Ekstremističke organizacije još uvijek izazivaju strah na Balkanu

23/03/2012

Ekstremizam predstavlja veliki izazov za međunacionalne odnose na zapadnom Balkanu.

Linda Karadaku za Southeast European Times iz Prištine -- 23/03/12

photo

Vojnici KFOR-a pregledaju zonu nakon što su maskirani srpski ekstremisti 27. jula 2011. zapalili granični prijelaz Jarinje između Srbije i Kosova. Stručnjaci kažu da ekstremizam predstavlja izazov za nacionalne odnose na zapadnom Balkanu. [Reuters]

Ekstremizam "predstavlja i uzrok i posljedicu sukoba; produbljuje nepovjerenje u okviru i između zajednica, te često doprinosi izbijanju nasilja i terorističkih akata," kažu iz centra za obuku u oblasti rfješavanja sukoba TransConflict.

Ian Bancroft, suosnivač i izvršni direktor TransConflicta, izjavio je za SETimes da ekstremizam -- posebno njegove nasilne manifestacije -- predstavlja izazov za nacionalne odnose na zapadnom Balkanu.

"Trajno siromaštvo, marginalizacija -- bilo percipirana bilo realna -- određenih grupa, te nedostaci u poslijeratnim naporima na suočavanju s prošlošću, učvrstili su podjele između zajednica," izjavio je Bancroft.

Spisak ekstremističkih organizacija u regionu nije mali.

U Makedoniji, "Hristianska organizacija" učestvovala je u nedavnim tenzijama putem video-snimka koji je ovog mjeseca postavila na internet, na kom su prikazani maskirani muškarci kako spaljuju albanske zastave i izvikuju anti-albanske slogane.

Profesor Stevo Pendarovski sa Univerziteta "American College" u Skoplju, izjavio je da u postkomunističkoj eri Balkan doživljava teške probleme s "domaćim" ekstremistima koji se bore za lokalne ciljeve.

"Raspad bivše Jugoslavije praktično je arhivirao stare ekstremiste; svi oni bili su duboko ugrađeni u odnosne nacionalne oslobodilačke pokrete," izjavio je Pendarovski za SETimes.

On kaže da su se mnogi stari radikali uklopili u sistem. "Makedonija je ostvarila jedinstveno postignuće: na hiljade bivših ekstremista u potpunosti je apsorbirano od strane političkih institucija i državne birokratije. Sad oni nisu zainteresirani za to da budu na ulicama ili gore na planinama," izjavio je on.

photo

Srbijanska ekstremistička grupa "Obraz" izašla je na internet. [Facebook.com]

"Recikliranje" ekstremista u političku arenu bilo je uspješno. "Oni su 2001. pokušali potkopati državu; sad je održavaju. Sve u svemu, mnogi stari ekstremisti iz bivše Jugoslavije zaradili su poštovanje barem među sebi etnički bliskima. Novi su miljama daleko od te tačke," kaže Pendarovski.

U Srbiji su na internet izašle i dvije terorističke organizacije -- Obraz i SNP 1389.

Vladimir Ninković, projektni referent organizacije TransConflict za Srbiju, kaže da su ekstremističke grupe na Balkanu primarno motivirane nacionalističkim ciljevima.

"Internet je vrlo plodno tlo za popularizaciju ekstremističkih ideja, angažman novih članova, uspostavu veza između i razmjenu mišljenja sa sličnim organizacijama iz cijelog svijeta, kao i za vođenje 'kibernetskih ratova' sa sebi sličnima u regionu," izjavio je Ninković za SETimes.

Iako postoji strahovanje da rastuća popularnost relativno novih organizacija, poput Obraza, Naših, 1389. i Dveri, predstavlja zvono za uzbunu, "utjecaj tih grupa nije baš velik. Međutim, nivo organizacije koji su one pokazale znači da se ne smiju ignorirati," kaže Ninković.

"Dolazak vehabizma u Bosnu i Hercegovinu, oblast Raške/Sandžaka, na Kosovo i u Makedoniju, međutim, predstavlja nove izazove za region, koji su od velike zabrinutosti za mnoge zemlje zapadne Evrope," kaže Ninković.

Pendarovski kaže da je jedan broj novih ekstremista još uvijek tu, ali da je "u stanju vršiti samo poluprofesionalna pojedinačna djela -- poput nedavnog napada na Ambasadu SAD-a u Sarajevu".

Međutim, vehabije nisu jedina grupa koja izaziva strah.

Na sceni se pojavila i jedna nova albanska grupa, koja kaže da će "zaštititi" sjever Kosova. Takozvana Armija za oslobođenje okupiranih teritorija Albanije (AÇTOSH) izdala je prošle godine kominike koji je objavljen u medijima različitih zemalja, i u kom se kaže da "je posebno Kosovo ugroženo formiranjem 'Republike Srpske' na albanskoj teritoriji."

Povezani članci

Loading

Ninković kaže da posebno zabrinjava to što mnogo mladih učestvuje u ekstremističkim djelima.

"U mnogim pogledima, vlade nisu zauzele čvrst stav prema takvim incidentima, što samo može ohrabriti počinioce. Mladi su također još uvijek osjetljiviji na manipulaciju i teorije zavjere koje nude simplistička 'objašnjenja' zbog čega su oni komparativno u nepovoljnom položaju," pojasnio je on.

Bancroft kaže da utjecaj ekstremističkih grupa možda jest ograničen, ali da porast njihovog članstva ukazuje na promjenu stavova u biračkom tijelu širom regiona, što je pomak koji političke partije neće moći zanemariti.

"Ekstremizam je pojava koja zahtijeva saradnju između obavještajnih i službi za provođenje zakona -- i to ne samo širom regiona, nego i sa svojim kolegama u EU i na međunarodnom nivou," kaže on.

Ovaj sadržaj je naručen za SETimes.com.
Loading
Glasanje
 
 

Vaši komentari na članke SETimesa su dobrodošli.

Nadamo se da ćete ovaj forum koristiti za interakciju s drugim čitaocima širom jugoistočne Evrope. Da bismo ovo iskustvo održali zanimljivim, molimo Vas da slijedite pravila iznesena u politici za davanje komentara. Samim upisivanjem svojih komentara vi pristajete na ta pravila. SETimes.com podstiče diskusiju o svim temama, uključujući i one osjetljive, ali istaknuti komentari predstavljaju isključivo stavove onih koji su ih upisali. Ne mora značiti da se SETimes.com slaže ili da odobrava ideje, stavove i mišljenja izražene u tim komentarima. SETimes.com pozdravlja konstruktivnu diskusiju, ali ne podržava upotrebu materijala koji se preslikavaju iz drugih izvora, linkova bez pratećeg teksta i jednorednih slogana. Ovo je forum koji vode moderatori. Može se desiti da komentari za koje se bude smatralo da su zlonamjerni, uvredljivi ili oni s prostim sadržajem ne budu objavljeni.

Politika za davanje komentara na SETimesu

Focus on Ukraine

Reportaža

Grupa poziva na okončanje govora mržnje na internetuGrupa poziva na okončanje govora mržnje na internetu

Akcija za podizanje svijesti o govoru mržnje na internetu stigla je do 15 gradova u BiH.

Najpopularniji

Loading
Loading
Loading

Anketa

Organizacija za sigurnosti i saradnju u Evropi (OSCE) traži načine za suzbijanje ekstremizma na Balkanu. Da li bi vlade u regionu trebale učiniti više na zaustavljanju radikalizma i ekstremizma?

Da
Ne
Ne znam