Pušenje na meti u Srbiji

20/04/2009

Srbija je jedna od evropskih zemalja s najvećim brojem pušača. Ministarstvo zdravlja predložilo je daljnja ograničenja pušenja na javnim mjestima i zatvorenim prostorima.

Bojana Milovanović za Southeast European Times iz Beograda -- 20/04/09

Skoro 30% žena u Srbiji puši. [Nikola Barbutov/SETimes]

Srbija je jedna od evropskih zemalja s najvećim udjelom pušača. Prema podacima ministarstva zdravlja, oko jedne trećine od ukupno preko 7 miliona građana Srbije puši, to jest, skoro 38% muškaraca i 30% žena.

Srmena Krstev, predsjednica srbijanske Komisije za prevenciju pušenja, kaže za Southeast European Times da starosna dob u kojoj se počinje stalno pada. "Oko 8% tinejdžera u grupi od 13 do 15 godina povremeno zapali cigaretu. Jedna trećina od njih uzela je prvu cigaretu s deset godina," kaže ona.

U nekim zemljama, poput Grčke i Turske, skoro polovina muškaraca puši. Međutim, postotak žena koje puše u tim zemljama mnogo je manji nego u Srbiji. "Jedini 'rival' Srbije po broju pušača među evropskim zemljama je Bosna i Hercegovina," kaže ona.

Da bi se izašlo na kraj sa zdravstvenim problemima koje postavlja pušenje, ministarstvo zdravlja predložilo je postojeće amandmane na zakon o zabrani pušenja u zatvorenim prostorima. Novi zakon bit će strožiji i obuhvaćat će sva javna i radna mjesta, uključujući kafiće, restorane i druge uslužne objekte.

Beograd namjerava zakon uskladiti s onima u Evropi. Provedba bi išla u fazama: prvo zabrana pušenja na radnom mjestu; naredno, uspostava pušačkih zona u javnim objektima poput restorana; te konačno, potpuna zabrana te prakse na javnim mjestima. Provedba zakona neće ići lako, jer se očekuje otpor. Radi izbjegavanja mogućih problema, "dokument ... će biti vrlo jasan i njegova provedba strogo određena," kaže Krsteva.

Svijest o štetnim utjecajima duhana raste, posebno o opasnostima sekundarnog pušenja. "Ako jedna trećina stanovništva puši, moramo misliti i na druge dvije trećine ... čije zdravlje ipak može biti ugroženo", dodaje ona.

Ministarstvo zdravlja planira niz intenzivnih kampanja radi sistematičnijeg širenja te poruke, kaže Krsteva. Aktuelna kampanja -- "duhanski dim je serijski ubica" -- ima za cilj da pušače uplaši i zabrine za njihovo zdravlje. Ona već pokazuje rezultate: od 2006 do 2008, pušiti je prestalo 7% muškaraca i 3% žena.

U okviru naredne kampanje će se pokrenuti apel prema pušačima da "izbace duhanski dim". Cilj je da se istakne kako pušenje uzrokuje veliki broj oboljenja, od kojih bi neka mogla biti smrtonosna.

Cigarete su najčešći uzrok malignih oboljenja, moždanih i srčanih udara. Pušenje je posebno štetno tokom trudnoće, kaže Krsteva, i može kod djece čak i dugo nakon djetinjstva dovesti do teških zdravstvenih problema.