Hrvatski bankar: berze na Balkanu suočavaju se s previranjima

28/04/2008

U intervjuu za Southeast European Times, hrvatski investicioni bankar Tomislav Tukić kaže da se balkanske berze suočavaju s krizom ne samo zbog globalnih poteškoća koje potiču sa američkih i evropskih tržišta dionica.

Ivo Šćepanović za Southeast European Times iz Splita – 28/04/08

Tomislav Tukić. [Ivo Šćepanović]

Tomislav Tukić, šef hrvatskog investicionog fonda ST Invest, vjeruje da bi politička previranja u Srbiji i njihov neizvjesni rasplet mogli utjecati na berze na Balkanu.

''Pogoršano poslovanje akcijama i investicionim fondovima pod utjecajem je krize u Evropi i Sjedinjenim Državama; međutim, zemlje Balkana pate i od drugih faktora, među kojima je i kriza u Srbiji," rekao je Tukić. On i drugi eksperti zapažaju da su berze na Balkanu izgubile na likvidnosti nakon povlačenja sredstava iz regiona.

''Nelikvidna tržišta akcija jačaju strahove kod investitora," kaže on.

Drugi eksperti zaključuju da su berze i investicioni fondovi na Balkanu u zadnjih par godina doživjeli zapanjujući rast, gdje su određene dionice i sektori premašili svoju pravu vrijednost. Prosječni investitori postavljaju pitanje da li se dionice i fondovi u regionu mogu vratiti na nivo sa kraja 2007.

''Kompanije bi trebale održavati i povećavati dobit na način koji investitori od njih očekuju. U tom slučaju, berze bi se vratile na nivo postignut s krajem prošle godine. Međutim, taj nivo je bio vrlo visok, i teško je predvidjeti mogućnost njegovog povrata," objašnjava Tukić.

Kako on kaže, ako budući poslovni rezultati budu ukazivali na stabilnost i rast dobiti, i ako uz njih bude išla i regionalna stabilnost, moglo bi se očekivati smirenje cijena dionica i fondova.

''Ne bismo trebali zaboraviti da, tehnički rečeno, berze doživljavaju trend pada. Globalna situacija utječe na region Balkana, i još je otvoreno pitanje kad možemo očekivati da ćemo se izvući iz globalnog trenda pada. U takvim situacijama, investicionim fondovima je potrebna aktivna uprava koja je u stanju brzo reagirati na sve mogućnosti koje nudi tržište. Oni moraju iskoristiti nepredvidljivost koju smo iskusili od početka ove godine i s kojom ćemo se vjerovatno suočavati i u narednim mjesecima," kaže Tukić.

On odgovor vidi ako kompanije u regionu budu ispunile očekivanja svojim poslovnim rezultatima. Pomoglo bi i to kad bi se riješila kriza u Srbiji.

''Cijeli region će imati problema ako se političkim rješenjem u Srbiji ne stvore međunarodno prihvaćeni standardi za rast tržišta. Nakon takvog negativnog događanja, bilo bi upitno čak i da li bi na naš dio tržišta mogla utjecati pozitivna događanja na američkom i evropskom tržištu,'' kaže on.

Prijedlog koji Tukić nudi onima koji se bave investicionim fondovima je da spoznaju njihovu dugoročnu prirodu.

''Historija nas uči da dugoročno ulaganje ... pokazuje najbolje rezultate. Oni koji prate ulaganja trebali bi spoznati da nepredvidljivost i jest dio berze. Historija također pokazuje da dugoročno gledano, ulaganje tokom kriznog perioda može donijeti ogromnu dobit," zapaža on.