Obustavljena isporuka ruskog gasa u četiri balkanske zemlje

06/01/2009

Isporuka ruskog prirodnog gasa za Bugarsku, Grčku, Makedoniju i Tursku potpuno je obustavljena u utorak, tokom produbljivanja spora oko plaćanja između Rusije i Ukrajine, zbog kog je isporuka gasa prepolovljena i drugim evropskim zemljama.

(AFP, BBC, International Herald Tribune, The Sofia Echo, Dnevnik, Novinska agencija Focus, Nine O'clock, Zaman - 06/01/09; Reuters, AP, DPA, Bloomberg, UPI, FT, The Times, VOA, Mediapool, Agerpres, B92 - 05/01/09)

Potpredsjednik Gazproma Aleksandr Medvedev (drugi slijeva) na sastanku s francuskom ministricom ekonomije Christine Lagarde (drug. zdesna) u ponedjeljak (5. januar) u Parizu. [Getty Images]

Bugarska se suočava s gasnom krizom, izjavio je u utorak (6. januar) premijer Sergey Stanishev, tek par sati nakon što je prestala svaka isporuka ruskog gasa toj balkanskoj zemlji i još trima njenim susjedama. Prema riječima premijera, koji je održao vanrednu sjednicu kabineta, Bugarska je postala žrtva ogorčenog spora oko cijene između ruskog Gazproma i Ukrajine.

"U 3:30 ujutro, isporuka ... za Bugarsku, kao i tranzit za Tursku, Grčku i Makedoniju, obustavljeni su" na ukrajinsko-rumunskoj granici, saopćeno je iz bugarskog ministarstva energetike i ekonomije.

Bugarska se u smislu svojih potreba za prirodnim gasom oslanja na Rusiju skoro 100%. Njen jedini depo za skladištenje u Chirenu može pokriti samo trećinu dnevnih potreba zemlje.

Dimitar Gogov, čelnik Bulgargaza, apelirao je na velike klijente kompanije da smanje potrošnju i razmotre mogućnost brzog prelaska na alternativne izvore energije.

Gazprom je isporuku Ukrajini prekinuo 1. januara, nakon prekida pregovora o njenim neplaćenim računima za gas i o ugovoru za isporuku za 2009. Spor je uslijedio tri godine nakon jedne druge prepirke i prekida isporuke gasa toj ruskoj susjedi.

U Rumuniji je također opao nivo isporučenih zaliha. "Uvoz ruskog gasa sad je smanjen za nekih 75%," izjavio je u utorak za Reuters Ioan Rusu, čelnik državnog rumunskog gasnog operatera Transgaz.

Kako se izvještava, ukupne rezerve prirodnog gasa u Rumuniji su na nivou od 2,2 milijarde kubnih metara. Bukurešt je u ponedjeljak domaćinstvima pružio uvjeravanja da smanjenje uvoza gasa iz Rusije na njih neće utjecati.

Turska i Grčka također izvještavaju o opadanju nivoa isporuke prirodnog gasa.

Uzbunjeni predstavnici 27 zemalja EU održali su u ponedjeljak u Briselu vanredni sastanak.

DPA kaže kako sve veći broj zemalja EU smatra da "Rusija i Ukrajina diskreditiraju same sebe kao pouzdani izvori energije." Države članice iz centralne i istočne Evrope posebno su naglasile hitnu potrebu za diverzifikacijom izvora isporuke i jačanjem energetske sigurnosti.

EU se oslanja na Rusiju za približno četvrtinu svoje sveukupne potrošnje gasa. Ministri vanjskih poslova EU će dodatno raspravljati o toj krizi na sastanku u četvrtak u Pragu.

Naftogaz, ukrajinska državna gasna kompanija, objavila je u utorak upozorenje da će u devet evropskih zemalja, između ostalog i u Njemačkoj, Mađarskoj i Poljskoj, uskoro doći do smanjenja isporuke gasa.

"[Gazprom je] smanjio isporuku na 92 miliona kubnih metara na 24 sata, u poređenju s obećanih 221 miliona kubnih metara, bez objašnjenja," izjavio je glasnogovornik Naftogaza Valentin Zemlyansky.

Novo smanjenje isporuke preko Ukrajine uslijedilo je nakon sastanka ruskog premijera Vladimira Putina u ponedjeljak s direktorom Gazproma Alexeijem Millerom, koji je, kako se izvještava, preporučio taj potez kao kaznu Ukrajini zbog navodnog otuđivanja gasa.

"Počnite ga smanjivati od danas," rekao je, prema izvještajima, Putin Milleru.