EU pozvala rumunske političare da podrže borbu protiv korupcije

24/07/2008

Evropska komisija apelirala je u srijedu (23. jul) na rumunske političare da pokažu "nedvosmislenu volju" za iskorjenjivanjem korupcije, ali se uzdržala od primjene sankcija koje je pretrpjela Bugarska.

Valentina Pop za Southeast European Times iz Bukurešta -- 24/07/08

Rumunska ministarka pravde Catalin Predoiu obraća se novinarima u Bukureštu nakon što je EK objavila svoj izvještaj. [Getty Images]

"Komisija snažno podržava Rumuniju u intenzifikaciji njenih napora u borbi protiv korupcije," izjavio je Johannes Laitenberger, glasnogovornik Evropske komisije (EK) u Briselu, koji je predstavio negativni izvještaj o pravosudnoj reformi i borbi protiv korupcije u Rumuniji. On je istakao kako je Rumunija "uspostavila temeljne elemente funkcionalnog sistema. Međutim, taj temelj je još uvijek krhak."

Iako EK nije nametnula Rumuniji nijednu od sankcija koje je pretrpjela Bugarska, poput obustave sredstava EU u iznosu od 500m eura, ona smatra da je neophodno kontinuirano praćenje pravosudnog sistema i borbe protiv korupcije u Rumuniji. Neki rumunski političari, poput lidera Socijaldemokratske partije Mircee Geoane, smatraju odluku EK dokazom da Rumunija još uvijek nije punopravna članica kluba EU. "To predstavlja jasan neuspjeh i nedostojan status Rumunije, koja je i dalje zemlja na periferiji EU," izjavio je Geoana u srijedu (23. jul).

Povjerenik EU iz Rumunije Leonard Orban, nadležan za politiku višejezičnosti EU, okarakterizirao je taj izvještaj kao "ozbiljan signal", dodavši da bi sankcije Bugarskoj trebale ukazati na "ogroman rizik" s kojim se Rumunija suočava ako se ne bude energičnije borila protiv korupcije.

U izvještaju EK kritizira se rumunski parlament zbog blokade jednog broja istaknutih istraga o korupciji na visokom nivou i zbog pokušaja slabljenja zakona o krivičnom postupku do te mjere da bi se njime ugrozila svrsishodna istraga raznih vrsta krivičnih djela.

"Nije ostvaren stvarni napredak u deset ključnih predmeta u koje su umiješani bivši ministri ... Napori Nacionalne direkcije za borbu protiv korupcije na nastavku istrage u nekim važnim predmetima zastali su, jer parlament nije preporučio da se pokrenu pravosudne procedure," kaže se u tom izvještaju.

U preliminarnoj verziji izvještaja koji je procurio u medije, EK je čak razmatrala i mogućnost da se stupanje Rumunije i Bugarske u bezviznu i bezgraničnu Šengensku zonu, kao i sistem jedinstvene valute, odlože, u slučaju da pravosuđa u tim zemljama i dalje budu nefunkcionalna.

U konačnom izvještaju se indirektno aludira na obaveze koje Rumunija ima u oblasti "pravosuđa i unutrašnjih poslova" prema drugim državama-članicama, te se također upozorava da se sredstva EU mogu trošiti samo u slučaju da u okviru sistema nema prijevara niti sukoba interesa.

"Rumunija ima odgovornosti prema drugim državama-članicama, na primjer u sklopu politike pravde i unutrašnjih poslova, kao i oblasti zajedničkog upravljanja sredstvima EU. Adekvatni upravni kapaciteti i djelotvorna kontrola sukoba interesa, prijevara i finansijskih nepravilnosti neophodan su preduslov da Rumunija u potpunosti ostvari pogodnosti iz pretpristupnih i strukturalnih fondova EU," kaže se u tom izvještaju.