Srbija odobrila mjere u slučaju eventualne nezavisnosti Kosova

15/01/2008

Vlada Srbije je usvojila u ponedjeljak "strogo povjerljiv" akcioni plan kojim se predviđaju mjere koje će institucije u zemlji poduzeti u slučaju da Kosovo usvoji jednoglasno proglašenje nezavisnosti.

(Blic - 15/01/08; Reuters, AP, AFP, Euronews, Balkan Insight, Beta, B92, Vlada Srbije - 14/01/08)

Pogled uličnog prodavca, kosovskog Albanca, u Prištini. Kosovo se priprema za proglašenje nezavisnosti. [Getty Images]

Vlada Srbije usvojila je u ponedjeljak (14. januar) akcioni plan kojim se detaljno predviđaju mjere koje će provesti agencije i institucije zemlje u slučaju da Kosovo jednostrano proglasi nezavisnost.

Ministar Srbije za Kosovo Slobodan Samardžić saopćio je za novinare da ne smije otkrivati sadržaj plana, jer se on smatra strogo povjerljivim.

Akcioni plan, usvojen na vanrednom zasjedanju kabineta u ponedjeljak, je u skladu s nedavnom rezolucijom parlamenta "o zaštiti suvereniteta, teritorijalnog integriteta i ustavnog poretka" Srbije u slučaju da Kosovo jednoglasno proglasi nezavisnost, kaže se u saopćenju vlade.

U tom dokumentu navodi se odbrana "Kosova kao sastavnog dijela Srbije" kao glavni prioritet državnih institucija do postizanja kompromisnog rješenja. U njemu se također poziva na daljnje napore na osiguranju nastavka pregovora u cilju postizanja sporazuma.

Otkako se tokom 18-mjesečnih pregovora pod međunarodnim pokroviteljstvom za utvrđivanje konačnog statusa Kosova nije uspjelo premostiti jaz između stavova Beograda i Prištine, nijedna od velikih sila osim Rusije ne podržava zahtjev Srbije u smislu daljih pregovora.

Odbacujući zahtjev 90-postotne etnički albanske većine za punu nezavisnost, te mjesto toga predviđajući davanje pokrajini neke forme državnosti, Srbija opetovano stavlja jasno do znanja da je jedini ishod koji bi ona mogla prihvatiti široka autonomija u okviru njenih granica.

Sad se generalno očekuje da će skupština Kosova usvojiti jednoglasno proglašenje nezavisnosti nakon predsjedničkih izbora u Srbiji. Prvi krug će biti održan u nedjelju, a drugi krug je provizorno zakazan za 3. februar.

Sjedinjene Države i većina zemalja EU kažu da će biti spremni priznati nezavisnost Kosova čak i bez odobrenja UN-a.

Srbijanski zvaničnici naznačili su da bi zemlja mogla smanjiti nivo diplomatskih odnosa ili ih čak i presjeći sa zemljama koje bi načinile takav potez.

Premijer Vojislav Koštunica i drugi zvaničnici iz njegove Demokratske stranke Srbije (DSS) kažu da bi mogli zatražiti da se obustavi proces evropskih integracija zemlje.

Iako nisu objavljeni nikakvi detalji konkretnih mjera iz akcionog plana, zadnjih mjeseci su procurile informacije koje su bacile nešto svjetla na neke druge moguće korake odmazde koji su u razmatranju.

Govoreći pod uslovom anonimnosti, jedan vladin izvor je u ponedjeljak izjavio za Reuters da su u planu konkretno predviđeni koraci koje bi moralo poduzeti svako od ministarstava, uključujući aranžmane za mogući priliv srpskih izbjeglica s Kosova.

"To je uglavnom zauzimanje pozicije, demonstracija odlučnosti, to ne znači da će se ijedna od tih mjera primjenjivati," rekao je neimenovani zvaničnik.

Ministar unutrašnjih poslova Dragan Jočić opisao je zadatak njegovog ministarstva kao sprječavanje "svih eventualnih nemira ili terorističkih incidenata na teritoriji Srbije".

Među ostalim mogućim mjerama navedenim u izvještajima medija su nametanje trgovinskog i robnog embarga i putne blokade kosovskim Albancima, koji bi onda morali tražiti alternativne, duže puteve do destinacija u zapadnoj Evropi. Srbija, koja je smijer kojim struju uvozi energetska korporacija Kosova, mogla bi takođe odlučiti da prekine isporuku struje pokrajini.