Parlamentarci EU podijeljeni oko nacrta za Kosovo

20/02/2007

Očekuje se da će nacrt izvještaja Evropskog parlamenta o budućnosti Kosova, u kojem se spominje riječ "nezavisnost", izazvati raspravu među parlamentarcima EU narednog mjeseca.

(The Guardian, Blic - 20/02/07; EUobserver, Evropski parlament, AP, Reuters, DPA, Beta, B92 - 19/02/07)

U izvještaju koji je izradio holandski član Evropskog parlamenta Joost Lagendijk kaže se da Evropski parlament "podržava stav da se Kosovu treba dati nezavisnost i da bi se njegov suverenitet, tokom određenog vremenskog perioda, trebao ograničiti međunarodnim prisustvom". [Getty Images]

Očekuje se da će riječ "nezavisnost" u nacrtu izvještaja o budućnosti Kosova biti predmet nesuglasica među članovima Evropskog parlamenta (EP) narednog mjeseca.

EP "podržava stav da bi se Kosovu trebala dati nezavisnost i da bi se njegov suverenitet, tokom određenog vremenskog perioda, trebao ograničiti međunarodnim prisustvom," piše u izvještaju, koji je izradio holandski član Evropskog parlamenta Joost Lagendijk iz zakonodavne Grupe zelenih.

Međutim, prema medijiskim izvještajima od ponedjeljka (19. februar), mnogi parlamentarci EU se protive tome da EP ide korak dalje od onoga što je specijalni izaslanik UN-a Martti Ahtisaari preporučio u svom prijedlogu kao rješenje za pitanje statusa Kosova. Ahtisaarijevim planom se predviđa međunarodno nadgledana samouprava za pokrajinu, koja je još uvijek pravno dio Srbije. U njemu se ne spominje riječ nezavisnost.

U Lagendijkovom izvještaju se tvrdi da je nezavisnost "jedino održivo rješenje" za Kosovo, jer će se njime Kosovu dati pristup međunarodnim finansijskim institucijama, što će mu omogućiti da se kreće na putu evropskih integracija. U isto vrijeme, "ograničena suverenost pod međunarodnim nadgledanjem je neophodna u cilju održavanja multietničkog karaktera Kosova i u cilju očuvanja interesa i sigurnosti populacije Srba i drugih etničkih manjina," kaže se u nacrtu.

S obzirom na pomiješane reakcije na njegov izvještaj, holandski član Evropskog parlamenta je naznačio svoju spremnost da preformuliše tekst i time osigura podršku koja mu je potrebna za odobrenje.

Jedina razlika koju on vidi između svog izvještaja i Ahtisaarijevog prijedloga je ta "što izaslanik UN-a to ne zove nezavisnošću, a ja zovem," rekao je Lagendijk.

Komitet EP-a za vanjske poslove glasaće o Lagendijkovom izvještaju 13. marta. Konsultacije sa zvaničnicima Beograda i Prištine o Ahtisaarijevom prijedlogu počinju u Beču ove sedmice -- u srijedu -- i trajat će do 2. marta. Osam dana kasnije, u glavnom gradu Austrije održat će se sastanak na visokom nivou u cilju finalizacije Ahtisaarijevog prijedloga i njegovog dostavljanja Vijeću sigurnosti UN-a prije kraja marta.

Ne očekuje se međutim da će bečki pregovori dovesti do nekog sporazuma između zvaničnika Srbije i kosovskih Albanaca, jer su i jedni i drugi naznačili da se planiraju držati svojih stavova.

Kosovski Albanci, koji predstavljaju do 90% od 2 miliona stanovnika pokrajine, zahtijevaju punu nezavisnost od Srbije. Beograd se čvrsto protivi nezavisnosti Kosova i otvoreno odbacuje Ahtisaarijev plan.

Priznajući "malu vjerovatnoću" da će bečki pregovori dovesti do kompromisa, Ahtisaarijev zamjenik Albert Rohan je izjavio da "nema prave alternative prijedlogu UN-a".

"Srbija ne gubi ništa s Ahtisaarijevim prijedlogom, jer Kosovo nije pod vlašću Srbije još od 1999", izjavio je Rohan austrijskom listu Kurier.. "Mi želimo stvoriti uslove u kojima će ljudi na Kosovu živjeti bezbjedno i normalno. Ako kosovski Srbi razmotre naše prijedloge bez predrasuda, neće naći nikakvog razloga da ga odbace."