Dilema u Albaniji: proizvoditi energiju ili zaštititi okoliš?

25/09/2007

Premijer Albanije Sali Berisha kaže da termoelektrane predstavljaju najbolji način za pokrivanje energetskih potreba zemlje. Međutim, planovi da se takav objekat izgradi na poznatoj turističkoj destinaciji već su izazvali poviku lokalnog stanovništva.

Erlis Selimaj za Southeast European Times iz Tirane -- 25/09/07

Zalihe energije u Albaniji zavise od hidroenergije. [AFP]

Tokom protekle decenije, život u Albaniji postao je ozbiljno ugrožen nestašicama struje. Ovog ljeta se građanstvo suočilo s restrikcijama struje i do 12 sati na dan, i to na vrhuncu turističke sezone.

Premijer Sali Berisha obećao je akciju. On kaže da za rješavanje problema nije dovoljno ni uvoziti energiju niti je štedjeti, i da se moraju graditi novi objekti. "Mislim da albanska vlada mora u svom budžetu planirati sredstva za po jednu novu termoelektrane svake godine," rekao je on.

Vlasti su dale zeleno svjetlo za termoelektranu u luci Vlora na jugozapadu zemlje. Međutim, inicijativa je izazvala protivljenje od strane ekologa i lokalnog stanovništva.

Smještena na jadranskoj obali, Vlora je jedna od najpopularnijih turističkih destinacija u zemlji. Prekrasne plaže i lagune, kao i drevni i srednjevjekovni spomenici, čine je privlačnom destinacijom za putovanja. Vlora je također poznata po svom biodiverzitetu i svom vinu, maslinovnom ulju i ribi.

Termoelektrana bi bila u sklopu industrijskog parka koji bi pokrivao oblast od 560 hektara, u blizini nekoliko zaštićenih laguna. Pošto se cijeli grad Vlora nalazi na 1.120 hektara, a industrijska zona bila bi locirana 1,5 km od centra grada u sklopu jedne stambene zone, stanovnici se brinu o negativnom utjecaju na društveni život i na turističke potencijale. Ekolozi u međuvremenu kažu da glavni cilj ovog projekta nije da se popravi energetska situacija u zemlji, nego da se omogući izvoz u inostranstvo.

"Uprkos uvjeravanjima od strane vlade da bi se tom elektranom pomoglo u sve akutnijoj energetskoj situaciji u Albaniji, postoje pokazatelji da je pokrivanje energetskih potreba Albanije samo sekundarno u odnosu na izvoz struje na evropsko energetsko tržište, posebno italijansko tržište," kaže Aleksander Mita, predstavnik Saveza za zaštitu Vlorskog zaliva.

Albanske vlasti i međunarodne finansijske institucije kažu da će se poduzeti mjere na ograničavanju utjecaja i da će pogon biti u skladu s okolišnim standardima EU.

Očekuje se da će pogon imati proizvodni kapacitet od 97 megavata. Troškovi izgradnje procjenjuju se na nekih 110m eura. U cilju pokrivanja izdataka, albanska elektroprivreda će uzeti kredit od 40m eura od EBRD-a. Svjetska banka i Evropska investiciona banka će također pokriti dio izdataka.

Trenutno Albanija može pokriti samo polovinu svojih potreba za strujom. Nekih 90% njih pokriva se hidroelektranama, a ta proizvodnja zavisi od vremenskih uslova. Pored novih termoelektrana, vlada želi izgraditi i osam novih malih hidroelektrana.

Berisha je stupio na vlast 2004, i jedno od obećanja koje je njegova Demokratska partija dala tokom kampanje je bilo da će riješiti energetsku krizu. Sad, nakon tri godine, Berisha kaže da je teška suša to otežala.

"Ja ne žalim što nisam ispunio obećanja," izjavio je Berisha. "Da nismo imali ovu sušu, obećanja bi bila ispunjena. Albanci znaju da nikad nismo imali takvu sušu. Ali mi radimo na rješavanju problema finansiranjem različitih projekata u energetskom sektoru."