Grčka se priključuje projektu gasovoda Južni tok

16/04/2008

Sporazumom čije se potpisivanje očekuje ovog mjeseca u Moskvi, Grčka bi ušla u zajednički projekat izgradnje cjevovoda dugog 900km ispod Crnog mora.

(Reuters, IHT, Reporter.gr, The Moscow Times, Wiener Zeitung, Portfolio.hu, B92 - 15/4/08; Nova Evropa, RIA Novosti, Kommersant - 14/04/08; AP, ANA-MPA - 10/04/08)

"Rusija je jako veliki faktor u oblasti energije, a pozitivne veze koje trenutno imamo mogu predstavljati samo dobru stvar," rekao je grčki ministar razvoja Christos Folias. [Arhiva]

Nakon Bugarske i Srbije ranije u toku godine, i Grčka će postati treća balkanska zemlja koja će se pridružiti gasovodu Južni tok, kojim se treba prenositi ruski prirodni gas za Evropu.

"Pristali smo da se pridružimo projektu Južni tok," izjavio je u utorak (15. april) grčki ministar razvoja Christos Folias za Reuters. "Sad raspravljamo o tehničkim detaljima, u cilju formuliranja dokumenta koji onda možemo potpisati. Politička volja [na obje strane] je … data."

Sporazum o uključivanju Grčke mogao bi biti potpisan krajem ovog mjeseca, tokom posjete Moskvi grčkog premijera Costasa Karamanlisa.

U sklopu tog projekta, zajedničko ulaganje Gazproma uz podršku Kremlja i italijanskog Enija, gasovod dug 900km išao bi ispod Crnog mora i povezivao Rusiju s Bugarskom, a onda bi se dijelio na dva kraka. Srbija i Mađarska, koje su se također usuglasile o pridruživanju projektu, ležale bi na sjevernom ktaku , koji se prema prvobitnom planu trebao završavati u Austriji.

Zbog problema s austrijskim OMV-om, Gazprom sad izgleda razmatra mogućnost preusmjeravanja tog kraka kroz Sloveniju do sjevera Italije. Generalni direktor kompanije Alexei Miller je prema izvještajima prošle sedmice dobio podršku slovenskog predsjednika Danila Turka i premijera Janeza Janše za uključivanje njihove zemlje u projekat Južni tok.

Grčka bi postala tranzitna zemlja na južnom ktaku tog gasovoda prema Italiji.

Južni tok, vrijedan 10 milijardi eura, trebao bi se po planu završiti 2013. godine. On će godišnje u Evropu prenositi 30 milijardi kubnih metara ruskog prirodnog gasa.

Rusija već obezbjeđuje preko jedne četvrtine potrošnje gasa u 27-članoj EU, što je potaklo zabrinutosti o sve većoj moći Moskve na evropskom energetskom tržištu.

Južni tok se smatra konkurentom već dugo zastalom gasovodu Nabucco Evropske unije, kojeg podržavaju Sjedinjene Države. On bi godišnje prenosio do 30 milijardi kubnih metara gasa iz centralne Azije i Kaspijske oblasti prema EU preko Turske, Bugarske, Rumunije, Mađarske i Austrije, te pokrivao možda 5% od evropskih potreba.

Komentari ministra za razvoj Foliasa uslijedili su tek nekoliko dana nakon što je zamjenik pomoćnika američkog državnog sekretara Matthew Bryza za novinare u Atini izjavio da su on i grčka ministrica vanjskih poslova Dora Bakoyannis "razgovarali o tome koliko je važno uspostaviti mogućnosti diverzifikacije prije produbljivanja zavisnosti u jednom smjeru, od jedne jedine kompanije koja je već tako veliki dobavljač".

U svom intervjuu za Reuters, Folias je htio umanjiti značaj takvih zabrinutosti, rekavši,"Rusija je jako veliki faktor u oblasti energije, a pozitivne veze koje trenutno imamo mogu predstavljati samo dobru stvar."

Prošle godine, Grčka i Bugarska postigle su s Rusijom sporazum o izgradnji naftovoda dugog 285km, kojim bi se ruska nafta prenosila do Mediterana.