Netransparentnost prati političke partije u jugoistočnoj Evropi
02/04/2012
Mnogi kažu da je potrebno više kontrole i objelodanjivanja kako se kampanje finansiraju.
Safet Kabashaj za Southeast European Times iz Prištine -- 02/04/12
 Kosovski zvaničnici aktivno raspravljaju o rješenjima kako bi osigurali usklađenost sa zakonima o finansiranju političkih stranaka. [Transparency International za Kosovo] |
Demokratije u povoju u jugoistočnoj Evropi imaju najmanje jednu zajedničku stvar sa svojim starijim kolegicama na Zapadu -- kritike upućene na način finansiranja kampanja, te percepciju da se skrivenim prilozima političkim strankama može priskrbiti moć i utjecaj.
"Nema nimalo transparentnosti po pitanju finansija u političkim strankama," izjavila je za SETimes Merita Mustafa iz organizacije Transparency International za Kosovo.
Mustafa kaže da političke stranke izbjegavaju prikazivati svoje aktuelne finansije, kao i odnose s privrednim subjektima koji su im donatori. "Stranke im dodjeljuju tendere kad dođu na vlast," kaže ona.
Transparency International, međunarodna organizacija koja prati korupciju, utvrdila je probleme u objelodanjivanju stranačkih finansija na nedavnim izborima na Kosovu, u Albaniji, Hrvatskoj, Makedoniji i Srbiji.
Na izborima na Kosovu 2010. godine, političke stranke potrošile su značajno više novca na kampanju nego što su to prijavile. "Jedna politička stranka [Demokratska partija Kosova] potrošila je oko milion eura, a prijavila je da je potrošila manje od 200.000 eura," kaže Mustafa.
Ta organizacija preporučila je da Kosovo i Albanija ojačaju svoj sistem objelodanjivanja kad je u pitanju finansiranje, uz jasne rokove i mehanizme objavljivanja, kao i sankcije za prekršioce. U izvještaju je zapažen određeni napredak u objavljivanju izvještaja u Hrvatskoj, Makedoniji i Srbiji.
Gani Koci, zamjenik kosovskog ministra za ekonomski razvoj, izjavio je da stranke ne skrivaju finansijsku praksu namjerno. On je okrivio Centralnu izbornu komisiju i Ured glavnog revizora za neuspostavu finansijskog nadzora.
"Nijedna politička stranka na Kosovu nije transparentna koliko bi trebala biti," kaže on za SETimes.
"Mora doći do povećanja institucionalne kontrole nad finansijama političkih stranaka, a glavni akter za to je Centralna izborna komisija (CIK)," izjavio je za SETimes Burim Ramadani, sekretar opozicionog Saveza za budućnost Kosova.
Dok CIK ima zakonsku nadležnost da prati stranačko finansiranje, ona se zadovoljava time što političke stranke dostavljaju godišnje izvještaje o finansijskim transakcijama i ne vrši njihovu procjenu.
"U skladu sa zakonom, mi objavljujemo izvještaje koje dobivamo od ugovorne revizorske kompanije," izjavio je za SETimes Fehmi Ajvazi, glasnogovornik CIK-a.
Nakon više od godinu dana poslije izbora, međutim, revizorski izvještaj CIK-a još nije objavljen.
Ismet Beqiri, sekretar Demokratskog saveza Kosova (DSK), kaže da bi se stranke trebale finansirati isključivo iz državnog budžeta.
"Na taj način svako zna odakle prihodi dolaze i kako se troše," izjavio je Beqiri za SETimes.
Prošle godine, DSK je predložio povećanje budžetskih odvajanja za stranke sa 0,17% na 0,34%, što je vlada u decembru usvojila. Kosovo sad ima najveća budžetska odvajanja za političke stranke u regionu. Za razliku od toga, Makedonija odvaja 0,06% od svog budžeta za političke stranke, a Crna Gora 0,05%.
Vladajućim strankama ne sviđa se previše ideja o ograničavanju finansiranja isključivo na odvajanja iz državnog budžeta.
"Pošto se slažemo da nema transparentnosti u finansijama političkih subjekata, čak i s mjerama kojima bi se njihova sredstva ograničila na državni budžet, političke stranke će ipak pronaći način da pribave donacije iz privrede," izjavio je Koci.
Koci kaže da je za legalizaciju donacija iz privrede uz poresku kompenzaciju za donatore, ali istovremeno da se stavi granica na iznos tih donacija.
Pošaljite e-poštu prijatelju
Verzija za štampanje 
Reportaža
Tekući napori političkih stranaka i nevladinih organizacija doprinose u poticanju mirne transformacije.
Vaši komentari na članke SETimesa su dobrodošli.
Nadamo se da ćete ovaj forum koristiti za interakciju s drugim čitaocima širom jugoistočne Evrope. Da bismo ovo iskustvo održali zanimljivim, molimo Vas da slijedite pravila iznesena u politici za davanje komentara. Samim upisivanjem svojih komentara vi pristajete na ta pravila. SETimes.com podstiče diskusiju o svim temama, uključujući i one osjetljive, ali istaknuti komentari predstavljaju isključivo stavove onih koji su ih upisali. Ne mora značiti da se SETimes.com slaže ili da odobrava ideje, stavove i mišljenja izražene u tim komentarima. SETimes.com pozdravlja konstruktivnu diskusiju, ali ne podržava upotrebu materijala koji se preslikavaju iz drugih izvora, linkova bez pratećeg teksta i jednorednih slogana. Ovo je forum koji vode moderatori. Može se desiti da komentari za koje se bude smatralo da su zlonamjerni, uvredljivi ili oni s prostim sadržajem ne budu objavljeni.
Politika za davanje komentara na SETimesu