Nacionalisti bosanskih Srba prijete otcjepljenjem

15/02/2008

Policija Republike Srpske stavljena je u petak u stanje pripravnosti nakon prijetnji nacionalističke grupe bosanskih Srba, koja kaže da će nastojati da entitet proglasi nezavisnost ako se Kosovo otcijepi od Srbije.

(AFP - 15/02/08; Reuters, AFP, DPA, AP, Balkan Insight, Fena 14/02/08; AFP - 13/02/08; Reuters - 12/02/08)

"U slučaju jednostranog proglašenja nezavisnosti Kosova, i drugi mogu razvijati takve ideje," izjavio je premijer Republike Srpske Milorad Dodik. [Getty Images]

Jedna nacionalistička grupa bosanskih Srba upozorila je u četvrtak (14. februar) da će nastojati da Republika Srpska (RS) proglasi nezavisnost od Bosne i Hercegovine (BiH) u slučaju otcjepljenja Kosova od Srbije.

"Ako Kosovo proglasi nezavisnost, i mi ćemo tražiti nezavisnost za Srpsku Republiku", izjavio je na novinskoj konferenciji u Banjoj Luci predsjednik Srpskog pokreta nezavisnih udruženja (SPONA) Branislav Dukić.

U slučaju da neka od drugih republika bivše Jugoslavije prizna jednostranu deklaraciju za koju se očekuje da će parlamentarci u Prištini usvojiti u nedjelju, vlasti RS bi trebale poduzeti korake na povratu svih ovlasti prenesenih zadnjih godina sa entitetskog na državni nivo, kaže on.

Navodeći diplomatske izvore, makedonski dnevnik Utrinski vesnik u petak izvještava da će Skoplje priznati nezavisnost Kosova u roku tri sedmice od proglašenja. Hrvatska je ove sedmice nagovijestila da će pratiti politiku EU po tom pitanju, ali da neće među prvima objaviti priznanje države koja se rađa.

Slovenija, koja trenutno po principu rotacije predsjedava EU, jedna je u grupi od 27 zemalja-članica EU koje su signalizirale svoju spremnost na priznanje nezavisnosti Kosova bez odobrenja UN-a.

Ako EU načini taj potez "protivno međunarodnom pravu", parlament RS bi trebao proglasiti nezavisnost tog entiteta bez referenduma, rekao je čelnik SPONA-e, koja se sastoji od nekoliko grupa ratnih veterana bosanskih Srba.

"Ako ilegalni parlament Kosova može proglasiti nezavisnost, nema razloga zašto legalni parlament Republike Srpske ne bi imao to pravo," rekao je Dukić, kako navodi Reuters.

Za jednu drugu nacionalističku grupu, Izbor je vaš, isto se tako govori da planira pritisnuti parlamentarce RS da prate primjer Kosova. Pored toga, ona obećava da će organizirati mirne proteste u slučaju da se ta pokrajina otcijepi od Srbije.

Premijer RS Milorad Dodik, koji je u prethodnom periodu kritiziran zbog sličnih secesionističkih izjava, u četvrtak je izjavio da entitet mora "vrlo pažljivo" odmjeriti svoju reakciju na proglašenje nezavisnosti Kosova.

"U slučaju jednostranog proglašenja nezavisnosti kosova, i drugi mogu razvijati takve ideje," dodao je on.

Najvažnija stvar, rekao je Dodik, je da se u RS održi mir i sigurnost. On je također naglasio da će njegova vlada blokirati svaki pokušaj BiH da prizna Kosovo kao suverenu državu.

Najviši međunarodni izaslanik u BiH, visoki predstavnik Miroslav Lajčak, više puta je naglasio da se u Dejtonskom mirovnom sporazumu, kojim je okončan sukob iz perioda 1992-1995, garantira teritorijalni integritet BiH i da se u njemu ne predviđa izmjena granica.

"Republika Srpska nema pravo na otcjepljenje od Bosne, a istovremeno niko ne može jednostrano ukinuti Republiku Srpsku," nedavno je izjavio Lajčak.

Pred očekivano proglašenje nezavisnosti Kosova, policija u RS otpočela je ove sedmice pripreme za moguću eskalaciju tenzija u entitetu.

"Policija je u stanju pripravnosti s dovoljnim brojem policajaca, u cilju reagiranja i sprječavanja svih eventualnih nemira i nasilja," izjavio je u petak šef uprave krivične policije Ministarstva unutrašnjih poslova RS Gojko Vasić, kako navodi AFP. "Ne očekujemo nikakve veće nemire, ali ako bude protesta, policija će ta događanja propisno osigurati."