Kosovo gleda da zadrži radikalne elemente pod kontrolom
28/05/2012
Hapšenje radikalnih islamista u Makedoniji povezano za ubistvo pet lica u blizini Skoplja u aprilu mjesecu izazvalo je na Kosovu reakcije po pitanju mogućeg prisustva radikalnog islama.
Muhamet Brajshori za Southeast European Times iz Prištine -- 28/05/12
 Po tradiciji, islam se na Kosovu prakticira u privatnosti. [Reuters] |
Već stoljećima, islam se na Kosovu smatra umjerenim, bez utjecaja na javni život, ali se prakticira u privatnosti. Danas je međutim strah od širenja fundamentalističkih islamskih propovjednika i literature dio kosovske realnosti, jer strani državljani još uvijek mogu ulaziti u zemlju bez viza, od dolaska NATO-a 1999. godine.
Oni koji kroje mišljenje na Kosovu kažu da tradicionalni islam u zemlji neće potpasti pod utjecaj radikalnih stavova, dok se prozpadni stav razlikuje.
U zemlji s preko 90% muslimanskog stanovništva, religija ne igra veliku ulogu, kaže se u izvještaju američkog Stejt departmenta o vjerskim slobodama za 2011. godinu.
"Religija nije značajan faktor u javnom životu. Vjerska retorika je bila u velikoj mjeri odsutna iz javnog diskursa u muslimanskim zajednicama i broj ljudi koji su išli u džamiju bio je mali; međutim, u javnosti se prikazuje konzervativna islamska odjeća i kultura, iako još uvijek ne tako često, ali u povećanom obimu," kaže se u tom izvještaju.
Habibe Berisha, islamski teolog, tvrdi da islam na Kosovu nije ugrožen od strane radikalnog islama, vehabizma ili selefizma [militantna struja sunitskog islama].
"Islam kod Albanaca, Turaka, Bošnjaka i drugih na Kosovu je čisto privatna stvar, ne miješa se s javnim životom, jer ima Albanaca i drugih vjerskih orijentacija, [muslimana, rimokatolika, pravoslavnih i drugih], te kako bi se očuvalo nacionalno jedinstvo, ljudi religiju smatraju privatnom stvari. Međutim, to ne znači da institucije ne bi trebale reagirati na zahtjeve vjerskih zajednica," izjavio je Berisha.
On međutim dodaje da bi kosovska vlada trebala razriješiti zakonski položaj svojih vjerskih zajednica.
"Vjerske zajednice na Kosovu nisu zakonski registrirane; one imaju problema s plaćanjem poreza, registracijom imovine i drugim dažbinama, i vlada to treba razriješiti. Ona također mora reagirati na zahtjeve vjerskih zajednica. U izvještaju Stejt departmenta ukazuje se na nekoliko pitanja koja se trebaju rješavati," kaže Berisha.
Arber Fetiu, istraživač u Međunarodnom centru za religiju i diplomatiju iz Vašingtona, kaže da vlade Kosova, Albanije i susjednim zemalja trebaju usvojiti tolerantne politike prema islamskoj zajednici, kao i prema drugim zajednicama.
"Ako zemlje gdje žive muslimani Albanci vrše diskriminacijske politike prema njima, uništavajući princip [državne] neutralnosti prema religijama, to će neophodno dovesti do frustriranosti kod potlačenih, a takva pojava bila bi evidentna u svakoj etničkoj ili vjerskoj zajednici gdje su oni podređeni dominantnim strukturama," izjavio je Fetiu za SETimes.
On dodaje da oni koji učestvuju u radikalnom diskursu na Kosovu ne uživaju podršku šire zajednice.
Seb Bytyci, izvršni direktor prištinskog Instituta za balkansku politiku, izjavio je za SETimes da je radikalni islam ideologija koja može pronaći mjesto bilo gdje u svijetu, ali tvrdi da zabrinutost za dobrobit ljudi spriječava ekstremističke ideologije.
"Najbolji način da se spriječi rast ekstremističkih ideologija je da se poboljša životni standard, te da se uvede mreža socijalne sigurnosti koja ne ostavlja prostora ljudima sa zadnjim motivima za širenje korijena ... Političari i intelektualci trebali bi uraditi mnogo više na promoviranju vrijednosti liberalnog društva, uključujući tu i artikulaciju matične konzervativne ideologije," kaže Bytyci.
On je istaknuo da je zajednica kosovskih selefija mala i da poštuje uglavnom sunitski islam.
"Zato što je mala selefijska zajednica glasnija, to ne znači da je ona narasla -- ona je još uvijek majušna. Dok je društvo odbacilo nove forme islama i zadržalo svoj sekularni stav, sad su neki političari spremniji da se koriste navođenjem vjere kako bi potkrpili svoju legitimnost i pokrili nedostatke," pojašnjava Bytyci.
Prema riječima Katriota Krasniqija, istraživača u prištinskom Centru za istraživanje i rješavanje sukoba, Kosov nije meta islamskog terorizma.
"Možda ima pojedinaca koji gravitiraju ka organizacijama povezanim za terorizam, ali oni su na minimalnom nivou i ne predstavljaju prijetnju po Kosovo niti region. Zapadni Balkan nije meta, jer zemlje nemaju stabilne ekonomije, a težina međunarodne politike je ograničena. Ja smatram da su desničarski ekstremizam i nacionalizam najveće prijetnje, prije nego radikalni islam," izjavio je Krasniqi.
Pošaljite e-poštu prijatelju
Verzija za štampanje 
Reportaža
Tekući napori političkih stranaka i nevladinih organizacija doprinose u poticanju mirne transformacije.
Vaši komentari na članke SETimesa su dobrodošli.
Nadamo se da ćete ovaj forum koristiti za interakciju s drugim čitaocima širom jugoistočne Evrope. Da bismo ovo iskustvo održali zanimljivim, molimo Vas da slijedite pravila iznesena u politici za davanje komentara. Samim upisivanjem svojih komentara vi pristajete na ta pravila. SETimes.com podstiče diskusiju o svim temama, uključujući i one osjetljive, ali istaknuti komentari predstavljaju isključivo stavove onih koji su ih upisali. Ne mora značiti da se SETimes.com slaže ili da odobrava ideje, stavove i mišljenja izražene u tim komentarima. SETimes.com pozdravlja konstruktivnu diskusiju, ali ne podržava upotrebu materijala koji se preslikavaju iz drugih izvora, linkova bez pratećeg teksta i jednorednih slogana. Ovo je forum koji vode moderatori. Može se desiti da komentari za koje se bude smatralo da su zlonamjerni, uvredljivi ili oni s prostim sadržajem ne budu objavljeni.
Politika za davanje komentara na SETimesu