Skupština Srbije treba glasati o novoj rezoluciji o Kosovu

26/12/2007

Očekuje se da će parlament Srbije usvojiti novu rezoluciju u kojoj se Kosovo i integracija u EU opisuju kao osnovni prioriteti zemlje, dok se istovremeno priprema teren za daljnje udaljavanje od Zapada.

(Blic, Beta - 26/12/07; AFP, AP, DPA, Balkan Insight, Beta, B92, Vlada Srbije - 25/12/07)

Skupština Srbije raspravljat će o nacrtu prijedloga o Kosovu. [Arhiva]

Očekuje se da će u srijedu (26. decembar) većina parlamentaraca Srbije podržati novu rezoluciju, te ponoviti potraživanje Srbije nad Kosovom i zaprijetiti mjerama odmazde protiv zemalja koje bi eventualno priznale nezavisnost pokrajine.

"Kosovo će se smatrati sastavnim dijelom Srbije i u unutrašnjim i vanjskim poslovima," kaže se u tom nacrtu, kojim se isto tako obavezuju srbijanske institucije i zvaničnici na podržavanje tog stava "sve dok se ne nađe kompromisno rješenje na osnovu Rezolucije br. 1244 [Vijeća sigurnosti UN-a]".

Dvije glavne stranke u koalicionoj vladi Srbije - Demokratska stranka (DS) predsjednika Borisa Tadića i Demokratska stranka Srbije (DSS) premijera Vojislava Koštunice -- usuglasile su tekst rezolucije u ponedjeljak uvečer i poslale je drugim strankama u parlamentu.

Ona je izrađena prije dvije sedmice, nakon što su Beograd i Priština izašli iz 18-mjesečnih pregovora uz međunarodno posredovanje, usmjerenih na rješavanje problema budućeg statusa Kosova. Iako je tehnički još uvijek dio Srbije, pokrajina je de fakto protektorat UN-a još od kraja sukoba iz perioda 1998-1999.

Pošto u pregovorima nije ostvaren dogovor, albanska većina na Kosovu sada planira usvojiti odluku o jednostranom proglašenju nezavisnosti nakon očekivanog drugog kruga predsjedničkih izbora u Srbiji 3. februara. Sjedinjene Države i većina zemalja EU signalizirale su svoju spremnost na priznavanje nezavisnog Kosova, čak i bez odobrenja iz UN-a.

Tokom cijelog pregovaračkog procesa, Beograd je nudio samo široku autonomiju, i odbacio je svaki plan kojim se pokrajina stavlja na put ka državnosti, uključujući i prijedlog bivšeg specijalnog izaslanika UN-a Marttija Ahtisaarija da joj se da međunarodno nadgledana nezavisnost.

U rezoluciji čiji je prijedlog iznijela vlada Srbije upozorava se da bi Beograd svesti na niži nivo diplomatske odnose sa svim zemljama koje priznaju nezavisnost Kosova.

"Svaki akt o proglašavanju i priznanju nezavisnosti Kosova, kao i sve aktivnosti u okviru međunarodne zajednice koje bi rezultirale iz tih akata, bez obzira ko ih usvoji i provede, bit će proglašeni ništavnim i nevažećim i protivnim ustavnom poretku Republike Srbije," kaže se u dokumentu.

Uz Kosovo, u dokumentu se kao osnovni prioritet za Srbiju navodi i integracija u EU. Međutim, u njemu se isto tako upozorava da se svakim međunarodnim sporazumom koji zemlja potpiše, uključujući i njen Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju (SAA) s Unijom, mora doprinositi očuvanju suvereniteta i teritorijalnog integriteta Srbije.

Nadalje, njime se osuđuju planovi 27-članog bloka za raspoređivanje pravosudne i policijske misije od 1,800 pripadnika na Kosovo početkom naredne godine.

"Parlament proglašava da bi ustanovljenje predložene misije EU za provedbu odbačenog plana Marttija Ahtisaarija predstavljalo akt prijetnje suverenitetu, teritorijalnom integritetu i ustavnom poretku Republike Srbije," kaže se u dokumentu. "Parlament zahtijeva od vlade da s EU postigne sporazum da nijedna misija EU ne može stupiti na teritoriju Srbije ili Kosova bez odgovarajuće rezolucije Vijeća sigurnosti UN-a."

Kritizirajući NATO zbog njegove sveukupne uloge na Kosovu, u nacrtu se također kaže da bi Srbija trebala proglasiti "vojnu neutralnost u odnosu na postojeće vojne saveze dok se referendumom ne odluči drugačije".

Očekuje se da će tokom glasanja u srijedu većina stranaka podržati predloženi dokument. Međutim, lider Liberalno-demokratske partije Čedomir Jovanović je to kritizirao, rekavši da bi se takvom rezolucijom obilježio "kraj proevropskih politika Srbije".

"Mi nećemo podržati tu rezoluciju, jer ona u biti znači povratak na protivzapadnu izolacionalističku politiku [bivšeg predsjednika Srbije] Slobodana Miloševića," izjavio je on.

Oliver Ivanović, lider kosovskih Srba, smatra da se predložena rezolucija koristi u "dnevnopolitičke svrhe" i da ništa neće promijeniti.

"Ovo je žablja perspektiva, tako djeca gledaju na svijet. To je besmislica ... da ćemo mi naškoditi EU tako što ćemo odbiti da joj se pridružimo," rekao je on za beogradski B92. "Činjenica da se to nama ne sviđa neće spriječiti saveznike Albanaca da im daju zeleno svjetlo za to. Ako oni to urade, važno je da mi imamo strane snage kojima se možemo obratiti ako se situacija obrne nagore."

Ivanović je također kritizirao pokušaje sijanja straha među kosovskim Srbima stalnim navodima o mogućem nasilju nad tom zajednicom u slučaju proglašenja nezavisnosti.

"Svi oni nas plaše, ali mislim da je (nasilje) mnogo manje vjerovatno nego ranije," kaže on. "Iako nas svi plaše time, mislim da je to mnogo manje vjerovatno nego što je bilo 2004. nakon 17. marta," izjavio je on.