Srbija traži mišljenje ICJ-a o nezavisnosti Kosova

18/08/2008

U petak, Srbija je UN-u dostavila nacrt rezolucije u kojoj se traži mišljenje Međunarodnog suda pravde o legalnosti proglašenja nezavisnosti na Kosovu. Beograd još uvijek Kosovo smatra svojom pokrajinom.

Igor Jovanović za Southeast European Times iz Beograda – 18/08/08

Ministar vanjskih poslova Vuk Jeremić govori za medije o namjerama Srbije u vezi s Međunarodnim sudom pravde u sjedištu UN-a u Njujorku, u petak (15. august). [Getty Images]

Srbija traži mišljenje haškog Međunarodnog suda pravde (ICJ) po pitanju proglašenja nezavisnosti Kosova, koje Beograd još uvijek smatra dijelom svoje teritorije. Do sad je Kosovo priznalo 45 zemalja, između ostalih i Sjedinjene Države i najutjecajnije zemlje EU, ali Srbija i Rusija se još uvijek protive njegovoj nezavisnosti.

Srbijanski ministar vanjskih poslova Vuk Jeremić dostavio je u petak (15. august) Generalnoj skupštini UN-a nacrt rezolucije u kom se poziva na mišljenje suda o legalnosti jednostranog proglašenja nezavisnosti na Kosovu 17. februara.

Da bi UN zatražio mišljenje suda, taj prijedlog mora imati podršku većine zemalja koje učestvuju u glasanju. Generalna skupština ima 191 članica -- ako bi sve one glasale, Srbiji je potrebna podrška 96 zemalja. Nacrt rezolucije Beograda mogao bi biti na dnevnom redu jesenjeg zasjedanja Generalne skupštine.

Srbijanski zvaničnici kažu kako očekuju da će ta inicijativa zaustaviti val zemalja koje priznaju nezavisnost Kosova. Beograd vjeruje da bi odluka suda njemu u prilog mogla dovesti i do ponovnog otpočinjanja pregovora o statusu. Prištinski zvaničnici međutim kažu da nijedan potez Beograda ne može ugroziti nezavisnost Kosova.

ICJ ne izriče presude, nego daje samo "savjetodavna mišljenja". Sud nema mogućnosti nametanja pravnih sankcija zbog nepoštivanja presuda. Međutim, njegove odluke imaju značajnu etičku snagu.

Traženje mišljenja od strane ICJ-a moglo bi za Beograd biti opasno, u slučaju da sud odluči kako je Priština legalno proglasila svoju nezavisnost, iako nije dobila podršku od Vijeća sigurnosti UN-a.

"Pošto tražimo mišljenje suda i vjerujemo međunarodnim institucijama, među kojima je i ICJ, mi ćemo poštivati svaku odluku koju on donese," izjavio je Jeremić, dodavši da bi bilo nemoralno kad bi Srbija ignorirala mišljenje suda, kakvo god da ono bude.

Jeremić je također izjavio kako ne očekuje da će Zapad vršiti veliki pritisak na Beograd da odustane od te inicijative, ali da će sigurno lobirati u okviru UN-a da se srbijanski prijedlog odbaci.

Međutim, na Beograd se već vrši određeni pritisak. Francuski ministar vanjskih poslova Bernard Kouchner izjavio je krajem jula da je potez Beograda "iznenađujući", posebno s obzirom na aspiracije Srbije ka članstvu u EU. "Ako bi sud [nezavisnost Kosova] proglasio ilegalnim, bilo bi neobično to da se Srbija želi pridruživati nelegalnosti. Ima tu neke kontradikcije," rekao je Kouchner.