Zvaničnici EU uviđaju rizik da bi Ukrajina mogla postati nova meta Rusije

28/08/2008

Nekoliko zvaničnika EU je u srijedu izrazilo zabrinutost da bi Rusija mogla razmotriti dalje vojne akcije protiv drugih bivših sovjetskih republika, posebno Ukrajine.

(AP, Reuters, AFP, BBC, Guardian, Independent - 28/08/08; AFP, AP, DPA, BBC, FT, VOA - 27/08/08; RFE/RL - 24/08/08)

Britanski ministar vanjskih poslova David Miliband otputovao je u Ukrajinu na razgovore o, kako on to naziva, "koaliciji protiv ruske agresije". [Getty Images]

Nedavna invazija Rusije na Gruziju i njeni proglasi da se ne boji ničega, pa ni novog Hladnog rata, potpirili su zabrinutosti da Moskva možda planira slične akcije protiv ostalih bivših sovjetskih republika.

"Vrlo je opasno ... ima drugih ciljeva za koje se može pretpostaviti da su ciljevi za Rusiju, posebno Krim, Ukrajina i Moldavija," izjavio je u srijedu (27. augusta) francuski ministar vanjskih poslova Bernard Kouchner.

Njegovi komentari uslijedili su dan nakon što je ruski predsjednik Dmitrij Medvedev potpisao odluke kojima se priznaje nezavisnost odmetnutih gruzijskih regiona Južne Osetije i Abhazije, što je Zapad oštro napao kao kršenje suvereniteta i teritorijalnog integriteta Gruzije.

Ignorišući pozive brojnih međunarodnih organizacija i zvaničnika, Rusija isto tako nije ispunila ključni uslov iz sporazuma o prekidu vatre od 12. augusta, naime, da povuče sve svoje trupe iz uže Gruzije. To i izjava Medvedeva od utorka da se Rusija "ne boji ničega, čak ni izgleda za novi Hladni rat" podiglo je uloge u kavkaskoj krizi.

Moskva se oštro protivi nastojanjima Gruzije i Ukrajine na euroatlantskim integracijama. Neki vjeruju da bi ona -- nakon što je završila s Gruzijom -- sad mogla baciti oko na Ukrajinu, na čijem poluostrvu Krim se još uvijek nalazi ruska crnomorska flota. Brojni etnički Rusi, većinska etnička grupa na tom poluostrvu, navodno su zadnjih godina dobili ruske pasoše. Moskva smatra da se tim potezom primateljima daje državljanstvo i po potrebi pravo na vojnu zaštitu.

"Ukrajina bi mogla biti naredna meta političkog pritiska od strane Rusije," izjavio je u svom govoru od srijede evropski povjerenik za proširenje Olli Rehn, kako navodi AFP. On je na EU apelirao da Ukrajini pošalje jasne političke signale da se može pridružiti Uniji čim ispuni kriterije za članstvo.

Rehn je također zapazio da "Rusija ne može podnijeti zamisao da bi se NATO proširio do njenih južnih granica, tako da je namjerno dovela do tenzija u tom regionu."

Kijev je dobio uvjeravanja o svojim izgledima za pridruživanje 26-članoj Alijansi tokom sastanka Komisije NATO-a i Ukrajine u srijedu u Briselu.

Ambasadori Alijanse "ponovili su odluku, koju su na bukureštanskom samitu donijeli šefovi država i vlada NATO-a, u vezi euroatlantskih aspiracija Gruzije i Ukrajine", kaže se u saopćenju izdatom nakon tog sastanka.

Lideri NATO-a će razmatrati da li da objema tim zemljama ponude Akcioni plan za članstvo na svom narednom samitu u decembru.

U međuvremenu, britanski sekretar vanjskih poslova David Miliband izrazio je tokom posjete Kijevu u srijedu podršku aspiracijama Ukrajine za pridruživanje NATO-u.

"Mi nismo zaboravili svoje obaveze prema vama," rekao je on, kako navodi britanski dnevnik Guardian.

On je na Rusiju apelirao da izbjegne otpočinjanje novog Hladnog rata, rekavši da će u konačnici ona osjetiti "ekonomsko-političke gubitke".