Albanija se kreće ka statusu službenog kandidata za EU

12/11/2009

Očekuje se da će ministri vanjskih poslova 27 država članica EU početkom naredne sedmice od Evropske komisije zatražiti da sačini ocjenu spremnosti Albanije za otpočinjanje pregovora o članstvu.

(Reuters - 12/11/09; AFP, Reuters, Balkans.com - 11/11/09)

Evropski povjerenik za proširenje Olli Rehn ranije je upozorio kako Albanija ima pred sobom još dug put da bi ispunila standarde EU. [AFP]

Albanija bi uskoro mogla poduzeti veliki korak na svom putu ka evropskim integracijama, tako što će se pridružiti Hrvatskoj, Makedoniji i Turskoj na listi zemalja zvaničnih kandidata za EU, prema izvještajima od srijede (11. novembra). Ambasadori 27 članica Unije pristali su podržati kandidaturu Albanije za članstvo u bloku, izvještava AFP, navodeći neimenovani diplomatski izvor. Tokom razgovora od srijede u Briselu, diplomati su odlučili od Evropske komisije (EK) zatražiti da pripremi ocjenu spremnosti Albanije za otpočinjanje pregovora o pridruživanju.

Očekuje se da će ministri vanjskih poslova EU potvrditi odluku ambasadora na dvodnevnom sastanku koji se u ponedjeljak otvara u Briselu. U privremenom dnevnom redu, koji je na internet stranici švedskog predsjedavanja EU postavljen 30. oktobra, "zapadni Balkan" se navodi kao jedna od mogućih tema sastanka.

Albanski premijer Sali Berisha podnio je službenu prijavu svoje zemlje za članstvo u EU 28. aprila. U slučaju pozitivne ocjene EK o spremnosti Tirane za pregovore o članstvu, Albanija će postati zvanični kandidat.

Govoreći nakon sastanka u srijedu s albanskim ministrom vanjskih poslova Ilirom Metom, evropski povjerenik za proširenje Olli Rehn izjavio je da je "već krajnje vrijeme" da se taj korak načini.

Uključenje zemlje na listu službenih kandidata za EU međutim ne implicira da će pregovori o članstvu početi odmah.

Na primjer, Hrvatska je potvrđena ka zemlja kandidat u junu 2004. Tokom samita u decembru te godine, lideri tada 25-članog bloka postavili su 17. mart 2005. kao datum za početak pregovora o pristupanju Zagreba, pod uslovom da zemlja ostvari punu saradnju s Međunarodnim krivičnim tribunalom za bivšu Jugoslaviju. Međutim, pregovori su se započeli tek 3. oktobra iste godine, kad je Carla del Ponte, u to vrijeme glavna tužiteljica za ratne zločine UN-a, potvrdila da je Hrvatska ispunila taj uslov.

Turska, službeni kandidat za EU još od decembra 1999, morala je čekati skoro šest godina na pokretanje svojih pregovora, zajedno s pregovorima Hrvatske. Makedonija čeka na datum za otpočinjanje pregovora od decembra 2005.

Od Tirane će se vjerovatno tražiti da provede niz temeljitih političkih i ekonomskih reformi prije pokretanja njenih pregovora s Briselom. Može potrajati godinama da se takvi zahtjevi ispune.

Reuters navodi riječi Rehna u srijedu, na zajedničkoj novinskoj konferenciji s Metom, o tome kako Albanija treba jačati vladavinu zakona i nezavisnost pravosuđa, kao i osigurati slobodu medija. Meta je izjavio novinarima da će njegova zemlja pojačati napore na provedbi reformi potrebnih za EU.

Naglašavajući da zemlje aspiranti za EU moraju pokazati političku zrelost, Rehn je također jasno stavio do znanja da Albanija teško da može očekivati pozitivnu ocjenu od EK ukoliko glavna opoziciona partija u zemlji ne prestane bojkotirati rad parlamenta.

"Ako bi se bojkot parlamenta nastavio duže vrijeme, to bi imalo negativnog utjecaja na analizu političkih kriterija i time negativne konsekvence po šanse da se zemlji da kandidatski status," upozorio je Rehn.

Socijalistička partija (SP) Edija Rame bojkotira zakonodavno tijelo već sedmicama, tvrdeći da je bilo manipulacije općim izborima od 28. juna. SP je imao samo 1,5% manje glasova od Berishine Demokratske stranke, koja je pobijedila na izborima i osvojila drugi mandat.