Srbijanski predsjednik Nikolić: novi čovjek?

28/05/2012

Novoizabrani predsjednik Srbije Tomislav Nikolić jedan je od najkontroverznijih političara u Srbiji, jer se od ultranacionaliste pretvorio u vatrenog zagovornika evropskih integracija.

Igor Jovanović za Southeast European Times iz Beograda -- 28/05/12

Novoizabrani predsjednik Tomislav Nikolić sad promovira evropsku budućnost Srbije. [Reuters]

Novoizabrani predsjednik Srbije Tomislav Nikolić je političar koga mnogi osuđuju zbog nedosljednosti. U manje od dvije decenije, on se pretvorio od kuma haškog osuđenika Vojislava Šešelja do zagovornika evropske budućnosti Srbije.

Uprkos činjenici da se u prošlosti borio kao vojni dobrovoljac u Hrvatskoj, Nikolić je svoju pobjedu 20. maja nad liderom Demokratske stranke i srbijanskim predsjednikom Borisom Tadićem zasnovao na obećanjima da će ubrzati evropske integracije, kao i obećavajući da će provoditi dosljednu borbu protiv siromaštva, kriminala i korupcije.

U svom prvom govoru nakon pobjede, on je obećao da Srbija nikad neće skrenuti s evropskog puta i da će članstvo u EU biti njegov prioritet.

Neki su u Srbiji međutim skeptici po pitanju toga da je Nikolićeva transformacija u potpunosti autentična.

"Ne vjerujem da se Nikolić baš toliko promijenio, ali je kao dobar političar shvatio šta mu može donijeti pobjedu na izborima. Sad će on morati dokazati i svojim postupcima da je odista posvećen ideji evropskih integracija," izjavio je za SETimes bivši srbijanski ambasador u Njemačkoj Ognjen Pribičević.

Komentirajući najavu da će njegova prva mjera kao predsjednika biti da zatraži prijem u Njemačkoj, Pribičević je izjavio da postoji sumnja da će se Nikolić suditi po svojoj nacionalističkoj prošlosti.

"Mora biti da ima nekih predrasuda protiv Nikolića, ali njemu će biti data šansa da dokaže svoju posvećenost principima koje je naglasio u izbornoj kampanji," izjavio je Pribičević.

Nikolić se počeo baviti politikom 1990-tih godina, kad je u Srbiji uveden višestranački sistem. On je pomogao u formiranju Srpskog četničkog pokreta, ultranacionalističke grupe koja je kasnije dovela do nastajanja Srpske radikalne stranke.

Tu je upoznao Vojislava Šešelja, kome se sad sudi za ratne zločine u Hagu, i ubrzo postao njegova desna ruka u stranci. Nikolić je bio zamjenik premijera Srbije i onda zamjenik premijera Jugoslavije tokom Miloševićeve vladavine.

Nakon propasti Miloševićevog režima 2000. godine, radikali su došli u opoziciju. Nikolić je preuzeo vodstvo nad strankom u februaru 2003, kad se Šešelj predao Haškom tribunalu.

Putevi njih dvojice razdvojili su se u septembru 2008, kad je Nikolić poduzeo radikalan zaokret, počeo se zalagati za evropske integraciej i povukao za sobom veliki dio Šešeljeve stranke.

Tomislav Nikolić stoji ispred slike Vojislava Šešelja 2007. godine. [Reuters]

U nedjelju, Šešeljeva stranka pretrpjela je propast, jer po prvi put od osnivanja nije uspjela ući u parlament.

Nikoliću je uspjela treća sreća na predsjedničkim izborima, pošto ga je Boris Tadić bio porazio na prethodn dva izbora, 2004. i 2008. godine.

Profesor sociologije na Univerzitetu u Beogradu Dejan Vuk Stanković smatra da je Nikolić ovaj put prvenstveno pobijedio zbog teške ekonomske i socijalne situacije u Srbiji.

"Bilo bi čudno da građani Srbije nisu kaznili vladajuću Demokratsku stranku čak i oštrije, uprkos veoma teškim životnim uslovima. Kad je postalo sigurno da će demokrati ponovno formirati vlast, njihov Boris Tadić ostavljen je na cjedilu", izjavio je Stanković za SETimes.

On je dodao da Nikolić pred sobom ima vrlo težak posao.

"Ako Nikolićeva pobjeda ne bude razlog da partneri demokrata promijene mišljenje i formiraju novu vlast s Naprednom strankom, on će morati ostvarivati kohabitaciju s vladom koja nije njemu u prilog," izjavio je Stanković.

Nikolićev izbor se pažljivo prati i u regionu.

Prije četiri godine, on je izjavio da ne može sarađivati s hrvatskim liderima.

"Ja bih im otvoreno rekao: 'Ne mogu sarađivati s vama, zbog toga što stotine hiljada građana Srbije čekaju već 12 godina da im se omogući povratak kući kao dostojanstvenim ljudskim bićima"," izjavio je tad Nikolić. Sad međutim, on tvrdi da je spreman posjetiti Hrvatsku i pregovarati s njenim liderima.

Novi predsjednik Srbije je također ranije izjavljivao da je spreman ratovati za Kosovo.

Povezani članci

"Mi ćemo reagirati na svaki način. Mi ćemo ratovati protiv Albanaca. Oni su spremni, kažu. Pa, i mi bismo trebali biti spremni," izjavio je Nikolić pred proglašenje nezavisnosti Kosova 2008. godine.

Tokom svoje skorašnje kampanje, međutim, Nikolić je samo kratko spomenuo Kosovo, rekavši da bi Srbija trebala štititi svoje tamošnje građane.

Predrag Simić, profesor političkih nauka na Univerzitetu u Beogradu, izjavio je kako ne očekuje da će Nikolić drastično izmijeniti regionalnu politiku koju je vodio njegov prethodnik.

"Nikolić nema puno prostora za manevriranje. On je obećao evropske integracije, koje ovise od dobrih odnosa u regionu. Tadić je načinio značajan proboj u tim odnosima i Nikolić sigurno neće svjesno povlačiti te korake unazad, jer će Brisel negativno reagirati na to," izjavio je Simić za SETimes.

Ovaj sadržaj je naručen za SETimes.com.