Ponovno uspostavljena direktna željeznička linija Beograd-Sarajevo

15/12/2009

Voz je počeo voziti u nedjelju, skoro dvije decenije nakon što ga je na tračnicama zaustavio rat.

(Independent, EurActiv, Emportal, Reuters - 14/12/09; AP, Euronews, BBC, Radio Netherlands, The Times - 13/12/09; B92 - 12/12/09; Reuters - 09/12/09)

Željeznički radnik stoji pored voza koji ide za Beograd, na sarajevskoj željezničkoj stanici u nedjelju (13. decembra). [Getty Images]

Direktna željeznička linija koja povezuje Beograd i Sarajevo proradila je u nedjelju (13. decembra), skoro 18 godina nakon što je prestala s radom, dok je bivša Jugoslavija početkom 1990-tih uranjala u ratove koji su na kraju doveli do njenog raspada.

Voz između prijestolnica Srbije i Bosne i Hercegovine (BiH) vozit će jednom dnevno, a cijena povratne karte je 31 eura. Putovanje u jednom pravcu, koje je ranije trajalo oko šest sati, sad traje preko osam sati, zbog novih granica duž 500km dugog željezničkog pravca preko Hrvatske i lošeg stanja tračnica.

U predratnoj Jugoslaviji, ta linija radila je tri puta dnevno i bila je popularna kod skijaša i privrednika. Svaki od elegantnih vozova Olimpik ekspres, pozdravljanih kao ponos multietničke federalne države 1980-tih godina, imao je najmanje desetak potpuno popunjenih vagona.

Kad je linija ponovno uspostavljena u nedjelju ujutro, na Ekspres 451 u Beogradu ukrcalo se 17 ljudi, a samo devet njih napravilo je rezervaciju za cijelo putovanje do Sarajeva. Drugi voz krenuo je sa željezničke stanice u glavnom gradu BiH sa desetak putnika u svojim vagonima.

Svaki voz imao je po tri vagona -- jedan putnički vagon koji pripada željezničkoj kompaniji Republike Srpske, srpskom entitetu BiH, drugi koji pripada muslimansko-hrvatskom entitetu u zemlji, Federaciji BiH (FBiH), te vagon-restoran koji pripada Srbiji. To je jedini vagon gdje putnici mogu pušiti, pod uslovom da voz nije na teritoriji Hrvatske.

Međutim, sa svojim zamrljanim prozorima i pohabanim sjedištima, oni nisu ni izdaleka podsjećali na vagone koji su tom linijom vozili u prošlosti.

Ipak, zvaničnici su izrazili nadu da će predstojeći zimski praznici i niska cijena karte pomoći da se na liniju privuče više ljudi.

"Mislim da saobraćaj neće biti u potpunosti isti kao što je bio prije rata. Mogao bi u najboljem slučaju dostići 50%," izjavio je za Reuters prošle sedmice Namik Hajrić, glavni kondukter u željezničkoj kompaniji FBiH, dodavši da se po potrebi mogu dodati novi vagoni.

Međutim, ožiljci koji su ostali od sukoba s početka 1990-tih nisu u potpunosti zarasli i pomirenje između naroda te dvije bivše jugoslavenske republike sporo ide.

Više od 100.000 ljudi poginulo je tokom sukoba u BiH iz perioda 1992-1995, a oko jedna desetina njih ubijeno je tokom 43-mjesečne opsade Sarajeva od strane snaga pod komandom bivšeg generala bosanskih Srba Ratka Mladića.

Jedan od putnika koji se u nedjelju popeo na novi Ekspres 451 u Sarajevu izjavio je za Euronews da je "i tužan i radostan", a drugi je to opisao kao "neku vrstu historijskog trenutka".

Beogradski advokat Branko Rogošić, jedan od onih koji su se ukrcali na voz koji je polazio iz prijestolnice Srbije, izgleda da je imao ista osjećanja.

"Ovo je zaista specijalan događaj, da se ova veza ponovno uspostavlja," izjavio je on u nedjelju, kako navodi AP.

To je bio značajan dan i za mašinovođu voza Dušana Bošnjakovića.

"Ponosan sam što vozim prvi voz za Sarajevo nakon toliko godina," izjavio je on, kako navodi britanski dnevnik Independent. "Dobro je da se ponovno grade veze među ljudima."