Grci razmatraju planove susjeda za Šengen

25/06/2009

Kao dio šengenske zone još od 2000. godine, Grčka je imala mogućnost da iskusi i prednosti i izazove života bez granica.

Christos Ringas za Southeast European Times iz Atine -- 25/06/09

Građanima Albanije, Bosne, Makedonije, Crne Gore, Srbije i Turske još uvijek trebaju vize za ulazak u Grčku. [Greece.gov]

Dok EU razmatra mogućnost ukidanja viznih ograničenja za države zapadnog Balkana koje su ispunile kriterije, Grčka zauzima jedinstvenu poziciju u tim razgovorima. Osim Slovenije, ona je jedina država Balkana koja ima punopravno članstvo u šengenskoj zoni -- što je status koji je značajno ojačao njenu ulogu u regionu.

Vladini zvaničnici kažu da su posvećeni tom procesu. "Grčka ... je u prilog liberalizacije viznog režima, tako da građani zapadnog Balkana mogu slobodno putovati po svim zemljama Evrope," izjavila je ministrica vanjskih poslova Dora Bakoyannis nakon majskog sastanka sa svojim srbijanskim kolegom Vukom Jeremićem.

U javnom mnijenju međutim postoji određeni skepticizam po pitanju prednosti koje otvorene granice nose, a neki se zabrinjavaju da će to doprinijeti rastućem valu ekonomske migracije. Zadnjih godina, Grčka se našla u poziciji da je primila preko 2 miliona stranih radnika. Iako oni jesu postali vitalni dio privrede, taj priliv je isto tako izmijenio društveno i kulturno tkivo zemlje.

Prisjećajući se vremena veće homogenosti, Grci se još uvijek hvataju u koštac s tim promjenama. Nadalje, mnogi migraciju krive za rastući val organiziranog kriminala. Manje ograničenja na granicama, tvrde kritičari, moglo bi jako pogodovati mrežama za ilegalnu trgovinu koje operiraju širom Balkana.

Iako razmišlja o izgledima za uklanjanje prepreka u vidu viza, Grčka još uvijek zadržava ograničenja usmjerena na to da se ekonomska mobilnost drži pod kontrolom. Djeca legalnih imigranata, na primjer, ne naturaliziraju se, nego se i dalje klasificiraju kao stranci.

U isto vrijeme, vlasti su poduzele korake ka olakšavanju situacije za posjetioce. U maju prošle godine, zemlja je ukinula naknadu za vize za Srbe, te saopćila da će tu privilegiju pružiti i drugim zemljama koje ispune potrebne odredbe u sklopu šengenskog pravnog naslijeđa.

Grčka trenutno traži vize za posjetioce iz Albanije, Bosne i Hercegovine, Makedonije, Crne Gore, Srbije i Turske. Građanima Turske, Bugarske i Rumunije omogućeno je da u zemlju ulaze bez njih.

Tokom svog sastanka s Jeremićem, Bakoyannisova je Srbiju opisala kao "sastavni dio evropske porodice". Grčka je, kaže ona "spremna mnoge prijatelje iz Srbije primiti kao turiste koji će ovog ljeta doći da nas posjete".

Ona je dala svoju podršku i naporima Albanije usmjerenim na ispunjavanje šengenskih kriterija. "Mi podržavamo proces liberalizacije viza s Albanijom kao vrlo važan proces za unaprjeđivanje međuljudskih kontakata između zemalja zapadnog Balkana," izjavila je ona. Makedonija u međuvremenu čeka da vidi da li će višedecenijski spor s njenom susjedom predstavljati faktor. Evropska komisija je nedavno potvrdila da je Skoplje ispunilo zahtjeve za bezvizna putovanja.

Ranije je Atina nagovještavala da će njen stav o ublažavanju viznog režima biti povezan s pitanjem naziva. U saopćenju od 11. maja za televizijsku mrežu A1, međutim, grčka ambasadorica Aleksandra Papadoniou izjavila je da njena zemlja podržava uključenje Makedonije u šengensku "bijelu listu". Ona nije navela nikakve posebne uslove.

Prema riječima zamjenika premijera Makedonije Ivice Bočevskog, Grčka vjerovatno neće blokirati taj proces, iako je ranije iz tračnica izbacila kandidaturu Makedonije za NATO i zaprijetila da će staviti veto na njeno pristupanje EU.