Kosovski sudovi zatrpani predmetima izbornih prevara
21/04/2012
Izbori u decembru 2010. bili su pokvareni prevarama i manipulacijama. Sad su oni optuženi na sudu.
Muhamet Brajshori i Safet Kabashi za Southeast European Times iz Prištine -- 21/04/12
 Dopunjavanje glasačkih kutija i političke manipulacije bili su sveprisutni tokom glasanja. [Reuters] |
U najvećem predmetu iznesenom pred pravosudni sistem Kosova, Tužilaštvo je podiglo optužnicu protiv 1.343 lica zbog izbornih prevara -- zloupotrebe prava na glas i uništavanja glasačke dokumentacije -- po osnovu izbora iz decembra 2010. Procjenjuje se da će u Prištini i Prizrenu biti dignute optužnice protiv još 931 lica.
Laura Pula, koordinatorica tužilačkog tima po pitanju izbornih prevara, izjavila je za SETimes da općinski tužioci rade na privođenju pojedinaca koji su manipulirali glasovima tokom izbora pred lice pravde, ali da to predstavlja izazov.
"To je prvo procesuiranje takve vrste, u kom se radi o ozbiljnim razmatranjima i [mi] smo morali brzo raditi na predmetima vezanim za proces sa toliko mnogo učesnika," izjavila je Pula.
Seb Bytyci, izvršni direktor Instituta za balkansku politiku, izjavio je za SETimes da je kapacitet sudova na Kosovu ograničen kad se radi o takvom velikom radnom opterećenju.
"Kosovo ima proporcionalno najmanje sudaca u Evropi -- 14 sudaca na svakih 25.100 stanovnika -- a u toj situaciji, kapacitet sudova je slab. Međutim, to ne znači da bi sudovi to trebali koristiti kao izliku za nesuđenje. U predmetima se mora strogo suditi i izricati se kazne u cilju prevencije prevara; ne samo simbolične kazne, kako se dešavalo do sad," kaže Bytyci.
Pula je rekla da je za tužilaštvo rasvjetljavanje izbornih prevara prioritet.
"Time se stvorila konfuzija tokom općih izbora u medijima i civilnom društvu. ... Kako bismo bili transparentni prema svima, mi smo objavljivali periodične izvještaje o napretku istrage i rasvjetljavanju manipulacija. Nismo mogli sjediti besposleno kad vidimo takve slučajeve prevara, a da to ne postavimo kao prioritet," kaže Pula.
Bytyci se slaže s tim. "Nije važno da li je bilo ili nije nivoa naredbodavaca -- manipulacije izborima predstavljaju krivično djelo i svaki slučaj bi se trebao kazniti, bez obzira na to na kom je nivou," kaže on.
"Nivo prevara je vrlo visok, a legitimnost institucija je ugrožena ... imamo frustriranost među građanima i demokratski proces koji je vrlo zabrinjavajući, posebno s obzirom na to da je Kosovo upravo stupilo na put demokratizacije," izjavio je Bytyci za SETimes.
Pula kaže da će onima koji budu osuđeni biti zabranjeno da rade u izbornom procesu četiri godine, pored toga što će odslužiti kaznu koju dobiju.
"[Bit će] i drugih mjera koje će poduzeti Centralna izborna komisija i druge institucije, poput čišćenja kompletnih glasačkih listi, organizacije izbora ljeti kad je dan duži, te otvaranja centara za prebrojavanje," kaže Bytyci.
Pula kaže kako je važno da se kaznama postigne podizanje javne svijesti za budućnost.
"Mi bismo voljeli da više odluka bude strogo, pošto se većinom izriču novčane ili uslovne kazne. To nas je navelo da uložimo žalbe [protiv] skoro svih dosadašnjih sudskih odluka. Mogu reći da smo u preko 90% slučajeva ulagali žalbe."
Adrian Bejtullahu iz Građanske demokratije u akciji, lokalne NVO iz Prištine, bio je izborni posmatrač.
"Bilo je strašno za demokratiju vidjeti šta se dešavalo u decembru 2010 -- predstavnici svih stranaka manipulirali su [glasanjem] -- lažirali potpise, glasške listiće i slično, samo da bi pobijedili -- [ne vodeći računa] o utjecaju koji je to imalo na demokratiju i volju naroda," izjavio je Bejtullahu za SETimes.
Općinski sud u Ferizaju osudio je u februaru trojicu izbornih povjerenika -- Naima Sahitija (PDK), Agrona Zeqirija (Samoopredjeljenje) i Agima Ramadanija (LDK) -- na po šest mjeseci zatvora. Njih trojica proglašeni su krivima za zloupotrebe tokom izbornog procesa 2010. u selu Softaj.
Sudsko vijeće -- na čelu s Bashkimom Hysenijem -- saopćilo je da su ti zvaničnici nadopunili glasačke kutije sa 274 imena u prilog svojim kandidatima, a uklonili 171 glas za svoje protivnike.
"Tim presudama želimo jasno staviti do znanja svim povjerenicima uključenim u izbore i onima [koji planiraju biti] dio narednih izbora da budu oprezni i da proces vode dostojanstveno," izjavio je Hyseni za SETimes. "Sud će i dalje kažnjavati sve one koji načine zloupotrebe na izborima, čak i ako je u pitanju samo jedna jedina, jer i to oštećuje cjelokupni proces."
Odgovarajući na tužilačke pritužbe da sud ne izriče dovoljno oštre kazne, sudac je pojasnio da je nivo umiješanosti u odnosu na svakog optuženog različit i da u nekim slučajevima optužbe nisu u cjelini dokazane. "Sud je izrekao prilično oštre kazne -- poslali smo ljude u zatvor," izjavio je Hyseni.
Pošaljite e-poštu prijatelju
Verzija za štampanje 
Reportaža
U regionu se nastavljaju kršenja ljudskih prava, kako kaže nedavni izvještaj organizacije Amnesty International.
Vaši komentari na članke SETimesa su dobrodošli.
Nadamo se da ćete ovaj forum koristiti za interakciju s drugim čitaocima širom jugoistočne Evrope. Da bismo ovo iskustvo održali zanimljivim, molimo Vas da slijedite pravila iznesena u politici za davanje komentara. Samim upisivanjem svojih komentara vi pristajete na ta pravila. SETimes.com podstiče diskusiju o svim temama, uključujući i one osjetljive, ali istaknuti komentari predstavljaju isključivo stavove onih koji su ih upisali. Ne mora značiti da se SETimes.com slaže ili da odobrava ideje, stavove i mišljenja izražene u tim komentarima. SETimes.com pozdravlja konstruktivnu diskusiju, ali ne podržava upotrebu materijala koji se preslikavaju iz drugih izvora, linkova bez pratećeg teksta i jednorednih slogana. Ovo je forum koji vode moderatori. Može se desiti da komentari za koje se bude smatralo da su zlonamjerni, uvredljivi ili oni s prostim sadržajem ne budu objavljeni.
Politika za davanje komentara na SETimesu