Arheološko otkiriće donijelo nova saznanja o Ilirima

08/01/2009

Otkriće ilirske trgovačke postaje pruža uvid u drevne narode na Balkanskom poluostrvu.

(Razni izvori)

Arheolozi su pronašli mnoge artefakte, uključujući preko 30 ilirskih brodova do vrha natovarenih rimskim amforama. [Univerzitet u Mostaru]

Nakon intenzivnih višesedmičnih iskopavanja, arheološki tim sa Univerziteta u Oslu izvijestio je prošlog mjeseca o nalazu koji bi mogao izmijeniti pisanu historiju Ilira tokom perioda njihovog postojanja.

Jedna ilirska trgovačka postaja u graničnoj zoni između Hrvatske i Bosne i Hercegovine (BiH) baca svjetlo na jedan nepoznati aspekt života tog drevnog naroda sa Balkanskog poluostrva.

Vođa arheološkog tima koji je otkrio tragove te trgovačke postaje je vanredna profesorica Marina Prusac. "Naše otkriće važno je za razumijevanje kulturnih identiteta na Balkanu u drevna vremena," izjavila je ona.

To otkriće -- prvo te vrste -- sastoji se od ruševina jednog naselja i ostataka luke koja je vjerovatno bila trgovačka postaja. Arheolozi su pronašli mnogo potonulih brodova do vrha punih vrčeva za vino, ili amfora, koji datiraju iz 1. stoljeća p.n.e. Mnogi pronađeni komadi grnčarije ukazuju na to da je to bila velika trgovačka postaja.

Desilo, gdje je tim vršio iskopavanja, nalazi se 20km od obale, na jednoj aluvijalnoj ravni uz rijeku Neretvu. "Desilo je smješteno na najuvučenijoj tački jednog mirnog zaljeva gdje je bilo prirodno da se prijevoz robe obavlja malim brodovima,,tako da je to mjesto savršeno za unutrašnju trgovačku luku. Mi smo znali da će, ako pronađemo luku, ona predstavljati rijedak primjer tačke spajanja u ovom nepristupačnom kraju," izjavila je Prusac za list Science Daily.

Iliri su bili indoevropska plemena koja su se pojavila na zapadnom dijelu Balkanskog poluostrva oko 1.000. godine p.n.e. -- u periodu koji se poklapa s krajem bronzanog doba i počekom željeznog doba. Oni su tokom narednog milenija nastanjivali veliki dio tog prostora.

Na svom vrhuncu, drevna Ilirija obuhvaćala je jadransku obalu i planinsku unutrašnjost zapadnog Balkana -- današnju Albaniju, Sloveniju, Dalmaciju, Hrvatsku, BiH, Kosovo, Crnu Goru i Srbiju -- a u jednom trenutku je uključivala i oblast Molossa (Epir) na sjeverozapadu Grčke.

Iliri su pali pod Rimljane tokom osvajanja u 1. stoljeću p.n.e. Ilirske teritorije kasnije su postale provincije Rimske Carevine i Vizantijske Carevine.

Otkriće norveškog tima i njegovo tumačenje bacaju svjetlo na drevne trgovinske veze između Rimljana i Ilira i pokazuju da Iliri nisu bili samo ratnici i pirati, kako ih opisuju neki historičari, nego i narod koji je razvijao svoju ekonomiju i trgovinu.

Datiranjem amfora, naučnici su pronašli indikacije da su brodovi tonuli tokom vremenskog perioda od skoro jednog stoljeća -- što pokazuje da to nisu bili piratski brodovi koje su napadali Rimljani.

Arheolog Adam Lindhagen, specijalista za rimske amfore koji je učestvovao u toj ekspediciji, kaže da je to najvažniji dosadašnji nalaz iz ilirskog doba.