Postignut sporazum o regionalnom predstavljanju Kosova

25/02/2012

Nakon maratonskih pregovora u Briselu, Beograd i Priština usuglasili su se po pitanju regionalnog predstavljanja Kosova, što bi moglo dovesti do daljnjeg napredovanja obiju strana na evropskom putu.

Igor Jovanović za Southeast European Times iz Beograda -- 25/02/12

Pitanje predstavljanja u regionu vezano je za način identifikacije učesnika na forumima i konferencijama. [Reuters]

Tim sporazumom između Srbije i Kosova -- postignutim u Briselu nakon trodnevnih pregovora -- daje se Prištini novi status u međunarodnoj zajednici, a možda će doprinijeti i otvaranju puta za pristupanje Beograda EU.

I evropski povjerenik za proširenje Stefan Fule i šefica za vanjsku politiku Catherine Ashton pozdravili su taj sporazum kao "veliki korak naprijed". Ashtonova ga je opisala kao "posebno dobrodošlog" u smislu predstojećih rasprava o tome da li će se srbiji ponuditi službeni kandidatski status.

U svom saopćenju, američka državna sekretarka Hillary Clinton je izjavila: "Mi se nadamo i da će ti sporazumi otvoriti vrata kandidaturi Srbije za EU. Napredak Srbije ka evropskim integracijama dobar je za Srbiju, dobar za Kosovo, a dobar je i za budućnost cjelokupnog regiona."

Ona je međutim započela sljedećim zapažanjem: "Ovo je važan korak za Kosovo. Ovi sporazumi dosljedni su s nezavisnošću, teritorijalnim integritetom i suverenitetom Kosova, te Kosovo vode dalje ka punopravnoj evropskoj integraciji, koju Sjedinjene Države i dalje podržavaju. Kosovo će sad sjediti za stolom na regionalnim forumima kao ravnopravan partner, predstavljajući samo sebe i govoreći samo za sebe.”

Sporazum je postignut u petak (24. februara), tokom devetog pregovaračkog kruga između Prištine i Beograda u vezi s regionalnim predstavljanjem Kosova i zajedničkim upravljanjem njihovom granicom.

Kamen spoticanja bio je u nazivu pod kojim bi se Kosovo pojavljivalo na regionalnim sastancima. Srbija odbija priznati nezavisnost Kosova proglašenu u februaru 2008, iako preko 80 nacija, uključujući i 22 od ukupno 27 država EU, priznaje Kosovo. Taj bilateralni spor obustavio je pristupanje Srbije EU.

Srbija je izjavila kako i dalje zadržava odgovornost za većinski srpsko sjeverno Kosovo, koje je na ovomjesečnom referendumu ogromnom većinom glasalo da neće poštivati institucije kosovske vlade.

Prema postignutom rješenju, Kosovo, koje je do sad nosilo naziv Kosovo-UNMIK, bit će predstavljano kao Kosovo*. U fusnoti će pisati: "Ovo određenje je bez prejudiciranja statusa i u skladu je sa UNVS 1244 i Mišljenjem ICJ-a o proglašenju nezavisnosti Kosova."

I Beograd i Priština, koji su imali spor oko navođenja kosovske Deklaracije nezavisnosti u fusnoti, proglasili su pobjedu nakon što je sastanak okončan. Srbijanski predsjednik Boris Tadić izjavio je da nakon tog sporazuma, Kosovo neće biti predstavljano kao nezavisna država na forumima u regionu.

"Ovim postignutim sporazumom, politika "I Evropa i Kosovo" koju ja vodim i za koju sam dobio podršku od građana Srbije prošla je historijski ispit, čime je dokazano da je ovo jedini realističan pristup koji daje rezultate. Tom politikom osigurava se evropska budućnost Srbije i očuvavaju naši nacionalni interesi, ali i pokazuje da Srbija predstavlja faktor stabilnosti u jugoistočnoj Evropi," izjavio je Tadić u saopćenju za javnost.

Lideri EU mogli bi već iduće sedmice odlučivati o tome da Srbija postane službena kandidatkinja za članstvo.

"Sretni smo što je jedan od velikih problema otklonjen," izjavio je glavni pregovarač Srbije Borko Stefanović. "Ovo ... Srbiji omogućava i da ponosno stoji ispred Evropske unije s u cjelini ispunjenim dosjeom."

Međutim, bivši premijer Vojislav Koštunica, lider opozicione Demokratske stranke Srbije, izjaio je da je Srbija u tim pregovorima "ponižena". "Separatisti će na regionalnim skupovima biti predstavljani fusnotom, u kojoj se osim Rezolucije UN-a 1244 navodi i mišljenje Međunarodnog suda pravde, prema kom nezavisnost Kosova ne predstavlja kršenje međunarodnog prava," izjavio je Koštunica.

Predrag Simić, profesor na beogradskom Fakultetu političkih nauka, izjavio je za SETimes da je taj dogovor u Briselu predstavljao kompromis koji će "možda biti težak za Beograd, ali će omogućiti daljnju evropsku integraciju zemlje".

Povezani članci

"Možda je teško ostvariti kompromis po takvim važnim pitanjima, ali sporazumom u Briselu spriječena je međunarodna izolacija Srbije," izjavio je Simić.

On je dodao da je Srbija sad "na rubu da postane kandidat za članstvo u EU", što će biti vrlo važno za vladajuću koaliciju pod vodstvom Tadića pred predstojeće izbore.

Aleksandar Mitić, direktor projekta Kompromis za Kosovo, složio se s tim, ali je izjavio da je sporazum štetan po Srbiju i kosovske Srbe. "Mislim da taj sporazum predstavlja težak korak ka priznavanju nezavisnosti Kosova. Albanci ne trebaju ništa žaliti, jer oni u osnovi ne gube ništa s takvom jednom frazom u fusnoti, a dobivaju kartu za veću međunarodnu vidljivost," izjavio je Mitić za SETimes.

Taj sporazum nisu dobro dočekali ni predstavnici Srba sa sjevernog Kosova. Gradonačelnik Mitrovice Krstimir Pantić izjavio je da su ti sporazumi "škodljivi i neustavni" i da su Srbi na sjeveru "uznemireni" njihovim potpisivanjem.

Ovaj sadržaj je naručen za SETimes.com.