EU predlaže nove antiterorističke mjere

07/11/2007

EU je u utorak predložila paket mjera koje će dovesti do prikupljanja informacija o avio-putnicima i krivičnim djelom proglasiti upotrebu interneta u cilju podsticanja i regrutiranja terorista.

(The Guardian - 07/11/07; AFP, Reuters, DPA, FT, BBC, Euobserver, Evropska komisija - 06/11/07)

"Pravo na sigurnost samo po sebi predstavlja temeljno pravo, jer je to prije svega pravo na život," izjavio je potpredsjednik Evropske komisije Franco Frattini. [Getty Images]

Evropski povjerenik za pravosuđe i sigurnost Franco Frattini objavio je u utorak (6. novembar) novi paket prijedloga usmjerenih na jačanje kapaciteta za borbu protiv terorizma ovog bloka od 27 zemalja.

"Teroristi udaraju u svako vrijeme, svuda i svim sredstvima, da bi ostvarili najveći efekat" , rekoa je Frattini, koji je takođe potpredsjednik Evropske komisije (EC), novinarima u Briselu predstavljajući plan.

"Ne možemo biti samozadovoljni, moramo nastaviti s uspostavljanjem prave ravnoteže između svijesti o prijetnji i poduzimanja adekvatnih i proporcionalnih mjera, i na evropskom i na nacionalnom nivou, u cilju njenog sprječavanja," dodao je Frattini.

Kao ilustraciju prijetnje, Frattini je novinarima rakao da su 2006. godine terorističke grupe u okviru 80 zavjera imale za metu 11 zemalja EU. On je dodao da je pod istragom preko 300 terorističkih ćelija.

Da bi se agencijama za sprovedbu zakona obezbijedila adekvatna sredstva, prema prijedlogu EK, upotreba interneta za obuku, regrutiranje i podsticanje na terorizam bit će klasificirana kao krivično djelo.

Taj paket, koji da bi stupio na snagu trebaju odobriti sve zemlje članice, obuhvata listu od 47 preporuka za akciju. Između ostalog, tim mjerama bi se predviđali ustanovljavanje sistema za brzo uzbunjivanje po pitanju izgubljenog i ukradenog eksploziva i sumnjivih transakcija, razvoj forenzičkih kapaciteta za eksplozivna sredstva pri Europolu, te planovi za provjeru industrijskog personala.

"Nadzor putnika jedna je od slabih tačaka u našoj strategiji borbe protiv terorizma. Međutim, teroristi putuju i prije i nakon što počine terorističke napade," rekao je Frattini.

U cilju rješavanja tog pitanja, u paketu EK predlaže se da avio prijevoznici za letove u i iz EU stave na raspolaganje podatke iz Evidencije o imenima putnika (PNR). Ti podaci bili bi korisni organima koji rade na procjeni rizika, provedbi zakona, te za antiterorističke zadatke.

Od država EU će se također zahtijevati da prikupe 19 stavki podataka za PNR, poput, imena i prezimena, broja pasoša i telefona, adrese elektronske pošte i podataka u vezi s plaćanjima. One bi također bile obavezne držati te podatke u evidenciji i do 13 godina, te ih razmjenjivati s drugim zemljama-članicama.

Uprkos uvjeravanjima od strane EK da će se predloženi sistem koristiti samo za identifikaciju potencijalnih terorista i da on ne bi obuhvatao informacije poput rase, vjere ili izbor obroka, članovi različitih političkih grupa u okviru Evropskog parlamenta (EP) izrazili su svoje zabrinutosti.

"Nije dosljedno predlagati odluku o čuvanju podataka na evropskom nivou, a u potpunosti ostavljati pitanja vezana za zaštitu podataka i način njihove obrade nacionalnim zakonodavstvima," izjavio je glasnogovornik Zelenih/Slobodne alijanse Evrope u okviru EP-a.

"Ako bi organi reda država-članica dobili informacije da su neka putnička agencija ili brojevi kreditnih kartica u prethodnom periodu povezivani s terorističkim napadima ili zavjerama, zar se te informacije ne bi trebale razmjenjivati?"

Frattini je odgovorio, "Da, mislim da bi."

"Naš cilj i dalje je očuvanje prave ravnoteže između temeljnog prava na sigurnost građana, prava na život i drugih temeljnih prava pojedinaca, uključujući privatnost i proceduralna prava," rekao je on.