EU: odnosi s Rusijom na "raskrižju"

02/09/2008

EU će odložiti daljnje pregovore o strateškom političko-ekonomskom sporazumu s Rusijom dok ona ne povuče sve svoje snage iz Gruzije, saopćili su lideri EU nakon samita u ponedjeljak u Briselu.

(AFP, AP, Bloomberg, The Guardian, International Herald Tribune, EurActiv - 02/09/08; Reuters, AP, AFP, DPA, BBC, FT, Euobserver, EU - 01/09/08)

"Mislim da smo našli odličan kompromis (time) što se nismo vratili redovnoj rutini, ali ipak jasno stavljamo do znanja da želimo održati kontakt s Rusijom," izjavila je njemačka kancelarka Angela Merkel. [Getty Images]

Lideri EU su u ponedjeljak (1. septembar) odlučili da obustave razgovore o novom sporazumu o saradnji s Rusijom dok ona ne povuče, kako je ranije obećano, sve trupe iz Gruzije do linija koje su one držale prije prošlomjesečnog izbijanja sukoba između tih dviju zemalja.

"Sve dok se trupe na povuku na pozicije na kojima su bile prije 7. augusta, sastanci u cilju pregovora o Partnerskom sporazumu bit će odloženi," rekli su oni u saopćenju nakon vanrednog samita u Briselu.

Razgovori o novom političko-ekonomskom sporazumu između EU i Rusije, kojim bi se zamijenio onaj potpisan 1997, otpočeli su u julu. Otvaranje naredne runde bilo je zakazano za 15. septembar.

Francuski predsjednik Nicolas Sarkozy, čija zemlja je trenutno po principu rotacije predsjedavajuća EU, sazvao je taj vanredni sastanak u cilju rasprave o krizi na Kavkazu i u vezama 27-članog bloka s Rusijom.

Rusija se 12. augusta složila da povuče sve trupe iz Gruzije, ali još uvijek unutar te zemlje drži na stotine "mirovnjaka".

"S krizom u Gruziji, odnosi između EU i Rusije došli su do raskrižja", izjavili su lideri bloka u zajedničkom saopćenju u ponedjeljak, apelirajući na Moskvu "da se ne izolira od Evrope" i da ispuni sve svoje obaveze. Oni su također naglasili da će Unija pratiti situaciju na Kavkazu i u Rusiji u periodu pred planirani novembarski samit između EU i Rusije.

Sarkozy, predsjednik Evropske komisije (EK) Jose Manuel Barroso i šef vanjske politike EU Javier Solana posjetit će naredne sedmice Moskvu i Tbilisi i voditi daljnje razgovore o krizi na Kavkazu.

"Ova kriza znači da moramo ponovno razmotriti svoje odnose s Rusijom", izjavio je novinarima francuski predsjednik nakon samita. "EU bi pozdravila pravo partnerstvo s Rusijom, ali za tango je potrebno dvoje."

Njegov sastanak sljedeće sedmice s ruskim kolegom Dmitrijem Medvedevim bit će od "presudne" važnosti za odnose EU s Rusijom, također je ukazao Sarkozy .

U svom saopćenju od ponedjeljka, lideri EU oštro su napali Rusiju zbog njene "neproporcionalne" sile upotrijebljene u Gruziji i njenog jednostranog priznanja 26. augusta nezavisnosti odcijepljenih pokrajina svoje južne susjede, Abhazije i Južne Osetije.

"Ta odluka je neprihvatljiva, i Evropska unija poziva druge države da ne priznaju tu proglašenu nezavisnost i traži od EK da razmotri praktične konsekvence koje bi se trebale povući," saopćili su oni.

Lideri EU odlučili su ojačati posmatračku misiju OSCE-a u Južnoj Osetiji slanjem oko 200 posmatrača, te odmah otposlati misiju za utvrđivanje činjeničnog stanja. Oni će podijeliti pomoć za obnovu u iznosu od 110m eura, te uskoro organizirati međunarodnu donatorsku konferenciju.

Prema saopćenju od ponedjeljka, blok će također pojačati odnose s Gruzijom.

Lideri su EK zadužili da razmotri načine da se smanji zavisnost bloka od Rusije za trećinu njenog uvoza nafte i 40% uvoza prirodnog gasa.