UNDP: Sve više zemalja JIE među zemljama s visokim stepenom ljudskog razvoja

28/12/2007

Albanija, Bosna i Hercegovina, Bugarska, Hrvatska, Kipar, Grčka, Makedonija i Rumunija po rangu se nalaze među 70 zemalja svijeta s visokim nivoom ljudskog razvoja, prema godišnjem izvještaju UNDP-a objavljenom krajem novembra.

(Turske dnevne novosti - 04/12/07; Sofijska novinska agencija - 28/11/07; UNDP, Reuters, Sofia Echo - 27/11/07)

Izvještaj je prošlog mjeseca objavio UNDP. [UNDP]

Albanija i Makedonija postigli su napredak koji im je omogućio da se po prvi put pridruže grupi nacija s visokim nivoom društvenog razvoja, prema podacima iz UNDP-ovog godišnjeg Izvještaja o ljudskom razvoju, objavljenog 27. novembra.

Kao i prethodnih godina, u izvještaju se rangira 175 zemalja članica UN-a, uz Hong Kong i Palestinske teritorije, u skladu s njihovim nivoom ljudskog razvoja, i stavlja ih se u tri grupe: visok, srednji i nizak. Srbija i Crna Gora se nalaze među 17 nacija koje ove godine nisu uključene u rang Indeksa ljudskog razvoja (HDI) zbog nedovoljnih podataka.

Ovim indeksom mjere se prosječna postignuća zemalja u tri osnovne dimenzije ljudskog razvoja: očekivani životni vijek, pismenost i prihodi kod odraslih, u odnosu na BDP po glavi stanovnika u paritetu kupovne moći u američkim dolarima. Većina podataka korištenih u procjeni je iz 2005. godine.

Island je ove godine rangiran na prvom mjestu, s rezultatom od 0,968, ispred Norveške, koja je drži mjesto pri vrhu već u zadnjih šest godina. Australija, Kanada i Irska zaokružuju prvih pet pozicija.

Albanija i Makedonija uključene su sa sveukupnom ocjenom od po 0,801, tek 0,001 iznad oznake koja razdvaja tu grupu od nacija sa srednjim nivoom ljudskog razvoja.

Albanija se popela za pet mjesta i došla na 68, nakon što je popravila svoju sveukupnu ocjenu za 0,017, zahvaljujući svom većem indeksu očekivanog životnog vijeka i povećanju svog BDP-a po glavi stanovnika od preko $300.

Iako je Makedonija unaprijedila svoju sveukupnu ocjenu za 0,005, zemlja se sad po rangu nalazi na 69. mjestu, što je niže od prošlogodišnjeg 66, kad je grupa s visokim ljudskim razvojem obuhvatala 63 zemlje. Njena najviša ocjena odražava porast BDP-a po glavi stanovnika od nekih $600, te unaprjeđenje od 0,1% skupnog koeficijenta upisa u institucije osnovnog, srednjeg i univerzitetskog obrazovanja, koji je ove godine na nivou od 70,1%.

Sve druge zemlje JIE, osim Turske, nalazile su se među 70 nacija u grupi s najvišim nivoom ljudskog razvoja. Među njima, Grčka je ponovo bila na najvišem mjestu s ocjenom od 0,926, zadržavši 24. mjesto. Ona ima najviši skupni koeficijent upisa u institucije osnovnog, srednjeg i univerzitetskog obrazovanja (99%) te, s BDP-om po glavi stanovnika od $23.381, Grčka ima najviši BDP od svih zemalja regiona.

S ocjenom od 0,903 -- istom kao i prošle godine -- Kipar se popeo za jedno mjesto i došao na 28. Prema očekivanom životnom vijeku od 79 godina, on je regionalni lider po tom indikatoru.

Uprkos svojoj najvišoj sveukupnoj ocjeni ove godine -- 0,850, što je više od HDI od 0,841 iz 2006 -- Hrvatska je opala za tri mjesta i došla na 47. U smislu pismenosti kod odraslih, koja je na nivou od 98,1%, ona je treća u regionu, nakon Albanije i Bugarske, gdje je pismeno 98,7%, to jest 98,2% lica u dobi od 15 i više godina.

Hrvatska se nalazi ispred obje članice EU, i Bugarske i Rumunije. Međutim, poboljšanje od 0,008 u sveukupnoj ocjeni Bugarske -- čime je ona porasla do 0,824 -- omogućilo je zemlji da se popne za jedno mjesto i dođe na 53. U odnosu na HDI iz 2006, BDP po glavi stanovnika ove zemlje porastao je za skoro $1.000, te iznosi $9.032.

Rumunija, koja se EU pridružila 1. januara 2007, skupa s Bugarskom, ponovo je rangirana na 60. mjestu, s ukupnom ocjenom od 0,813, što odražava njene niže pokazatelje očekivanog životnog vijeka, pismenosti kod odraslih i skupnog koeficijenta upisa u institucije osnovnog, srednjeg i univerzitetskog obrazovanja.

Bosna i Hercegovina opala je za četiri pozicije, na 66. mjesto, ali je blago popravila svoju sveukupnu ocjenu, koja stoji na nivou od 0,803, što je povećanje u odnosu na prošlogodišnji nivo od 0,800.

Povećanje od 0,018 u sveukupnoj ocjeni Turske, koja sad iznosi 0,755, toj zemlji je omogućilo da se popne za osam mjesta u odnosu na prethodnu godinu, te da stane na 84. mjesto. Međutim, ona se još uvijek nalazi u grupi od 85 nacija sa srednjim nivoom ljudskog razvoja.

Dvadeset dvije zemlje -- sve u Subsaharskoj Africi -- spadaju u kategoriju niskog ljudskog razvoja. Mali, Niger, Gvineja Bisao, Burkina Faso i Sijera Leone popunjavaju pet zadnjih pozicija po HDI, s ocjenama u rasponu od 0,380 do 0,336.