Srbiju ekonomski čekaju teška vremena

06/07/2012

Eksperti predviđaju da pred Srbijom stoji još ekonomskih problema i izazova.

Bojana Milovanović za Southeast European Times iz Beograda -- 06/07/12

Životni standard u Srbiji se ne popravlja. [Reuters]

Potrošnja po glavi stanovnika u Srbiji je za oko 2,5 puta niža nego u Evropi, to jest, 44% od prosjeka EU, što je povećanje od 1% u odnosu na 2010, pokazuju nedavno objavljeni podaci Eurostata.

Ekonomski gledano, Srbija zaostaje iza Bugarske, koja ima najniži BDP po glavi stanovnika u EU -- 45% od evropskog prosjeka.

Miroslav Zdravković, asistent na beogradskom Ekonomskom institutu, izjavio je da je, kad se radi o životnom standardu, Srbija u padu, kao i druge zemlje zapadnog Balkana. Ni njegova dugoročna previđanja nisu povoljna.

"U 2014, prema prosjeku BDP-a, Albanija će biti ispred Srbije, jer -- zahvaljujući emigraciji -- ona nije u bankarskoj krizi i nije zadnjih godina doživjela pad BDP-a. U 2014, samo Bosna i Hercegovina (BiH) bit će siromašnija od Srbije," kaže Zdravković.

On dodaje da su plaće u Srbiji pet puta niže nego u zapadnim zemljama, ali da su usluge poput zdravstva i obrazovanja samo malo niže, što dovodi do tri puta nižeg zdravstvenog standarda u Srbiji nego na zapadu.

"Mi smo švorc država -- dok se ne formira nova država, neće biti napretka. Ako zađemo u geopolitiku, Kosovo i Albanija imaju nesputan ekonomski rast, do Srbija svjesno i namjerno gura samu sebe prema dolje," kaže Zdravković.

Dok životni standard u Srbiji ubrzano opada u zadnje tri godine, broj nezaposlenih naglo i kontinuirano raste, upozorava Danilo Šuković iz Instituta za socijalna istraživanja u Beogradu.

"Sa sve siromašnijom ekonomijom, plaće i njihova redovna isplata su postali neizvjesni," kaže Šuković za SETimes, dodajući da "niko ne bi mogao preživjeti ono što je preživjela Srbija: ratove, sankcije i Slobodana Miloševića."

"Nakon demokratskih promjena 2000, nove vlade ne samo da nisu iskoristile tu priliku, nego su i nastavile s Miloševićevim sistemom, uz razliku da nije bila samo jedna politička stranka, te bez sankcija i izolacije od strane međunarodnih institucija," kaže Šuković.

Mnogo prljavog novca prošlo je kroz privatna preduzeća, slučajevi krađa i prevara prolazili su nesmetano, i Srbijom su vladali tajkuni, dodaje on. Institucije rade u interesu tajkuna i političara, dok su ljudi sve siromašniji i siromašniji.

"To smo uspjeli pokriti stranim investicijama, ali je sve izašlo na površinu pojavom globalne krize. Ipak, mi bismo se našli u toj situaciji čak i bez globalnog pada ekonomije," kaže Šuković.

Rješenje problema je, kaže on, u presijecanju veza između izvršne vlasti, političkih stranaka, tajkuna i pravosuđa.

"Sve bi trebalo biti transparentno; trebaju nam veliki rezultati u borbi protiv korupcije -- hapšenje poput Sanadera u Hrvatskoj. Oni koji su do ovog doveli trebali bi odgovarati. Cijeli proces privatizacije trebalo bi pregledati", kaže Šuković.

Povezani članci

Za građane, situacija je jasna -- njihov životni standard je nizak.

"Svakodnevno se suočavam s činjenicom da je standard tri puta niži nego u Evropi. Kad idem u prodavnicu svakog dana, svjestan sam koliko je sve skupo, i koliko toga ja sebi ne mogu priuštiti," izjavio je za SETimes 67-godišnji penzioner Slavoljub Dragić.

Građani Srbije su 2011. imali životni standard tri puta niži od prosjeka u EU, prema podacima Eurostata. Prema BDP-u po glavi stanovnika, Srbija je na nivou od 35% od evropskog prosjeka, a Makedonija na 36%. Crna Gora se popravila sa 43% BDP-a u 2011, što je za 2% više nego u 2010.

U Hrvatskoj, BDP je bio isti kao i 2012. -- 61% od prosjeka EU. Nagore je prema tom indikatoru u Albaniji, sa 31%, te u BiH, sa 29%. Taj indikator u BiH smanjen je za 2% u odnosu na 2010, a u Albaniji se on popeo za 3%.

Ovaj sadržaj je naručen za SETimes.com.