zemlje eurozone, posebno u situaciji da ne mogu pronaći posao.
Stvarne cifre se ponekad osporavaju -- broje se samo lica koja službeno traže zaposlenje u jednom uskom okviru -- pa ipak, rijetko da iko sumnja da profesionalci sačinjavaju značajan postotak nezaposlenih.
Tržišta rada u eurozoni ostvaruju silazni trend i ne pokazuju znake oporavka.
"Ako se postojeći politički kurs ubrzo ne promijeni, moguće je da će u naredne četiri godine biti izgubljeno još 4,5 miliona radnih mjesta," izjavio je za SETimes Vincenzo Splezia, viši ekonomista pri Međunarodnom institutu za radne studije.
Nezaposlenost u EU bliži se stopi od 23% -- skoro polovina onih koji su zaposleni rade na privremenim ugovorima -- ali na Balkanu ona je i veća od 50%, kako kažu iz EU.
Od 540.000 registriranih nezaposlenih lica u Bosni i Hercegovini (BiH), stručnjaci procjenjuju da je polovina onih visoko obrazovanih.
Većina -- inženjeri, IT stručnjaci i ostali -- razmatraju mogućnost odlaska u EU, s obzirom na to da se njihove profesije tamo traže, ali oni se i tamo suočavaju s administrativnim i drugim preprekama u smislu nalaženja posla.
"Svaka zemlja EU daje prednost prvo svojim građanima, zatim građanima drugih zemalja EU, a onda ostalima," kaže Boris Pupić, predstavnik jedne tuzlanske agencije za zapošljavanje koja posreduje u vezama s poslodavcima u EU.
Pod pritiskom razornog problema nezaposlenosti, vlada BiH uskoro će potpisati sporazum o razmjeni radne snage sa Slovenijom, kako bi olakšala zapošljavanje građana BiH u toj zemlji.
Blizu jedne desetine radne snage u Srbiji ima visoko obrazovanje, ali mladi profesionalci kažu da imaju malo šanse za sticanje iskustva koje bi ih moglo dovesti do zaposlenja u njihovoj profesiji.
30-godišnja Beograđanka Milena Stanković, koja je diplomirala arapski jezik, nije bila u mogućnosti pronaći posao u svom polju i sad radi kao prodavačica.
"Mislila sam da neću imati problema da pronađem posao, ali poznavanje arapskog i engleskog jezika nije mi pomoglo. Ne gubim nadu i još uvijek se prijavljujem za poslove, tražim okolo i nadam se da ću raditi u svojoj profesiji," izjavila je Stankovićeva za SETimes.
Skoro dvije trećine mladih na Kosovu do sredine 20-tih godina je nezaposleno; od ukupno 350.000 lica koja traže posao, 40% njih su kvalificirani profesionalci.
"Moja namjera bila je da zaradim novac da finansiram studij, ali uspjela sam raditi samo dva mjeseca, jer prodaja kozmetičkih proizvoda ide loše," izjavila je za SETimes 24-godišnja Bleart Rafuna, studentica na Univerzitetu u Prištini koja se zaposlila u jednoj kozmetičkoj firmi, ali je otpuštena nakon dva mjeseca.
Ne prolaze bolje ni stariji zaposleni profesionalci, jer su oni pod najvišim rizikom da će izgubiti posao, dok oni u toj dobnoj skupini bez posla kažu da je situacija beznadežna.
Srpski ekonomista, 62-godišnji Dragan Marinković, radio je u privatnom sektoru do 1999, ali je prije pet godina otpušten.
"Niko ne daje ni šanse par godina pred penziju. ... Činjenica da imam univerzitetsku diplomu i višedecenijsko iskustvo ne znači ništa," izjavio je Marinković za SETimes.
Većina ekonomskih, političkih i društvenih poslova na Kosovu -- i na Balkanu -- obavlja se u okviru paralelnog sivog sistema, mimo zvaničnog, formalnog sistema, kaže kosovski analitičar Ramadan Ilazi, suosnivač nevladinog pokreta Fol.
"Trenutno sposobnosti profesionalaca nisu nagrađene, jer se oni smatraju prijetnjom tom načinu funkcioniranja," izjavio je Ilazi za SETimes.
Pošaljite e-poštu prijatelju
Verzija za štampanje 
Reportaža
Tekući napori političkih stranaka i nevladinih organizacija doprinose u poticanju mirne transformacije.
Vaši komentari na članke SETimesa su dobrodošli.
Nadamo se da ćete ovaj forum koristiti za interakciju s drugim čitaocima širom jugoistočne Evrope. Da bismo ovo iskustvo održali zanimljivim, molimo Vas da slijedite pravila iznesena u politici za davanje komentara. Samim upisivanjem svojih komentara vi pristajete na ta pravila. SETimes.com podstiče diskusiju o svim temama, uključujući i one osjetljive, ali istaknuti komentari predstavljaju isključivo stavove onih koji su ih upisali. Ne mora značiti da se SETimes.com slaže ili da odobrava ideje, stavove i mišljenja izražene u tim komentarima. SETimes.com pozdravlja konstruktivnu diskusiju, ali ne podržava upotrebu materijala koji se preslikavaju iz drugih izvora, linkova bez pratećeg teksta i jednorednih slogana. Ovo je forum koji vode moderatori. Može se desiti da komentari za koje se bude smatralo da su zlonamjerni, uvredljivi ili oni s prostim sadržajem ne budu objavljeni.
Politika za davanje komentara na SETimesu