Veliko Tarnovo: grad mnogih epoha

30/06/2009

U srednjevjekovnoj prijestolnici Bugarske impresivni su i pejzaž i historija.

Svetla Dimitrova za Southeast European Times iz Sofije -- 30/06/09 Fotografije: Ognyan Dimitrov

Unutar tvrđave Carevec nalazi se kraljevska palača, patrijaršija i mnogo malih crkava.

Jednog toplog subotnjeg jutra, krenuli smo na put u Veliko Tarnovo, koje se nalazi oko 220km sjeveroistočno od Sofije. Četverosatna vožnja (uz 30-minutnu pauzu za kafu na jednoj od mnogih benzinskih stanica uz autoput) pokazala se ugodnim iznenađenjem.

Saobraćaj nije bio gust, a kvalitet ceste premašio je naša očekivanja. Došli smo do Velikog Tarnova oko podneva.

Taj grad u središnjem dijelu Bugarske leži u sjevernom podnožju Stare planine, poznate i kao Balkanske planine, i on predstavlja jedno od najstarijih naselja u zemlji. Prvi trag ljudskog postojanja u toj oblasti datira iz 3. milenija p.n.e., puno prije osnivanja države Bugarske 681. godine.

Šireći se po brdima Trapezica, Carevec i Sveta Gora, s rijekom Janrom koja pravi zavijutke duboko dolje između njih, Veliko Tarnovo je jedna od najslikovitijih lokacija u Bugarskoj.

Taj grad postao je prijestolnica Bugarske nakon ustanka iz 1185, koji su predvodili braća bojari Assen i Petar, i koji je okončao skoro dva stoljeća bizantijske vladavine i obilježio početak Drugog bugarskog carstva (1187-1393).

Unutar kompleksa nalaze se kraljevska palača -- nekad dom srednjevjekovnih vladara zemlje -- patrijaršija i mnoge manje crkve. Na krajnjem južnom dijelu je takozvana Baldvinova kula, nazvana po Baldvinu od Flandrije, koga je zarobio bugarski car Kaloyan u bici protiv vitezova u Četvrtom križarskom ratu 1205. godine.

Tokom iskopavanja na brdu Trapezica otkriveni su ostaci zidina tvrđave, kula, stambenih i javnih objekata. Neki historičari vjeruju da je na tom brdu možda isprva bila rezidencija Drugog bugarskog kraljevstva, prije nego što se preselila u Carevec na suprotnoj obali Jantre.

Baldvinova kula stoji na najjužnijem kraju tvrđave.

Veliko Tarnovo impresionira svojom originalnom arhitekturom. Postavljene jedna iznad druge, mnoge kuće u Starom gradu datiraju s kraja 18. i početka 19. stoljeća -- vremena preporoda u Bugarskoj.

Također vrijedi vidjeti Crkvu svetih četrdeset mučenika, sagrađenu 1230, i Crkvu sv. Petra i Pavla, koja datira iz druge polovine 13. stoljeća.

Veliko Tarnovo je jedan od najvažnijih gradova u bugarskoj historiji. Prvi ustav zemlje -- poznat kao Tarnovski ustav -- izrađen je tu 1879. godine, kad je okončana petostoljetna osmanska vladavina. Kralj Ferdinand I proglasio je tamo nezavisnost Bugarske u septembru 1908.

Mnoge ulice i uski sokaci u Starom gradu još uvijek su popločani kaldrmom. Među njima je historijska Samovodska čaršija, sa svojim brojnim zanatskim radionicama.

Veliko Tarnovo je dom drugog po veličini univerziteta u Bugarskoj, s velikom studentskom populacijom. Brojni kafići, restorani i drugi ugostiteljski objekti nude vrlo ukusnu hranu.

Jedino naše razočaranje je bilo što smo propustili šou zvuka i svjetla u Carevecu, koji se prikazuje na zahtjev grupa od 30 i više ljudi. Vratit ćemo se da vidimo i to!