Butmirski proces u BiH se nastavlja

22/10/2009

Uprkos drugom krugu pregovora, lideri glavnih političkih stranaka u BiH i dalje su jako udaljeni po pitanju nedostižnih ustavnih reformi.

(AFP, AP, BBC, FT, AKI, EurActiv, Fena, Beta, B92, Blic, Ured visokog predstavnika - 21/10/09; Reuters, AFP, DPA, AKI, BBC, B92 - 20/10/09; Ured visokog predstavnika - 19/10/09)

Švedski ministar vanjskih poslova Carl Bildt (lijevo) i zamjenik američkog državnog sekretara James Steinberg na pres-konferenciji u sjedištu EUFOR-a u Butmiru, u blizini Sarajeva, u srijedu (21. oktobar). [Getty Images]

Drugi krug pregovora o presudnim ustavnim promjenama kojima bi se popločao put za konačno članstvo Bosne i Hercegovine (BiH) u EU i NATO-u nije dao nikakvih rezultata, izjavili su u srijedu (21. oktobar) međunarodni posrednici u tom procesu.

Lideri glavnih bošnjačkih, srpskih i hrvatskih stranaka odbacili su predloženi paket reformi za poboljšanje sistema uprave u njihovoj zemlji i njene funkcionalnosti kao države, izjavili su švedski ministar vanjskih poslova Carl Bildt i zamjenik američkog državnog sekretara James Steinberg.

Međutim, određeni napredak jest postignut tokom dvodnevnih razgovora u bazi Butmir, sjedištu EUFOR-a na periferiji Sarajeva.

"Iako je ostvaren ograničen napredak, bit će potrebno dodatno razgovarati... a neke od stranaka će morati pokazati veću odlučnost i fleksibilnost," izjavili su Bildt i Steinberg u zajedničkom saopćenju od srijede.

Oni su također bosanske lidere pozvali na opredjeljenje ka potrebnim kompromisima, ako zaista kako navode žele ostvariti svoj cilj euroatlantskih integracija.

Zajednička inicijativa EU i SAD pokrenuta je ranije ovog mjeseca, u pokušaju da se okonča dugotrajni politički zastoj u BiH koji blokira reformski proces i napredak u pristupanju. Drugi međunarodni zvaničnici koji su učestvovali u pregovorima bili su između ostalih evropski povjerenik za proširenje Olli Rehn i visoki predstavnik Valentin Inzko, koji ima funkciju i specijalnog predstavnika EU (EUSR) u BiH.

BiH je potpisala svoj Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju sa EU prošle godine, čime je napravila svoj prvi veći korak ka krajnjem članstvu u tom bloku od 27 nacija, ali ustavna reforma predstavlja ključni preduslov za dalji napredak.

"Bosna i Hercegovina ne može dobiti besplatnu kartu za Evropu," izjavio je u srijedu Bildt, čija zemlja trenutno po principu rotacije šest mjeseci predsjedava EU. "Ako se ne ispune uslovi za pridruživanje euroatlantskim integracijama, Bosna i Hercegovina će zaostati za drugim zemljama u regionu."

Kontinuirano prisustvo Ureda visokog predstavnika (OHR) još je jedan kamen spoticanja na putu ka pridruživanju BiH. EU je načinila zatvaranje OHR-a i njegovu transformaciju u ojačani ured EUSR-a ključnim preduslovom da bi BiH bila zvanično priznata kao zemlja kandidat za članstvo u EU.

"Evropska unija je unija suverenih demokratija, a ne unija polufunkcionalnih poluprotektorata," izjavio je Bildt nakon prve runde butmirskih pregovora ranije ovog mjeseca. "Na bosanskim je političarima da svoju zemlju povedu od poluprotektorata do suverenog demokratskog društva."

O pitanju mogućeg zatvaranja OHR-a će se raspravljati na sjednici Vijeća za implementaciju mira 18. i 19. novembra. Jedan od uslova za odluku u tom smislu predstavlja pozitivna ocjena političke situacije u BiH, koja se stalno pogoršava od 2006.