Jadranska grupa promovira saradnju u regionu u oblasti sigurnosti
09/04/2012
Lideri odbrane u regionu obavezali su se na zajednički pristup euroatlantskim integracijama i rješavanju zajedničkih izazova u polju sigurnosti.
Klaudija Lutovska za Southeast European Times iz Skoplja -- 09/04/12
 Ministri odbrane zemalja članica Atlantske grupe potpisali su zajedničku deklaraciju u Skoplju. [Tomislav Georgiev/SETimes] |
Napori Jadranske grupe u cilju promoviranja saradnje u regionu po pitanju sigurnosti i odluka njenih članica o zajedničkom pristupanju članstvu u NATO-u pred samit Alijanse narednog mjeseca predstavljaju korak naprijed, kažu analitičari.
Ministri odbrane iz Jadranske grupe -- Albanija, Hrvatska, Makedonija, Crna Gora i Bosna i Hercegovina (BiH) te Kosovo -- potpisali su tokom svog kongresa prošlog mjeseca u Skoplju deklaraciju u kojoj se od NATO-a traži da se na predstojećem sastanku Čikagu izjasni kako je opredijeljen svojoj politici članstva "otvorenih vrata".
"NATO je najbolji garant sigurnosti u regionu. Zemlje regiona zajednički rade na [unaprjeđivanju] odbrambenih koncepata i ne bi ih trebale obeshrabrivati birokratske procedure," izjavila je ministrica odbrane Crne Gore Milica Pejanović Đurišić.
Analitičar Pande Lazarevski iz Instituta Pavel Šatev izjavio je za SETimes da deklaracija također ukazuje na to da su zemlje regiona spremne za pridruživanje Alijansi, i to ne samo na pojedinačnoj osnovi, nego i kao regionalna grupacija.
"Deklarirana spremnost za ulazak i zajedničku izgradnju kolektivnog sistema odbrane predstavlja važan korak naprijed u procesu pristupanja," izjavio je Lazarevski.
On je pojasnio da je jednako važno da se članice NATO-a Hrvatska i Albanija obavežu na kontinuiranu podršku aspiranticama za članstvo Makedoniji, Crnoj Gori i BiH.
"Hrvatska i Albanija još uvijek učestvuju u Jadranskoj grupai, više iz političke solidarnosti, iako od toga imaju i koristi u širem smislu," dodao je Lazarevski.
Penzionisani pukovnik Petar Škrbina, vojno-sigurnosni analitičar, izjavio je za SETimes da je namjera skopske konferencije bila i da se pripremi teren za kandidaturu Kosova i BiH za NATO. To, rekao je on, objašnjava odsustvo Srbije na tom skupu.
"Američki državni sekretarijat objavio je da bi Kosovo trebalo postati kandidat za članstvo u NATO-u. Taj plan trebao bi se realizirati dosta skoro. Agim Cheku bio je prisutan u Skoplju u funkciji ministra odbrane Kosova," izjavio je Škrbina.
"Što se tiče kandidature BiH, to će biti problematično zbog statusa Republike Srpske," izjavio je on.
Na konferenciji, Cheku je izjavio da je "Kosovo spremno pomagati u izgradnji regionalne sigurnosti i stabilnosti, te da je vrijeme da se pridruži povelji," a važno je i da je izrazio žaljenje zbog nedolaska Srbije.
U svjetlu vakuma stvorenog time što Grčka blokira pristupanje Makedonije NATO-u, ta grupa obećala je Makedoniji podršku u sklopu deklaracije, zatraživši od Alijanse da članstvo odobri "što je prije moguće."
Predsjednik Makedonije Gjorge Ivanov zatražio je od NATO-a da ponovno razmotri svoju odluku sa samita u Bukureštu 2008. godine -- kad se povinovao zahtjevima Grčke.
"Makedonija ispunjava sve zahtjeve u vezi članstva, i zemlje NATO-a trebale bi u obzir uzimati presudu ICJ-a, u kojoj je utvrđeno da Grčka krši međunarodno pravo blokiranjem ulaska Makedonije u Alijansu," izjavio je Ivanov.
On je izrazio nadu da će Grčka poštivati svoje obaveze iz privremenog sporazuma s Makedonijom iz 1995. godine.
"To je najrazumnije rješenje. Privremenim sporazumom se predviđa da Makedonija može postati članica međunarodnih organizacija po provizornom nazivu UN-a 'Bivša Jugoslavenska Republika Makedonija'. Grčka se bila složila s tom odlukom," izjavio je za SETimes Tony Deskoski, profesor međunarodnog prava na Univerzitetu sv. Kirila i Metodija u Skoplju.
Grupa je također saopćila da se trebaju poduzeti koraci u provedbi multinacionalne zračne odbrane.
Ona je pozvala na zajedničke regionalne projekte poput formiranja regionalnih medicinskih timova, umrežavanja svih centara za obuku i proširenja saradnje u oblasti prirodnih katastrofa.
"Ovo predstavlja jasno opredjeljenje u smislu primjene NATO-vog koncepta inteligentne odbrane, u kojoj bi se kolektivno koristili postojeći odbrambeni kapaciteti u regionu, čime bi se barem umanjili regionalni rizici i prijetnje po sigurnost," izjavio je za SETimes Dimitar Mirčev, bivši ambasador i profesor na Univerzitetu sv. Kirila i Metodija.
Naredni korak trebalo bi biti formiranje regionalnog vijeća sličnog skandinavskom Nordijskom vijeću, u cilju razvoja energetskih, infrastrukturnih, transportnih, prehrambenih i okolišnih projekata, kako bi se unaprijedili odbrambeni koncepti, izjavio je bivši makedonski ministar vanjskih poslova Srđan Kerim.
Taj model primjenjiv je jer sve zemlje Balkana ne mogu učestvovati u različitim projektima, pa se njime nudi izlaz iz bilateralnih sporova koji guše taj proces.
Pošaljite e-poštu prijatelju
Verzija za štampanje 
Reportaža
Tekući napori političkih stranaka i nevladinih organizacija doprinose u poticanju mirne transformacije.
Vaši komentari na članke SETimesa su dobrodošli.
Nadamo se da ćete ovaj forum koristiti za interakciju s drugim čitaocima širom jugoistočne Evrope. Da bismo ovo iskustvo održali zanimljivim, molimo Vas da slijedite pravila iznesena u politici za davanje komentara. Samim upisivanjem svojih komentara vi pristajete na ta pravila. SETimes.com podstiče diskusiju o svim temama, uključujući i one osjetljive, ali istaknuti komentari predstavljaju isključivo stavove onih koji su ih upisali. Ne mora značiti da se SETimes.com slaže ili da odobrava ideje, stavove i mišljenja izražene u tim komentarima. SETimes.com pozdravlja konstruktivnu diskusiju, ali ne podržava upotrebu materijala koji se preslikavaju iz drugih izvora, linkova bez pratećeg teksta i jednorednih slogana. Ovo je forum koji vode moderatori. Može se desiti da komentari za koje se bude smatralo da su zlonamjerni, uvredljivi ili oni s prostim sadržajem ne budu objavljeni.
Politika za davanje komentara na SETimesu