Crnogorsko pravosuđe na udaru

24/01/2007

U Crnoj Gori parlament imenuje suce, dok vlada utvrđuje njihov budžet, a ima i ulogu u obezbjeđenju njihovog stambenog smještaja. Kritičari i u zemlji i van nje kažu da su potrebne velike reforme u cilju osiguranja nezavisnosti pravosuđa i dovođenja sektora u sklad sa standardima EU.

Nedjeljko Nudović za Southeast European Times iz Podgorice -- 24/01/07

Državni tužilac Vesna Medenica kaže da odlaganja na sudovima dovode do odbacivanja predmeta. [Arhiva]

Ministri vanjskih poslova EU su u ponedjeljak (22. januar) apelovali na Crnu Goru da sprovede reformu svog pravosuđa i borbu protiv korupcije. Njihov poziv je uslijedio zbog kritika crnogorskih državnih tužilaca, koji kažu da su sudovi neefikasni i da nisu u stanju održati korak s brojem predmeta.

"Zbog odlaganja na sudovima, procesi se često okončavaju zbog isteka zakonskog roka, dok se presudama često odbacuju optužbe bez propisnog razmatranja," izjavila je državni tužilac Vesna Medenica u izvještaju za 2005. Prema njenim riječima, čak 46,6% suđenja nije zaključeno.

"Broj nezavršenih suđenja svjedoči o neadekvatnosti sudova, uz posljedicu da borba protiv kriminala postaje neefikasna, a pravna sigusnost građana je ugrožena," rekla je Medenica u tom izvještaju.

Opozicioni političari već dugo optužuju da suce u zemlji kontroliraju vladajuće strukture, posebno pošto njihovo imenovanje zavisi od parlamentarne većine.

Predstavnici pravosuđa potvrđuju da je slučaj takav. Oni tvrde da bi ovlast za imenovanje sudaca trebalo oduzeti parlamentu i mjesto toga je dati novoosnovanom Pravosudnom vijeću.

Drugi faktori koji podrivaju neovisnost pravosuđa su između ostalog nepostojanje odvojenog budžeta i uloga vlade u obezbjeđivanju stambenog smještaja sucima.

U svom godišnjem izvještaju o napretku, objavljenom početkom novembra, Evropska komisija (EK) je isaopštila da je korupcija i dalje jako raširen problem u Crnoj Gori.

"Sveukupni pravni i upravni okvir sadrži rupe kojima se omogućava odvijanje koruptivnih radnji i ograničava kapacitet države u smislu efikasne borbe protiv korupcije," kaže se u njemu.

Iako je pozdravila korake Crne Gore ka unaprjeđivanju obuke sudaca, EK je naglasila potrebu za depolitizacijom procesa imenovanja. Imenovanja i unaprjeđenja trebali bi biti zasnovani na "profesionalnim i objektivnim kriterijima", a ne na političkima, kaže ona.

Predsjednik Vrhovnog suda Crne Gore Ranko Vukotić se slaže s preporukama EK. "Postojećim ustavom i stručnim nacrtom novog vrhovnog zakonodavnog dokumenta Crne Gore ne predviđa se sprovedba međunarodnih standarda u oblasti nezavisnosti i samostalnosti pravosudne vlasti," rekao je Vukoti.

"Nadam se da će novi ustav omogućiti najboljim pravnicima da postanu suci, čime će se zaustaviti odliv najboljeg pravnog kadra u advokaturu i druge profitabilne profesije," dodao je on.