Rumunska oblast Moldavija njeguje zimske tradicije vezane za hranu

06/01/2009

Iako je sjeveroistočna oblast Rumunije, Moldavija, poznata kao najsiromašniji dio zemlje, ona je poznata i po svojoj gostoljubivosti i toplini -- posebno tokom zimskih praznika.

Paul Ciocoiu za Southeast European Times iz Bukurešta - 09/01/06

Svinjetina je osnova za mnoga lokalna jela. [Gabriel Petrescu]

U rumunskoj oblasti Moldavija, koja se nalazi na sjeveroistoku zemlje, gostoljubivost je opće poznata. Često se kaže da će svako ko tamo prijeđe nečiji prag sigurno biti toplo dočekan. Nije onda nimalo čudno što najveći rumunski pjesnik Mihai Eminescu i renomirani pripovjedač Ion Creanga dolaze iz te oblasti, koja je bogata zimskim tradicijama i kuhinjom.

Praznici počinju tradicionalnim svinjokoljom, koji postaje sve sporniji nakon pristupanja Rumunije EU. Seosko stanovništvo kolje svinje na Dan Ignjaca, 20. decembra. Prema narodnom predanju, svinja mora uginuti taj dan -- inače će te noći sanjati svoju vlastitu smrt, čime će se prekinuti proces gojenja. Debljina svinje pokazuje blagostanje i marljivost uzgojivača.

Svinjetina predstavlja osnovu mnogih jela u Moldaviji. Kiseli boršč i miješan svinjske iznutrice pečene u pećnici, ovo drugo obično uz crveno vino i domaći ovčji sir, postaju tochitura moldoveneasca. Moldavci prave i sarmale, mješavinu svinjetine, riže i raznog povrća, sve umotano u list kupusa ili loze, a onda kuhano u kiselom sirovom boršču. To jelo je obavezno za svaki posebni porodični događaj. Šta god od hrane da se nađe na stolu, kukuruzna palenta (mamaliguta) i kiseli krastavci su uobičajeni.

Caltabosi je debela kobasica, obično od svinjskih crijeva punjenih svinjetinom, rižom i lukom. Moldavci isto tako stavljaju zajednički piletinu i svinjetinu u racituri, hladetinu s jakom aromom bijelog luka.

Poale-n brau i turta cu julfa tipični su moldavski deserti. Prvi predstavlja lokalnu pitu od sira pečenu u pećnici, a drugi se sastoji od slojeva tanke jufke koja se peče odozgo na peći i onda posipa medom i orasima. Jufke se nakon toga spajaju u veliki kolač.

Cozonac, spužvasti kolač ukrašen grožđicama i orasima, najčešći je desert za Božić i Uskrs.

Moldavci čuvaju svoje zimske običaje, od kojih mnogi potječu iz daleke prošlosti. Za novogodišnju noć, grupe muškaraca i djece idu od kuće do kuće i čestitaju stanovništvu sretnu godinu, u tradicionalnoj procesiji koja se naziva plugusorul (mali plug). Čestitari pjevaju, zvižde u pištaljke i frule i zvone zvoncima.

Sljedećeg dana, oni se vraćaju da bi posuli zrnje pšenice, koja simbolizira plodnost, zdravlje i čistoću. Tipičan za tu oblast je još jedan običaj, kod kog neko obuče pravu ili vještačku medvjeđu kožu i igra uz muziku frule.