Gasovodom Nabucco naglašena je strateška važnost Turske za EU

24/04/2008

Turska pokušava svoju stratešku lokaciju iskoristiti kao ključnu energetsku rutu za EU. Izvodljivost projekta gasovoda Nabucco pojačana je nedavnim obećanjem Iraka da će dostavljati gas za taj projekat.

Ayhan Simsek za Southeast European Times -- 24/04/08

Austrijska ministrica vanjskih poslova Ursula Plassnik, koja je u ponedjeljak (21. april) bila u Turskoj, obećala je da će održati tok pregovora o članstvu Unije s Ankarom. [Getty Images]

Projektom gasovoda Nabucco, koji podržavaju SAD, povećana je strateška važnost Turske za EU, a dvije ključne protivnice članstvu Turske u EU Francuska i Austrija omekšavaju svoje protivljenje tekućim pregovorima o pristupanju.

Nabucco je u središtu napora Evrope u smislu smanjenja zavisnosti od prirodnog gasa iz Rusije. Planeri predviđaju opskrbu EU gasom iz Kaspijskog mora preko Turske i balkanskih država u periodu 2012-2013.

Austrijska ministrica vanjskih poslova Ursula Plassnik, koja je Tursku posjetila u ponedjeljak (21. april), obećala je da će održati pregovore o članstvu Unije s Turskom otvorene. Međutim, ona je naglasila kako Austrija ne podržava nužno to da se Turska "automatski" pridruži EU. Plassnikova je naglasila energetiku kao jedan od glavnih zajedničkih interesa koji povezuju EU i Tursku, te je izrazila podršku za projekat Nabucco.

Također u ponedjeljak, evropski povjerenik za proširenje Olli Rehn izjavio je za njemački dnevnik Die Welt da će francusko predsjedavanje EU u drugoj polovini godine nadgledati otvaranje energetskog poglavlja u pregovorima o pristupanju Turske.

Francuski predsjednik Nicolas Sarkozy protivi se članstvu Turske u EU, ali energetski gigant Gaz de France ima jak interes za projekat Nabucco. Diplomatski izvori kažu da će Francuska vjerovatno otvaranje energetskog poglavlja iskoristiti kao sredstvo utjecaja po pitanju Turske.

Turska je otpočela pregovore o pristupanju 2005, ali je u zadnje tri godine otvoreno samo šest od 35 neophodnih poglavlja. Decenijama staro pitanje Kipra i protivljenje od strane Sarkozyja doveli su do obustave otvaranja osam važnih poglavlja.

Francuska sad želi da se pridruži projektu Nabucco, ali je do sad blokirao otpor Turske. Trenutno projekat provodi konzorcij kompanija iz Turske i pet država članica EU -- Austrije, Bugarske, Rumunije, Mađarske i Njemačke.

Turska nastavlja sa EU pregovore o detaljima Nabucca. Brisel želi da Turska bude tranzitna zemlja koja bi ostvarivala tranzitnu naknadu, dok bi Ankara radije postala regionalni čvor koji prikuplja gas od dobavljača i prodaje ga Evropi po promjenjivoj tarifi.

U okviru projekta Nabucco, Azerbejdžan i Turkmenistan obavezali su se na dostavu 18 milijardi kubnih metara gasa godišnje, što predstavlja skoro 55% kapaciteta tog gasovoda. Kompanije su u potrazi za dodatnim gasom da bi projekat načinile izvodljivijim.

Nedavna posjeta iračkog premijrea Nurija al-Malikija Briselu podgrijala je nade da će se potrebni gas obezbijediti. Tokom prošlosedmične posjete, Irak se obavezao na slanje najmanje 5 milijardi kubnih metara godišnje iz svog naftnog polja Akkas. Postizanje sporazuma očekuje se u narednim sedmicama.