Grčka dobila privremenu vladu pred izbore

17/05/2012

Uz zabrinutosti da bi i drugi krug glasanja mogao također završiti neriješeno, Grci povlače štednju iz lokalnih banaka.

Andy Dabilis za Southeast European Times iz Atine -- 17/05/12

Grci su od izbora 6. maja, nakon kojih nije uspjelo formiranje vlade, povukli 700 miliona eura. Guverner Centralne banke George Provopoulos upozorio je da bi se "strah mogao pretvoriti u paniku" u sedmicama pred najnovije izbore, koji bi mogli naglo dovesti do izlaska Grčke iz eurozone. [Reuters]

Nemogućnost sporječkanih grčkih političkih stranaka da formiraju koalicionu vladu nakon zastoja koji su proizveli izbori 6. maja dovela je predsjednika Karolosa Papouliasa do toga da zemlju stavi u ruke privremene skrbničke administracije do novih izbora 17. juna.

Privremeni lider, predsjednik Vijeća ministara Panayiotis Pikramenos, koji je i sudac, borit će se da održi mir u zemlji, dok se nagomilavaju strahovanja da bi politička nestabilnost mogla izvesti Grčku van eurozone.

Razmirice oko mjera štednje -- koje podržavaju nekad dominantni konzervativci iz Nove demokratije i socijalisti iz stranke PASOK, ali im se protivi ostalih pet stranaka koje su osvojile dovoljno glasova da dobiju mjesta u parlamentu -- zagušile su pokušaje na stvaranju koalicije. Papouliasovi pokušaji da stranke navede da se usuglase po pitanju vlade "ličnosti" koju bi vodio tehnokrata također su propali.

U Grčkoj je od novembra na vlasti krhka koalicija koja je počela s tri stranke, ali je završila u nelagodnom hibridu Nove demokratije i PASOK-a. Ona je pretrpjela udar na izborima zbog ogorčenosti glasača zbog rezova plaća, povećanja poreza i smanjenje penzija, te nijedna stranka nije dobila mandat.

Ta prezadužena zemlja preživljava na prvom krugu kredita spasa u iznosu od 109 milijardi eura od trojke EU-MMF-ECB, koja bi trebala pokrenuti i drugi paket spasa od još 1030 milijardi, ali samo ako nova vlada provede dodatne mjere štednje i skreše potrošnju za još 12 milijardi eura. Svaki pokušaj poigravanja s reformama, saopćila je trojka, mogao bi dovesti do presijecanja priliva tog novca.

Takav je nivo zabrinutosti u Grčkoj, koja trpi od duboke recesije, nezaposlenosti od 21,7% i zatvaranja 1.000 firmi sedmično, da su uspaničeni Grci od 7. maja povukli 700 miliona eura iz pokleklog bankarskog sektora u zemlji.

Guverner Banke Grčke Giorgos Provopoulos izjavio je, kako se izvještava, da bi "se strah mogao pretvoriti u paniku", te dovesti do povlačenja štednih sredstava iz banaka, koje su toliko nelikvidne da bi se trebale dokapitalizirati.

Jednako problematični su i izgledi da će novi izbori rezultirati još jednom blokadom.

"Bojim se," izjavio je za SETimes Kostas Ifantis, vanredni profesor za međunarodne odnose pri Univerzitetu u Atini. "Možemo se samo nadati da će Grci pronaći minimum racionalnosti naredni put kad budu izlazili na izbore."

Nova demokratija pobijedila je na izborima 6. maja, ali sa samo 18,8% glasova -- nedovoljno za formiranje vlade -- te je pokušala dogovoriti koaliciju sa svojim obično ogorčenim ideološkim rivalom PASOK-om.

Između njih, iznenadno na drugom mjestu, bila je Koalicija radikalne ljevice poznata kao SYRIZA, stranka koja je protiv mjera štednje i koju predvodi 37-godišnji bivši geodet Alexis Tsipras, koji je doživio uzlet na populističkoj retorici kojom zahtijeva okončanje tih kaznenih mjera. On je blokirao pokušaje da se napravi vlada, za koju on kaže da ne bi imala legitimitet u okviru njegove grupacije.

Tsipras je pozvao lidere eurozone da realiziraju prijetnje o prekidu pomoći Grčkoj. On je izjavio da će oni biti primorani da ponovno pregovaraju o uslovima finansijskog spasa ako ne žele srušiti ekonomski blok od 17 zemalja koje koriste euro.

Povezani članci

Njegov stav izgleda da dobiva na zamajcu. "Ljudi općenito smatraju da nas [trojka] neće primoravati na odlazak, jer bi cijena po evropsku i globalnu ekonomiju bila previsoka," kaže Ifantis.

Međutim, Paul Donovan, globalni ekonomista u banci UBS, upozorio je na CNN-u da "ako Grčka napusti euro, ona neće biti jedina ... bilo bi povlačenja sredstava iz banaka u više zemalja."

Platon Tinios, asistent profesora ekonomije pri Univerzitetu u Pireju, kaže da je previše neizvjesnosti da bi se predvidjelo šta će se desiti. "Ideja je ta da su ljudi prvi put glasali srcem, a da će drugi put glasati razumom," izjavio je on za SETimes.

Međutim, dodao je on, "Moglo bi doći do ponavljanja prethodnih izbora, do čak dodatnog pomjeranja ka ćorsokaku."

Ovaj sadržaj je naručen za SETimes.com.