Borba protiv korupcije u Rumuniji je u nazadovanju, upozorava se u izvještaju

18/07/2008

U novoobjavljenom izvještaju stručnjaka za pravosuđe Evropske komisije upozorava se da bi borba protiv korupcije u Rumuniji mogla opasti na nivo iz 2003. godine.

Paul Ciocoiu za Southeast European Times iz Bukurešta – 18/07/08

U predmetu vezanom za korupciju protiv bivšeg premijera Adriana Nastasea nema napretka, kaže se u izvještaju savjetnika EK. [Getty Images]

Rat protiv korupcije u Rumuniji nazaduje na svim frontovima, kaže se u izvještaju belgijskog tužioca Willema de Pauwa, istaknutog savjetnika za borbu protiv korupcije Evropske komisije (EK). U tom izvještaju, koji je napisan u novembru 2007, ali je tek ovog mjeseca izašao na svjetlo dana, upozorava se da će, "ako napori na borbi protiv korupcije u Rumuniji nastave hlapiti sadašnjim tempom, za nekih, kako se procjenjuje šest mjeseci, Rumunija biti ponovno tamo gdje je bila 2003."

Taj izvještaj, koji navodi list Economist, predstavlja samo najnoviju kritiku napora u borbi protiv korupcije rumunskih vlasti, za koje mnogi smatraju da su popustili otkako se zemlja u januaru 2007. pridružila EU. Razvlačenje predmeta protiv bivšeg premijera Adriana Nastasea i bivšeg ministra transporta Mirona Mitree razljutilo je ambasadore EU u Bukureštu.

U nedavnim presudama ustavnog suda kaže se da za sve istrage protiv političara visokog ranga treba odobrenje od parlamenta. Prema tim odlukama, parlament je obezbijedio sklonište toj dvojici bivših zvaničnika. "Nedavne mjere služe samo da bi se podigle prepreke borbi protiv korupcije," izjavio je britanski ambasador Robin Barnett.

De Pauw je napao takvu zaštitu nazvavši je "nelogičnom". On kaže da takav imunitet, kojim se nekad htjelo suzbiti politički usmjerene istrage, za bivše ministre nije više opravdan.

"Mnoge od mjera koje su prije pristupanja predstavljene kao ključne u borbi protiv korupcije namjerno su otupili parlament ili vlada odmah nakon pristupanja," kaže se u izvještaju de Pauwa.

Nastase na svom blogu piše da se objavljivanjem tog izvještaja osam mjeseci nakon što je on napisan želi "[manipulirati] mišljenjem javnosti, okrivljavanjem cijele političke klase i sudaca koji se protive [naporima] u borbi protiv korupcije i koji ne slušaju smjernice predsjednika Traiana Basescua, a koji se usuđuju projicirati sumnje u vezi s navodnom reformom koju je uvela Monica Macovei i koji se odbijaju podvrći proceduralnim aktima koje su sačinili predsjednički tužioci".

U Globalnom izvještaju o korupciji za 2008. organizacije Transparency International također se zapaža da "uprkos intenzivnoj aktivnosti Antikorupcijskog odjela ... pravosudni sistem još uvijek nije sačinio presude u predmetima korupcije na visokom nivou" te se podvlači "da je dosadašnja praksa bila da se u velikim suđenjima za korupciju izriče veliki broj uslovnih kazni."

Novi izvještaj EK o napretku Rumunije i Bugarske u oblasti pravosuđa pojavit će se naredne sedmice. U februaru, u privremenim izvještajima dvije zemlje su osuđene zbog korupcije na visokom nivou, ali je ton bio manje prodoran. Izvori kažu da će dokument naredne sedmice biti mnogo agresivniji u vezi s nepostojanjem napretka u te dvije zemlje, što bi moglo dovesti i do povlačenja fondova EU.