I Beograd i Priština će tražiti podršku od UN-a

18/12/2007

U srijedu će na sjednici iza zatvorenih vrata pred Vijeće sigurnosti UN-a biti izneseni potpuno različiti pogledi na budućnost Kosova.

(Irish Times, Blic - 18/12/07; AP, AFP, DPA, AKI, VOA, BIRN, Beta, B92, Vlada Srbije - 17/12/07)

Premijer Srbije Vojislav Koštunica kaže da će od Vijeća sigurnosti UN-a zatražiti dodatne pregovore o statusu Kosova. [Getty Images]

I premijer Srbije Vojislav Koštunica i predsjednik Kosova Fatmir Sejdiu obratit će se Vijeću sigurnosti u srijedu (19. decembar), kad ovo 15-člano tijelo održava sjednicu iza zatvorenih vrata u cilju rasprave o izvještaju međunarodnih posrednika o zadnjim četveromjesečnim pregovorima između zvaničnika Srbije i kosovskih Albanaca.

Na polasku u nedjelju za Njujork na sjednicu, Sejdiu je novinarima izjavio da će tražiti podršku Vijeća sigurnosti za nezavisnost Kosova.

Koštunica s druge strane želi zadobiti podršku Vijeća sigurnosti UN-a za nastavak pregovora o statusu. "Mi možemo pregovarati, mi smo spremni za kompromis, ali Srbija mora ostati cijela," izjavio je on u saopćenju pred svoj polazak.

Tri dana prije isteka roka za pregovore od 10. decembra, trojka EU, SAD i Rusije izjavila je da se u ovom zadnjem naporu na rješavanju pitanja konačnog statusa Kosova nije uspjelo doći do sporazuma.

Još uvijek tehnički dio Srbije, Kosovo je protektorat UN-a još od kraja sukoba u pokrajini iz perioda 1998-1999.

Smatrajući da status kvo više nije održiv, UN su u februaru 2006. pokrenule pregovore o budućnosti Kosova. Međutim, u narednim trinaestomjesečnim pregovorima pod vodstvom bivšeg finskog predsjednika Marttija Ahtisaarija nije se uspio premostiti jaz između stavova Beograda i Prištine po osnovnom pitanju statusa.

Kosovski Albanci, koji predstavljaju 90% od ukupno 2 miliona stanovnika ove pokrajine, žele ostvariti punu nezavisnost od Srbije, dok Beograd kaže da je sve što on može ponuditi široka autonomija.

Pošto su se izgledi za kompromis pokazali tanki, kosovski lideri upozorili su da će jednoglasno proglasiti nezavisnost ako se pregovori s trojkom završe bez postizanja sporazuma.

U saopćenju izdatom nakon okončanja jednodnevnog samita u petak u Briselu, lideri EU izjavili su da je proces pregovora o budućnosti Kosova iscrpljen. Složivši se s generalnim sekretarom UN-a Ban Ki-moonom o tome da se status kvo na Kosovu više ne može održati, oni su naglasili potrebu da se krene dalje ka rješenju.

Iako lideri EU nisu odobrili nezavisnost pokrajine, očekuje se da će većina država-članica priznati nezavisnost Kosova čak i bez odobrenja UN-a.

Koštunica je odmah osudio zaključke o Kosovu sa samita EU, okarakteriziravši ih kao "uvredljive".

U saopćenju istaknutom u petak na službenom vebsajtu vlade Srbije, on je rekao "da su nepostojanje dodatnih pregovora i podrška kršenju Rezolucije 1244. Vijeća sigurnosti UN-a priznavanjem jednostrano proglašene nezavisnosti Kosova" neprihvatljivi.

Međutim, prema izvještaju koji je u ponedjeljak objavila Balkanska mreža istraživačkog novinarstva (BIRN), pravni eksperti EU izradili su povjerljivi dokument u kom se tvrdi da se Rezolucijom 1244. ne isključuje niti nezavisnost Kosova niti mogućnost da druge države priznaju nezavisno Kosovo.

Nadalje, oni tvrde da nema ničega što bi sprječavalo EU da pošalje misiju koja će zamijeniti UNMIK, niti KFOR da nastavi svoje prisustvo, izvijestio je BIRN.