Hrvatska, Rumunija i Srbija potpisale sporazum o Panevropskom naftovodu

23/04/2008

Hrvatska, Rumunija i Srbija postigle su u utorak u Bukureštu sporazum o osnivanju kompanije koja bi gradila panevropski naftovod, kojim bi se kaspijska nafta prenosila na evropsko tržište.

(B92, Nine O'clock - 23/04/08; AFP, Xinhua, Rompres, B92, Balkan Insight, Makfax - 22/04/08; AFP - 03/04/07)

Projektom se predviđa izgradnja cjevovoda od crnomorske luke Konstanta, koji bi prolazio kroz Rumuniju, Srbiju, Hrvatsku i Sloveniju, te bi se završavao u Trstu u Italiji. [Getty Images]

Hrvatska, Rumunija i Srbija približile su se u utorak (22. april) uspostavi Panevropskog naftovoda (PEOP), potpisavši u Bukureštu sporazum o promoviranju tog projekta, koji se procjenjuje na iznos do 3,5 milijarde eura.

"Projektna kompanija bit će registrirana u roku od 45 dana u Londonu, gdje će imati i sjedište," izjavio je rumunski državni sekretar za ekonomske poslove Viorel Palasca. "To je prvi korak, neophodni, da bi se taj projekat realizirao."

Kompanija za razvoj projekata (PDC) imat će 2.100 dionica u vrijednosti od po 100 britanskih funti (nekih 125 eura), jednako raspoređenih između te tri kompanije. Svaka od njih će na taj način imati po trećinu kapitala od preko 262.000 eura putem kompanija koje ih predstavljaju. Hrvatski predstavnik bit će njena kompanija Janaf, srbijanski će biti kompanija Transnafta, a rumunski će biti kompanije Conpet i Naftni terminali. Dva rumunska preduzeća doprinijet će dioničkom kapitalu PDC-a s po 35.000 britanskih funti (nekih 43.736 eura).

Palasca je za novinare izjavio da će londonska kompanija promovirati cjevovod u cilju privlačenja većeg broja investitora. Prema njegovim riječima, Kazahstan i Azerbejdžan već izražavaju interes za učešće kao dobavljači nafte, a možda i kao ulagači i učesnici.

Sporazum od ponedjeljka uslijedio je nekih 12 mjeseci nakon što su tri zemlje, uz Sloveniju i Italiju, u Zagrebu potpisale deklaraciju u kojoj se obavezuju da će jačati svoju saradnju u opskrbi evropskog tržišta kaspijskom naftom.

Tim planom, po prvi put predloženim 2002, predviđa se polaganje cjevovoda dugog 1.300km od rumunske luke Konstanta do Trsta na jadranskoj obali Italije, preko Srbije, Hrvatske i Slovenije. Studija izvodljivosti govori da će se njime prenositi 60m tona nafte godišnje. Izgradnja bi mogla početi naredne godine, a očekuje se da će on biti završen 2013.

Projekat naftovoda Konstanta-Trst uživa podršku 27 članica EU, koje žele proširiti lepezu dobavljača i smanjiti svoju zavisnost od ruske nafte.

"Ja i moje kolege učinit ćemo sve moguće da olakšamo [taj] posao," obećao je početkom aprila 2007. evropskih povjerenik za energetiku Andris Piebalgs.

On je dodao da će naftovod Konstanta-Trst doprinijeti u rasterećenju tradicionalnog crnomorskog puta.

Slovenija i Italija tek trebaju imenovati svoje firme-predstavnike, izjavio je Palasca novinarima.

"Italija će nam najvjerovatnije dati odgovor nakon formiranja nove vlade," dodao je on.

Slovenija se ispočetka protivila zbog zabrinutosti oko zaštite okoliša.

Ako bi ta zemlja odlučila odustati od projekta, za PEOP "ima još opcija", izjavio je u ponedjeljak Vladimir Vranković iz hrvatskog Janafa, kako navodi AFP. On je međutim naglasio da "bez Italije nema projekta."