NATO proširuje misiju KFOR-a

13/06/2008

Ministri odbrane zemalja NATO-a usuglasili su se u četvrtak o proširenju KFOR-ovog mandata na obuku nove vojske Kosova.

(Euobserver - 13/06/08; AP, Reuters, AFP, DPA, Deutsche Welle, BBC - 12/06/08)

"Danas smo se usuglasili o provedbi novih zadataka NATO-a na Kosovu. Uz tu odluku, NATO će moći Kosovu pomagati u izgradnji neophodnih demokratskih institucija sigurnosti," izjavio je generalni sekretar NATO-a Jaap de Hoop Scheffer. [Getty Images]

Odlukom ministara odbrane zemalja NATO-a od četvrtka (12. juna), KFOR-u je otvoren put za početak obuke nove vojske Kosova, ubrzo nakon što u nedjelju na snagu bude stupio ustav te novonezavisne države.

"NATO će nadzirati ukidanje Kosovskog zaštitnog korpusa (KPC) i nadzirat će i podržavati uspostavu i obuku Kosovskih sigurnosnih snaga (KSF) pod civilnom kontrolom," izjavio je u Briselu generalni sekretar NATO-a Jaap de Hoop Scheffer, kako navodi DPA.

Tim potezom će se, zapazio je također on, Alijansi omogućiti da daje podršku u naporima Kosova na izgradnji neophodnih demokratskih institucija sigurnosti.

Kad je Kosovo 17. februara jednostrano proglasilo nezavisnost od Srbije, premijer Hashim Thaci reafirmirao je opredjeljenje Prištine ka prijedlogu rješenja bivšeg specijalnog izaslanika UN-a Marttija Ahtisaarija.

Tim planom su između ostalog predviđeni raspuštanje KPC-a i uspostava KSF-a kao multietničke, lako naoružane sile veličine do 2.500 pripadnika. Još uvijek je međutim nejasno da li su predstavnici srpske manjine na Kosovu spremni da se pridruže toj sili, prema izjavi glasnogovornika NATO-a Jamesa Appathuraija. Uz podršku Srbije i Rusije, ta zajednica se i dalje oštro protivi nezavisnosti Kosova.

KSF bi se isprva usmjerio na upravljanje krizama, civilnu zaštitu i čišćenje mina, izjavio je u četvrtak de Hoop Scheffer.

Cilj NATO-a je da do kraja godine bude potpuno operativna sila od 1.200 pripadnika, izvještava AP, navodeći neimenovane diplomate.

Međutim, 636 španskih vojnika na Kosovu neće učestvovati u naporima NATO-a na obuci KSF-a, a Rumunija i Slovačka će vjerovatno kasnije odlučivati o tom pitanju. Te tri zemlje ne priznaju nezavisnost Kosova i tvrde da bi njihovo učešće u misiji obuke impliciralo de fakto priznanje.

Prema sporazumu od četvrtka, van općeg budžeta NATO-a uspostavio bi se poseban fond za projekat KSF-a. Španija će zadržati svoj kontingent u KFOR-u, koji ukupno broji 16.000 pripadnika, ali neće davati nikakav finansijski doprinos misiji.

Turska je međutim blokirala predloženu izmjenu operativnog plana KFOR-a u vezi saradnje između sile koju predvodi NATO i EULEX-a, tvrdeći da bi to moglo značiti razmjenu osjetljivih vojnih informacija s Kiprom, koji jest član EU, ali nije član 26-člane Alijanse.

Posmatrači smatraju da bi to moglo izazvati poteškoće u međunarodnim naporima na Kosovu.

De Hoop Scheffer međutim izgleda da nije bio zabrinut zbog toga. "Mi znamo gdje smo u odnosima između UNMIK-a i KFOR-a, a misija EULEX će biti povezana s UNMIK-om," rekao je on. "Nijedan komandant KFOR-a ne bi stajao besposlen ako bi došlo do neke vanredne situacije i ako bi ljudi bili u opasnosti: to mora biti kristalno jasno."