Dogovor o gasovodu s Azerbejdžanom naglašava energetsku ulogu Turske u Evropi

06/07/2012

Sporazumom o gasovodu za još jedan korak se približava snu prijenosu prirodnog gasa iz Azerbejdžana u Evropu preko Turske.

Alakbar Raufoglu za Southeast European Times -- 06/07/12

photo

Turski premijer Recep Tayyip Erdogan (desno) na novinskoj konferenciji s predsjednikom Azerbejdžana Ilhamom Aliyevim 26. juna u Istanbulu. [Reuters]

Dajući novi život ideji o dovođenju kaspijskog prirodnog gasa na evropska tržišta, Turska i Azerbejdžan kreću s planovima o izgradnji projekta Transanadolskog gasovoda za prirodni gas (TANAP), u potezu koji je u Evropi pozdravljen kao veliki korak ka smanjenju zavisnosti od prirodnog gasa iz Rusije.

Turski premijer Recep Tayyip Erdogan i azerbejdžanski predsjednik Ilham Aliyev nazvali su međuvladin sporazum u vrijednosti od 7 milijardi američkih dolara (5,6 milijardi eura) potpisan 27. juna "historijskim". Taj gasovod, u dužini od 2.000 kilometara, imat će početni godišnji kapacitet od 16 milijardi kubnih metara, a mogao bi se proširiti i za prijenos iz drugih izvora gasa.

Očekuje se da će TANAP biti gotov 2018. godine, otprilike u isto vrijeme kad će se početi s realizacijom izvoza prvih količina gasa iz projekta na gasnoj bušotini Šah Deniz II u Kaspijskom moru.

U međuvremenu, konzorcij proizvođača gasa u okviru projekta Šah Deniz je 29. juna objavio da će Nabucco-Zapad -- skraćena verzija deceniju starog gasovodnog projekta Nabucco -- biti jedan od dva konačna kandidata za dovođenje azerbejdžanskog gasa u Evropu iz Turske preko Bugarske, Rumunije, Mađarske i Austrije. Taj konzorcij treba naredne godine da se odluči između Nabucca Zapad i Transjadranskog gasovoda, koji ide od Turske prema Italiji preko Grčke i Albanije.

U Ankari, zvaničnici očekuju da će uloga Turske kao velike tranzitne zemlje ojačati njenu pregovaračku moć u odnosu na EU i Rusiju, uz uvećanje vlastite energetske sigurnosti i odnosa s Azerbejdžanom.

"Ovo nije samo jedan vrlo optimalan način da se ispune potrebe Evrope za diverzifikacijom u oblasti gasa, nego i vrlo važno za našu zemlju, jer se povećava uloga Turske kao tranzitne zemlje," izjavio je za SETimes Mahmut Mücahit Fındıklı, predsjedavajući turskog parlamentarnog odbora za energetiku.

Findikli kaže da je taj projekat obnovio Nabucco, a ne da ga je uništio.

Jan Sir, ekspert za energetiku kaspijskog regiona pri Univerzitetu Charles u Pragu, kaže da se tim projektom "održava u životu strateška logika" koja stoji iza južnog energetskog koridora kojim se zaobilazi Rusija.

"Za Azerbejdžan, time se otvaraju nove mogućnosti i predviđa željena diverzifikacija vanjskih odnosa i stabilnih prihoda," kaže on. "Jasno je da će otvaranjem kaspijske zone prema zapadu, veza preko turskog Kavkaza ojačati i da će Rusija izgubiti mnogo od svog utjecaja nad tim post-sovjetskim regionom," kaže on za SETimes.

Rusija je i dalje turski dobavljač gasa broj jedan. Ta zemlja je drugo po veličini tržište ruskog gasnog monopola Gazprom. Međutim, sad kad je Turska solidno zagazila na gasno tržište, Rusija može početi smatrati alternative svom gasovodu Južni tok iz Rusije za Bugarsku kao prijetnju svojoj dominaciji u Evropi.

Za Hilal Pataci, direktoricu Budućih energetskih lidera pri Turskom komitetu Svjetskog energetskog vijeća, sporazum između Bakua i Ankare mogao bi se "pretvoriti u problem u rusko-turskim odnosima u godinama koje slijede."

Međutim, ona kaže da i Turska i Azerbejdžan imaju više toga dobiti nego izgubiti, jer će se tim sporazumom "uvećati geografska važnost Turske tokom procesa pregovora s EU, dok će Azerbejdžan imati partnerski odnos sa zemljama EU."

Povezani članci

Loading

"[Tim projektom] će se obezbijediti održivo partnerstvo i prihvatljive cijene putem Turske prema zemljama EU," kaže ona za SETimes.

Turska kupuje prirodni gas od Azerbejdžana po cijeni od 320 američkih dolara po hiljadu kubnih metara, što je mnogo manje od približno 460 američkih dolara po hiljadu kubnih metara koliko plaća za gas iz Irana i Rusije.

Evrim Eken, turska analitičarka za energetiku pri Fakultetu za međunarodne odnose na Univerzitetu u St. Petersburgu, smatra da Turska može iskoristiti tu "cjenovnu kartu" protiv Rusije. Davanjem Bakuu mogućnosti direktnog pristupa tržištu EU, Turska bi mogla navesti i Azerbejdžan da da dodatni popust na cijene.

"Moguće spajanje ... s Nabuccom Zapad predstavlja najgori scenarij za Rusiju," kaže ona i dodaje da će Moskva "možda upotrijebiti sve moguće poluge utjecaja kako bi spriječila taj projekat."

Ovaj sadržaj je naručen za SETimes.com.
Loading
Glasanje
 
 

Vaši komentari na članke SETimesa su dobrodošli.

Nadamo se da ćete ovaj forum koristiti za interakciju s drugim čitaocima širom jugoistočne Evrope. Da bismo ovo iskustvo održali zanimljivim, molimo Vas da slijedite pravila iznesena u politici za davanje komentara. Samim upisivanjem svojih komentara vi pristajete na ta pravila. SETimes.com podstiče diskusiju o svim temama, uključujući i one osjetljive, ali istaknuti komentari predstavljaju isključivo stavove onih koji su ih upisali. Ne mora značiti da se SETimes.com slaže ili da odobrava ideje, stavove i mišljenja izražene u tim komentarima. SETimes.com pozdravlja konstruktivnu diskusiju, ali ne podržava upotrebu materijala koji se preslikavaju iz drugih izvora, linkova bez pratećeg teksta i jednorednih slogana. Ovo je forum koji vode moderatori. Može se desiti da komentari za koje se bude smatralo da su zlonamjerni, uvredljivi ili oni s prostim sadržajem ne budu objavljeni.

Politika za davanje komentara na SETimesu

Reportaža

Region zauzima stav protiv korupcije u fudbaluRegion zauzima stav protiv korupcije u fudbalu

Nakon godina prožetih skandalima, zvaničnici preduzimaju korake u cilju zaustavljanjaj korupcije i kriminala u fudbalu.

Najpopularniji

Loading
Loading
Loading

Anketa

Američki brod i posada vrše posljednje pripreme za neutralizaciju najopasnijeg dijela arsenala hemijskog oružja iz Sirije. Šta mislite koliko je ta operacija važna za zaštitu civilnog stanovništva od hemijskog naoružanja?

Vrlo važna
Nije previše važna
Nije uopšte važna
Ne znam