U Francuskoj prikazan avion iz Drugog svjetskog rata koji je donirala BiH

19/06/2008

Grupa francuskih entuzijasta u polju avijacije obnovila je aparat C-47 za transport trupa iz Drugog svjetskog rata, koji je donirala BiH, i prikazala ga u okviru svog spomenika Danu D u Normandiji.

Antonio Prlenda za Southeast European Times u Mervilleu, Francuska – 19/06/08

Preko 3.000 ljudi prisustvovalo je prezentaciji obnovljenog aviona za transport ljudstva C-47 u Normandiji. [Antonio Prlenda]

Jedan dan nakon 64. obljetnice savezničkog iskrcavanja u Normandiju, grupa entuzijasta u polju avijacije službeno je predstavila avion za transport ljudstva C-47, koji je francuskom gradu Mervilleu donirala Bosna i Hercegovina (BiH).

Vlasti BiH dale su taj stari avion Francuskoj krajem novembra 2007, kao znak zahvalnosti za mirovne napore Francuske tokom i nakon sukoba iz perioda 1992-1995. Zaljubljenici u avijaciju, predvođeni gradonačelnikom Mervillea Olivierom Pazom, obnovili su taj avion i boje američkih zrakoplovnih snaga koje su ga krasile dok je učestvovao u invaziji na Dan D, 6. juna.

"Narod Normandije neće nikad zaboraviti savezničko iskrcavanje 1944. godine i oslobođenje Evrope ... [avion] će simbolizirati prijateljstvo između Francuske, SAD i BiH," izjavio je Paz na svečanosti održanoj 7. juna.

Svečanosti je prisustvovao član predsjedništva BiH Željko Komšić, uz preko 3.000 gledalaca iz cijele Evrope. Prisustvovali su i dva pripadnika posade aparata C-47 iz Drugog svjetskog rata i njihove porodice.

Komšić je izjavio da će taj avion biti "simbol zajedničkog otpora fašizmu i borbi naroda BiH i Titove Jugoslavije za slobodu".

Taj avion je u januaru 1944. proizvela fabrika Douglas u Long Beachu, Kalifornija. On je postao dijelom 9. zrakoplovne jedinice američke vojske i učestvovao u savezničkim ofanzivama, među kojima i u Danu D i u operaciji iznad Arnhema u Holandiji u septembru 1944. Avion je nekoliko puta pogođen neprijateljskom vatrom, a skoro da je oboren barem jednom.

Na kraju rata, SAD su ga prodale jednom češkom avio-prijevozniku, koji ga je preuredio za civilnu upotrebu. Francuske zrakoplovne snage su ta 1960. otkupile, ali su ga 1973. prodale jugoslovenskim zrakoplovnim snagama -- koje su ga posljednje koristile. Nakon što je avion završio svoj vijek letenja, bio je izložen u vojnoj bazi Rajlovac u blizini Sarajeva.

Francuski zaljubljenici u avione saznali su za njegovo postojanje tek nakon sukoba u BiH iz perioda 1990-tih godina. Uz pomoć francuskih vlasti, oni su dobili odobrenje predsjedništva biH da avion obnove i za stalno ga izlože u Francuskoj.