Hapšenje na Kosovu ponovno skrenulo pažnju na korupciju na Balkanu
13/04/2012
Nedavno hapšenje šefa antikorupcijske operativne grupe na Kosovu baca svjetlo na praksu javnih zvaničnika širom regiona.
Linda Karadaku za Southeast European Times iz Prištine -- 13/04/12
 Iz UN-a kažu da je korupcija dio načina života za mnoge na zapadnom Balkanu, uz svaku šestu osobu koja godišnje plaća mito javnim zvaničnicima. [Reuters] |
Hapšenje čelnika antikorupcijske operativne grupe na Kosovu zbog optužbi o korumpiranosti ponovno je dovelo u fokus mito i korupciju među javnim zvaničnicima -- što je pitanje koje već godinama muči zapadni Balkan.
Dok hapšenje specijalnog tužioca Nazmija Mustafe zbog optužbi za korupciju predstavlja najistaknutiji primjer, Kosovo nije samo u suočavanju s tim problemom. Ranije ovog mjeseca u Rumuniji, Laszlo Borbely podnio je ostavku na mjesto ministra okoliša nakon što su tužioci zatražili da mu se ukine imunitet kako bi se pokrenula krivična tužba za korupciju. U medijskim izvještajima se ukazuje na to da je Borbely osumnjičen da je jednoj kompaniji bez javnog tendera dao nekoliko ugovora za radove na preuređenju svog osobnog stana. On je porekao da je učinio išta protivzakonito.
A u Hrvatskoj, tužioci su 4. aprila optužili bivšeg ministra unutrašnjih poslova Ivicu Kirina za korupciju koja je, kako oni kažu, zemlju koštala preko 2,5 miliona eura, kako izvještava agencija AFP.
Korupcija je normalan dio života za mnoge u regionu, kažu iz UN-a, te u jednom izvještaju iz 2011. zapažaju da svaki šesti građanin na godišnjoj osnovi biva izložen direktnom ili indirektnom podmićivanju javnog zvaničnika.
"Za zemlje na zapadnom Balkanu, korupcija je pitanje od posebne zabrinutosti, zbog njenog štetnog utjecaja na njihov društveni i ekonomski razvoj," kaže se u izvještaju UN-ovog Ureda za borbu protiv droga i kriminala. "Korupcija predstavlja veliku zabrinutost običnih građana u regionu."
Hapšenje Mustafija predstavlja posebnu sramotu za Prištinu, jer je on bio osoba -- koju je 2010. imenovao premijer Hashim Thaci -- koja je trebala stati u kraj korupciji. Mjesto toga, kažu tužioci, on je od toga ostvarivao dobit.
"Mustafijevo hapšenje predstavlja upozorenje svima," izjavio je za SETimes Hasan Preteni, direktor Kosovske agencije za borbu protiv korupcije, nezavisne institucije koja provodi državne politike za borbu protiv korupcije i njenu prevenciju.
U saopćenju za štampu, kosovska vlada saopćila je da je pravosudni sistem nezavisan od vlade. "Vlada Republike Kosovo nije utvrđivala sastav [operativne grupe] tužilaca, ali je podržala njeno osnivanje i rad u borbi protiv korupcije."
Disciplinska komisija tužilačkog vijeća Kosova suspendirala je Mustafija 4. aprila, nakon što je njemu određen pritvor u trajanju od 30 dana.
Preteni smatra da na Kosovu nema raširene korupcije, ali da ima "korupcije na najvišim nivoima, gdje ima više budžeta, kapitalnih ulaganja i pohlepnih ljudi."
"Je li to korupcija ili organizirani kriminal? Mislim da je to više organizirani kriminal. Nijedan zvaničnik ne može biti uključen u korupciju bez saučesnika. Za to je potrebno nekoliko zvaničnika u tenderskoj proceduri," izjavio je Preteni.
U UN-ovom izvještaju se međutim tvrdi drugačije. Njegova naučna studija pokazuje da je, prema procjenama, 11,1% kosovskog stanovništva primilo mito u zadnjih 12 mjeseci prije izvještaja. Mito je prisutniji u Albaniji (19,3% stanovništva primilo mito), Bosni i Hercegovini (20,7%) i Hrvatskoj (11.2%). Manje se podmićuje u Crnoj Gori (9,7%), Srbiji (9,3%) i Makedoniji (6,2%).
Driton Zogiani iz Prištine kaže da zbog Mustafijevog hapšenja ljudi sumnjaju da je cijeli sistem korumpiran. "Kad je šef antikorupcijske operativne grupe korumpiran, kakvi su ostali?" izjavio je Zogiani za SETimes.
Ramiz Osaj, jedan drugi građanin Prištine, kaže da je razočaran i da je to hapšenje također uzdrmalo njegovo povjerenje u institucije zemlje.
"Izgleda da će svako ko dođe na vlast postati korumpiran prije ili kasnije. Oni ispočetka paze, ali se onda pokvare. Ima ljudi, zvaničnika, koji se ne okreću korupciji, ali oni su rijetki," izjavio je Osaj za SETimes.
"Korupcija pogađa svaku oblast; jedan od najvećih rizika je da građani izgube povjerenje u institucije," izjavio je Preteni.
Pošaljite e-poštu prijatelju
Verzija za štampanje 
Reportaža
Tekući napori političkih stranaka i nevladinih organizacija doprinose u poticanju mirne transformacije.
Vaši komentari na članke SETimesa su dobrodošli.
Nadamo se da ćete ovaj forum koristiti za interakciju s drugim čitaocima širom jugoistočne Evrope. Da bismo ovo iskustvo održali zanimljivim, molimo Vas da slijedite pravila iznesena u politici za davanje komentara. Samim upisivanjem svojih komentara vi pristajete na ta pravila. SETimes.com podstiče diskusiju o svim temama, uključujući i one osjetljive, ali istaknuti komentari predstavljaju isključivo stavove onih koji su ih upisali. Ne mora značiti da se SETimes.com slaže ili da odobrava ideje, stavove i mišljenja izražene u tim komentarima. SETimes.com pozdravlja konstruktivnu diskusiju, ali ne podržava upotrebu materijala koji se preslikavaju iz drugih izvora, linkova bez pratećeg teksta i jednorednih slogana. Ovo je forum koji vode moderatori. Može se desiti da komentari za koje se bude smatralo da su zlonamjerni, uvredljivi ili oni s prostim sadržajem ne budu objavljeni.
Politika za davanje komentara na SETimesu