Zagađenje predstavlja poziv na buđenje u Albaniji
05/12/2011
Stručnjaci za okoliš oglašavaju uzbunu da su zagađenje i ogoljivanje šuma u Albaniji na najvišem nivou u Evropi, dok se problem dalje pogoršava neaktivnošću vlasti.
Erl Murati za Southeast European Times iz Tirane -- 05/12/11
 Ispred parlamenta, Albanci protestiraju protiv nacrta zakona o uvozu otpada. [Reuters] |
"U prašini u Tirani ima malo zraka," šali se stručnjak za okoliš Sazan Guri, čelnik Ekološke evropske alijanse, opisujući stanje zagađenosti zraka u glavnom gradu Albanije.
On kaže da stanje ni u drugim dijelovima zemlje nije mnogo bolje, te da je Albanija jedna od najzagađenijih zemalja u Evropi.
"Prosječna brzina naših vozila je 7-12 km na sat, dok je u Beču i svakom drugom evropskom gradu prosjek 50-60 km na sat. Iako mi imamo pet puta manje vozila nego Beč, ona prouzrokuju 50 puta više zagađenja," kaže Guri za SETimes.
Veći broj zaustavljanja i manja brzina znače veće zagađenje, kaže Guri, ali to nije sve.
Stari automobili na cestama s visokim nivoom emisija u zrak doprinose velikom nivou zagađenosti, kao i građevinski projekti koji ne ispunjavaju okolišne kriterije. Raširena praksa spaljivanja smeća također dodatno komplicira problem.
"Dim koji izlazi iz izduvnih cijevi automobila, sa građevinskih objekata na cestama, prašina i ultravioletni zraci stvaraju fotohemijski smog, koji ostaje na visini do 100 metara," pojasnio je on.
Taj smog ima hemijskog sadržaja i u obliku je oblaka, i često se primijeti u nekim gradovima Albanije.
Uz zagađenje "cijelih čestica" zvanih LNP, Tirana u prosjeku ima 323 mikrograma po kubnom metru zraka, malo preko četiri puta više od nivoa u EU.
Lider Eko-pokreta Xhemal Mato izjavio je za SETimes da je centralni problem taj što vlasti ne uzimaju cifre iz posmatranja zagađenosti zraka za ozbiljno.
"Te alarmantne cifre uopće ne smetaju albanskim vlastima. Jedan drugi problem je da mi pratimo samo zrak, nakon što je Evropsko vijeće [to uspostavilo kao] obavezu, ali ne i kopno i vodu. Tako da ne znamo u kakvom su oni stanju," kaže Mato.
Neki komentatori tvrde da je taj stav izgleda naslijeđen iz ranijih vremena, kad je bivši komunistički režim pokušao graditi tešku industriju -- većinom s ruskom i kineskom tehnologijom, koja jako zagađuje -- a zaštita okoliša nije bila na dnevnom redu.
Mnoge velike fabrike tad sagrađene sad leže napuštene, uz ogromne gomile željezarije i otrovnih materijala za koje niko ne brine, što dodatno utječe na nivo zagađenosti.
Mato ukazuje na jedan dodatni problem -- uništavanje albanskih šuma, jer je zemlja izgubila značajan dio njih.
"Prema podacima Evropskog instituta koji proučava šume satelitskim snimanjem, Albanija ove godine ima veći procenat izgorjele šume nego ijedna druga zemlja. Međutim, niko ne sadi drveće, a kad dođe sezona, vlasti kažu da su posadile 100 ili 200 stabala, dok u susjednim zemljama poput Makedonije sade i po pet miliona stabala u sezoni," kaže Mato za SETimes.
Iako je okoliš jako ugrožen, još alarmantnije je nepostojanje konkretnog interesa od strane nadležnih institucija, dodaje on. Predstavnici vlasti se s tim ne slažu i tvrde da je 2011. godina bila posebna godina za razvoj šuma.
"U Međunarodnoj godini šuma, koju je proglasio Forum UN-a za šume, pošumili smo i obnovili površinu od 1.000 hektara," izjavio je za SETimes ministar za okoliš, šume i vodoprivredu Fatmir Mediu.
Mediu tvrdi da se Albanija približava evropskim standardima i da je ostvarila neka postignuća u oblasti zaštite okoliša.
"Međutim, pitanja okoliša u Albaniji još uvijek su akutne prirode: naslijeđena ili stvorena tokom zadnje dvije decenije. Ja vjerujem da ta pitanja predstavljaju poziv na buđenje svakog građanina, lokalne i centralne uprave, za svo društvo i političare, jer se radi o našim životima i životima naše djece," izjavio je Mediu.
Ogorčeni što vlada ne čini mnogo na tom problemu, građani su se jako razljutili na odluku o usvajanju zakona o uvozu otpada. Početkom novembra su na ulicama ispred parlamenta protestirali demonstranti.
Vlada je ustvrdila da će se spornim zakonskim prijedlogom omogućiti uvoz samo ograničene liste netoksičnog otpada za svrhe reciklaže, ali aktivisti u oblasti okoliša tvrde da će, pored toga što je vrlo zagađena, Albanija postati i kanta za recikliranje u stražnjem dvorištu Evrope.
Sličan pokušaj osujećen je 2004. zbog snažnog protivljenja javnosti.
Pošaljite e-poštu prijatelju
Verzija za štampanje 
Reportaža
U regionu se nastavljaju kršenja ljudskih prava, kako kaže nedavni izvještaj organizacije Amnesty International.
Vaši komentari na članke SETimesa su dobrodošli.
Nadamo se da ćete ovaj forum koristiti za interakciju s drugim čitaocima širom jugoistočne Evrope. Da bismo ovo iskustvo održali zanimljivim, molimo Vas da slijedite pravila iznesena u politici za davanje komentara. Samim upisivanjem svojih komentara vi pristajete na ta pravila. SETimes.com podstiče diskusiju o svim temama, uključujući i one osjetljive, ali istaknuti komentari predstavljaju isključivo stavove onih koji su ih upisali. Ne mora značiti da se SETimes.com slaže ili da odobrava ideje, stavove i mišljenja izražene u tim komentarima. SETimes.com pozdravlja konstruktivnu diskusiju, ali ne podržava upotrebu materijala koji se preslikavaju iz drugih izvora, linkova bez pratećeg teksta i jednorednih slogana. Ovo je forum koji vode moderatori. Može se desiti da komentari za koje se bude smatralo da su zlonamjerni, uvredljivi ili oni s prostim sadržajem ne budu objavljeni.
Politika za davanje komentara na SETimesu