Produbljuju se politička previranja nakon što je rumunski premijer odložio izbore za EP

13/03/2007

Tri mjeseca nakon pristupanja EU, vladajuća politička koalicija je na ivici raspada.

Gelu Trandafir za Southeast European Times iz Bukurešta – 13/07/03

Premijer Calin Popescu Tariceanu (lijevo) se opetovano sukobljava s predsjednikom Traianom Basescuom. [Getty Images]

Uprkos oštrom protivljenju predsjednika Traiana Basescua, liberalni premijer Calin Popescu Tariceanu je odložio izbore za Evropski parlament do druge polovine ove godine. "Neprimjerena politička klima u zemlji" bi omela ozbiljnu raspravu o evropskim pitanjima u kampanji za izbor 35 članova EP-a iz Rumunije, rekao je Tariceanu, navodeći pokušaje opozicije da smijeni predsjednika, kao i Basescuove pozive na izmjene postojećeg glasačkog sistema.

Većina političkih analitičara kaže da je stvarni razlog opadanje podrške javnosti Liberalima i opozicionim strankama, kako se pokazalo u nedavnim anketama javnog mnijenja. Upletene u političku bitku s predsjednikom, te stranke nisu bile u stanju da se pripreme prvobitno određeni datum izbora za EP, 13. maj. Vjerovatni poraz bi mogao imati ozbiljne političke posljedice i po Tariceanua i po lidera opozicione Socijaldemokratske partije (PSD) Mirceu Geoanaua.

PSD je pozdravio to odlaganje kao "racionalnu odluku", dok ga je Partija za veliku Rumuniju nazvala "odgovornim gestom". Međutim, demokrati, Tariceanuovi koalicioni partneri, protive se tom potezu. Oni su optužili Tariceanua za donošenje "jednostrane odluke u korist PSD-a".

Ministri iz Demokratske partije Vasile Blaga (unutrašnji poslovi) i Monica Macovei (pravda) odbili su odobriti Tariceanuov urgentni potez. Od njih je zatraženo da izmijene svoj stav ili da napuste kabinet.

"Iza scene se formira nova većina," rekao je Basescu, optužujući Liberale za "kršenje glavnog demokratskog principa predavanja mandata kad se više nema većina".

Tariceanuov kabinet je izgubio svoju krhku većinu u parlamentu decembra prošle godine, ali vladajuće stranke nisu tad pozvale na prijevremene izbore. Umjesto toga, javlja se nova koalicija, koju neki novinari opisuju kao "crni trougao". Partija za veliku Rumuniju, Socijaldemokrati i Konzervativci kažu da su svi oni spremni podržati Tariceanuov kabinet ako on otjera Basescuove ministre.

Od sredine januara, ova heterogena koalicija pokušava pozvati na odgovornost predsjednika Basescua i osigurati ostavku ministrice Macovei. Međutim, ona ima podršku povjerenika EU za pravosuđe Franca Frattinija, te podršku javnosti. Krajem februara, uprkos kiši i hladnoći, u Bukureštu se na mitingu protiv korupcije hrabro okupilo do 1.000 Rumuna, koji su iskazali solidarnost s progonjenom ministricom.

Macovei se u široj javnosti smatra za glavnog planera akcije protiv korupcije koja je omogućila pristupanje Rumunije EU.

Uz bivše političke saveznike u međusobnoj borbi i bivše protivnike koji su se na čudan način spojili, politička scena u Rumuniji je u metežu. Samo nekoliko sedmica nakon pristupanja u EU, razdor u vladi je potpuno onemogućio nastavak reformi i borbu protiv korupcije.