Karadžić uhapšen u Beogradu nakon 13 godina potjere

22/07/2008

Policija u Beogradu uhapsila je Radovana Karadžića, koga je Međunarodni krivični tribunal za bivšu Jugoslaviju optužio za genocid u Bosni i Hercegovini. Srbijanske vlasti nadaju se da će tim hapšenjem otvoriti put zemlji ka EU.

Igor Jovanović za Southeast European Times iz Beograda -- 22/07/08

U Sarajevu je u utorak (22. jul) ujutro slavljeno nakon vijesti o hapšenju ratnog lidera bosanskih Srba Radovana Karadžića u Beogradu. [Getty Images]

Policija je u ponedjeljak (21. jul) u Beogradu uhvatila optuženika za ratne zločine Radovana Karadžića, nakon dužeg praćenja od strane sigurnosne službe Srbije. Koordinatori tog hapšenja, Rasim Ljajić i Vladimir Vukčević, izjavili su da se Karadžić sakrivao u Beogradu i da je izmijenio svoj izgled toliko drastično da je svojim saradnicima bio neprepoznatljiv.

Oni su pokazali fotografiju Karadžića sa sijedom kosom i dugom bijelom bradom. On je radio u jednoj privatnoj klinici, živeći kao podstanar u Beogradu pod pseudonimom Dragan Dabić.

Međutim, Karadžićev advokat Svetozar Vujačić izjavio je kako je njegov klijent tokom saslušanja izjavio da je uhapšen u petak i da je do ponedjeljka držan u "nekom stanu". Advokat je također rekao da Karadžić odbija jesti i da jedva da išta priča.

Nakon novosti o tom hapšenju, Beograd je bio miran, iako se na ulicama okupilo nekoliko desetina pripadnika ultranacionalističkih organizacija. Policija je uhapsila par najagresivnijih mladića; ostali su se nakon polusatnog protesta razišli.

Proevropske stranke u Beogradu pozdravile su Karadžićevo hapšenje i izjavile da će se njime najvjerovatnije ubrzati evropske integracije Srbije i početak provedbe Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju (SAA). EU i Srbija potpisale su taj sporazum 29. aprila, ali onda ga je EU suspendirala, zahtijevajući punu saradnju Beograda s Haškim tribunalom.

Predstavnici krajnje desničarske Srpske radikalne stranke opisali su to hapšenje kao "strašan događaj" za Srbiju. Zvaničnik stranke Aleksandar Vučić izjavio je da je Srbija "na putu da nestane", jer hapšenjem Karadžića i prošlog mjeseca njegovog suoptuženog Stojana Župljanina srbijanski predsjednik Boris Tadić počinje "vraćati usluge" elementima međunarodne zajednice koji su mu "pomogli da pobijedi na općim izborima u maju".

Karadžićevo hapšenje obradovalo je predstavnike EU, Sjedinjenih Država i UN-a, koji su ga nazvali vrlo važnim događajem za evropsku budućnost Srbije. Šef vanjske politike EU Javier Solana izjavio je kako je uvjeren da će glavni tužilac Haškog tribunala Serge Brammertz sad zaključiti da Beograd u potpunosti sarađuje. Evropski povjerenik za proširenje Olli Rehn izjavio je da to hapšenje "predstavlja ključni događaj na putu Srbije ka EU".

Generalni sekretar UN-a Ban Ki-moon opisao ga je kao "historijski trenutak za žrtve koje su 13 godina čekale da se Karadžić izvede pred lice pravde". Glasnogovornica Bijele kuće Dana Perino izjavila je kako ono dokazuje opredijeljenost nove vlade Srbije ka punoj saradnji s tribunalom UN-a. Ona je naglasila i vremenski aspekt: do hapšenja je došlo samo nekoliko dana nakon svečane komemoracije za žrtve srebreničkog masakra iz 1995. godine.

Iako je brzo reagiralo u cilju osujećenja svih eventualnih nemira u Beogradu, ministarstvo unutrašnjih poslova se distanciralo od hapšenja, tvrdeći da nije učestvovalo u toj operaciji. Ministar unutrašnjih poslova je Ivica Dačić, lider Socijalističke partije Srbije (SPS), druge po jačini članice vladajuće koalicije. Međutim, predsjednica parlamenta i potpredsjednica SPS-a Slavica Đukić-Dejanović izjavila je da Srbija mora ispuniti svoje međunarodne obaveze.

Analitičari kažu da hapšenje Karadžića neće imati utjecaja na stabilnost vlade, uprkos tome što se SPS protivi izručivanju optuženika. Analitičari kažu da su brzom reakcijom policijskih jedinica spriječeni mogući neredi, te da je demonstrirana i stabilnost vlade.

Prema zakonima Srbije, Hag može dobiti Karadžića za otprilike sedmicu dana. Na slobodi su još dva optuženika -- Ratko Mladić i Goran Hadžić.